Eudoksja Łopuchina
Caryca Rosji
Okres

od 1689
do 1698

Jako żona

Piotra I Wielkiego

Poprzedniczka

Praskowia Sałtykowa

Następczyni

Katarzyna I

Dane biograficzne
Data urodzenia

9 sierpnia 1669

Data śmierci

7 września 1731

Ojciec

Fiodor Awramowicz Łopuchin

Matka

Ustina Bogdanowna Rtiszczewa

Mąż

Piotr I Wielki

Dzieci

Aleksy
Aleksander
Paweł

Eudoksja Fiodorowna Łopuchina, ros. Евдокия Фёдоровна Лопухина (ur. 30 lipca?/9 sierpnia 1669, zm. 27 sierpnia?/7 września 1731) – caryca Rosji jako pierwsza żona Piotra I Wielkiego w latach 1689-1698, babka cesarza Piotra II Romanowa.

Życiorys

Eudoksja pochodziła z bogatej rodziny bojarskiej. Jej ojcem był Fiodor Awramowicz Łopuchin. 17 stycznia?/27 stycznia 1689 poślubiła Piotra I krótko przed nieudanym zamachem na życie cara, przygotowanym przez jego przyrodnią siostrę Zofię Romanową (aby przestał jej zagrażać w drodze do tronu). Z tego związku urodziło się 3 synów.

  • Dzieci Eudoksji i Piotra:
  1. Aleksy Piotrowicz (ur. 18 lutego 1690, zm. 26 lipca 1718), uwięziony na polecenie ojca, torturowany i stracony w Pietropawłowsku za spiskowanie przeciw niemu, ojciec cesarza Piotra II;
  2. Aleksander Piotrowicz (ur. 23 października 1691, zm. 14 maja 1692);
  3. Paweł Piotrowicz (ur. 1693, zm. 1693).

Piotr oddalił Eudoksję w 1698, zamknąwszy ją potem w monasterze Opieki Matki Bożej w Suzdalu (ok. 200 km od Moskwy). Zmuszona do przyjęcia postrzyżyn mniszych, otrzymała imię zakonne Helena. Przełożone klasztoru miały z nią nieco problemów, gdyż podczas swojego pobytu naruszała zasady klasztoru i spiskowała przeciwko mężowi, przez co zesłano ją później do bardziej oddalonego miejsca - monasteru Zaśnięcia Matki Bożej w Starej Ładodze. Za życia Eudoksji, w 1712 r., Piotr I poślubił jedną ze swoich kochanek, Katarzynę Aleksiejewnę.

Z rozkazu Katarzyny I, już jako samodzielnej władczyni po śmierci Piotra I, Eudoksja po prawie 30 latach została uwolniona.

W lutym 1728 r. odbyła się koronacja jej jedynego wnuka, wyznaczonego przez Katarzynę na jej następcę - Piotra II. Eudoksja otrzymała od nowego cara 60 tysięcy rubli rocznej pensji.

Ostatnie lata życia spędziła w klasztorze Nowodziewiczym, w Moskwie, gdzie też ją pochowano.

Eudoksja zmarła w 1731 r. przeżywszy o kilka lat swego byłego męża i jego drugą żonę, wszystkie swoje dzieci i wszystkie swoje wnuki. Przeżyła także narzeczoną wnuka - Marię Mienszykową i jej ojca oraz wszystkie dzieci ze związku Piotra i Katarzyny z wyjątkiem przyszłej cesarzowej Elżbiety.

Tuż przed śmiercią Piotra II zaproponowano umierającemu carowi, aby wyznaczył Eudoksję na swą następczynię, jednak ten był już skrajnie wyczerpany i umarł bez podjęcia żadnej decyzji.

Uwagi

  1. ↑ Wszystkie daty według kalendarza juliańskiego.

Przypisy

  1. ↑ W. Durasow: Rodosłownaja kniga Wsierossijskawo dworjaństwa, Cz.1, Petersburg, 1906, s.38. dlib.rsl.ru. [dostęp 2015-05-10]. (ros.).
  2. 1 2 Andrusiewicz 2014 ↓, s. 150.
  3. ↑ W. Durasow: Rodosłownaja kniga Wsierossijskawo dworjaństwa, Cz.1, Petersburg, 1906, s.39. dlib.rsl.ru. [dostęp 2015-05-10]. (ros.).
  4. ↑ Andrusiewicz 2014 ↓, s. 155.
  5. 1 2 История Староладожского Свято-Успенского девичьего монастыря [online], www.uspenie-ladoga.ru [dostęp 2021-09-21].
  6. ↑ Andrusiewicz 2014 ↓, s. 169.
  7. ↑ J. Miles, Petersburg, Wydawnictwo MAGNUM, Warszawa 2020, ​ISBN 978-83-11-15862-7​, s. 52.
  8. 1 2 3 Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie, 2017.

Bibliografia

  • Andrzej Andrusiewicz: Romanowowie. Imperium i familia. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2014. ISBN 978-83-08-05394-2.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.