| Data i miejsce urodzenia |
2 czerwca 1889 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
25 marca 1933 |
| Zawód, zajęcie |
iluzjonista |
Erik Jan Hanussen, właśc. Hermann Steinschneider (ur. 2 czerwca 1889 w Wiedniu, zm. 25 marca 1933 w Berlinie) – austriacki iluzjonista i mentalista pochodzenia żydowskiego, uznawany za jasnowidza, utrzymujący kontakty z nazistami. Trafnie przepowiedział dojście Adolfa Hitlera do władzy w styczniu 1933 i pożar Reichstagu w lutym 1933; przez prasę lewicową nazwany „prorokiem Hitlera”. Zamordowany w niewyjaśnionych okolicznościach.
Życiorys
Hanussen miał opowiadać o dzieciństwie spędzonym w wędrownej trupie aktorskiej, do której należeli jego rodzice. Jednocześnie miał utrzymywać, że był duńskim arystokratą. W rzeczywistości był Austriakiem pochodzenia żydowskiego.
W 1914 po wybuchu I wojny światowej wstąpił do wojska i walczył na froncie wschodnim. Przebywając ranny w szpitalu zabawiał innych pacjentów pokazami hipnozy czy stawianiem horoskopów. Po zakończeniu wojny stworzył objazdowy spektakl.
Od 1929 przybywał w Berlinie, gdzie występował w seansach hipnozy i czytania myśli, pracował również dla klientów indywidualnych. W swojej pracy miał używać podsłuchów. Założył własne pismo okultystyczne Hanussens B. W. Hellseher Zeitung, w którym publikował analizy astrologiczne politycznego życia Niemiec, a także porady indywidualne. Niektóre prognozy polityczne Hanussena okazywały się trafne – np. we wrześniu 1932 Hanussen prawidłowo przepowiedział tryumf nazistów, a 1 stycznia 1933 obwieścił, że Hitler dojdzie do władzy 30 stycznia – co zyskało mu przydomek „proroka Hitlera” nadany przez dziennikarzy prasy lewicowej. Hanussen utrzymywał kontakty z przywódcami SA i miał im często udzielać pożyczek (m.in. szefowi berlińskiej policji von Helldorfowi).
Hanussen czasami współpracował z medium Marią Paudler, która podczas seansu spirytystycznego miała wizję pożaru zidentyfikowanego jako płonący Reichstag. 26 lutego 1933 prasa donosiła, że Hanussen przepowiedział pożar wywołany przez komunistów.
Prawie miesiąc po pożarze gmachu Reichstagu, 24 marca 1933, Karl Ernst wydał rozkaz aresztowania Hanussena. Hanussen został zabity w niewyjaśnionych okolicznościach, a jego ciało odnaleziono później w lesie pod Berlinem. Według jednej z teorii Hitler miał zlecić zabójstwo Hanussena, według innej Ernst działał na własną rękę lub na zlecenie von Helldorfa, a zabójstwo Hanussena miało tak wzburzyć Hitlera, że ten wydał rozkaz zabicia Ernsta.
Publikacje
- 1930: Meine Lebenslinie, Berlin
Filmy o Hanussenie
- 1955: Hanussen – w reżyserii Georga Marischki i Otto Wilhelma Fischera, który również odtwarzał rolę Hanussena
- 1988: Hanussen – w reżyserii Istvána Szabó, w roli Hanussena wystąpił Klaus Maria Brandauer
- 2001: Niezwyciężony – w reżyserii Wernera Herzoga, w roli Hanussena Tim Roth
Przypisy
- ↑ Adrian Room: Dictionary of Pseudonyms: 13,000 Assumed Names and Their Origins. McFarland, 2010, s. 219. ISBN 0-7864-4373-1. [dostęp 2010-10-07]. (ang.).
- 1 2 3 4 Corinna Treitel: A science for the soul: occultism and the genesis of the German modern. JHU Press, 2004, s. 232. ISBN 0-8018-7812-8. [dostęp 2010-10-09]. (ang.).
- 1 2 3 4 Geoffrey Ashe: Encyclopedia of prophecy. ABC-CLIO, 2001, s. 99. ISBN 1-57607-079-4. [dostęp 2010-10-07]. (ang.).
- 1 2 Corinna Treitel: A science for the soul: occultism and the genesis of the German modern. JHU Press, 2004, s. 233. ISBN 0-8018-7812-8. [dostęp 2010-10-09]. (ang.).
- ↑ John S. Craig: Peculiar liaisons: in war, espionage, and terrorism in the twentieth century. Algora Publishing, 2005, s. 155. ISBN 0-87586-331-0. [dostęp 2009-06-12]. (niem.).
- ↑ Andreas Conrad. Hitlers Hellseher. „Der Tagesspiegel”, 1 stycznia 2006. [dostęp 2009-06-12]. (niem.).
- ↑ Geoffrey Ashe: Encyclopedia of prophecy. ABC-CLIO, 2001, s. 100. ISBN 1-57607-079-4. [dostęp 2010-10-07]. (ang.).
- ↑ Niektórzy uważają, że informację o pożarze miał otrzymać uprzednio od von Helldorfa, zobacz Jürgen Schmädeke, Alexander Bahar, Wilfried Kugel. Der Reichstagsbrand in neuem Licht. „Historische Zeitschrift”. 269 (1999) (3). s. 603–651. [dostęp 2009-06-26]. (niem.).
- ↑ Hanussen Mord. Viel drin. „Der Spiegel”. 43/1966, 1966-10-17. (niem.).
- ↑ Peter Levenda: Unholy alliance: a history of Nazi involvement with the occult. Continuum International Publishing Group, 2002, s. 105. ISBN 0-8264-1409-5. [dostęp 2009-06-26]. (ang.).
- ↑ The Internet Movie Database (IMDb): Hanussen (1955). [dostęp 2010-11-08]. (ang.).
- ↑ The Internet Movie Database (IMDb): Hanussen (1988). [dostęp 2010-11-08]. (ang.).
- ↑ The Internet Movie Database (IMDb): Invincible (2001). [dostęp 2010-11-08]. (ang.).
Literatura dodatkowa
- Bruno Frei: Der Hellseher. Leben und Sterben des E.J.H. Strasbourg: Sebastian Brant, 1934. (Wznowienie: Bruno Bruno: Der Hellseher. Leben und Sterben des E.J.H. Köln: Prometh, 1980. ISBN 3-922009-33-6. (niem.).)
- Wilfried Kugel: Hanussen – Die wahre Geschichte des Hermann Steinschneider. 1998. ISBN 3-928234-75-7. (niem.).
- Mel Gordon: Hanussen: Hitler’s Jewish Clairvoyant. 2001. ISBN 0-922915-68-7. (ang.).