Erich von Falkenhayn
generał piechoty
Data i miejsce urodzenia

11 września 1861
Białochowo, Królestwo Prus

Data i miejsce śmierci

8 kwietnia 1922
Poczdam, Niemcy

Przebieg służby
Lata służby

1880–1919

Siły zbrojne

Armia Cesarstwa Niemieckiego
Armia Osmańska

Główne wojny i bitwy

powstanie bokserów
I wojna światowa

Odznaczenia

Erich Georg Alexander Sebastien von Falkenhayn (ur. 11 września 1861 w Białochowie, zm. 8 kwietnia 1922 w Poczdamie) – pruski generał piechoty. W latach 1914–1916 szef sztabu generalnego i naczelny dowódca armii niemieckiej. Turecki marszałek armii. Odznaczony orderem Pour le Mérite z Liściem Dębu.

Życiorys

W dniu 17 kwietnia 1880 roku został mianowany porucznikiem. W tym samym roku ukończył Korpus kadetów. Stacjonował w 91 Oldenburskim Pułku Piechoty. W 1890 roku został przydzielony do pruskiego sztabu generalnego. W marcu 1893 roku otrzymał stopień kapitana. W latach 1896-1903 był instruktorem armii chińskiej oraz attache wojskowym. Został awansowany do stopnia majora w marcu 1899 roku. Jednocześnie został mianowany szefem sztabu Sił Ekspedycyjnych odpowiedzialnych za wyzwolenie ambasad w Pekinie podczas powstania bokserów. Od 1903 roku stacjonował w 92 Pułku Piechoty. Został awansowany do stopnia podpułkownika we wrześniu 1905 roku. Otrzymał stopień pułkownika w maju 1908 roku. Został mianowany szefem sekcji Wielkiego Sztabu Generalnego. W późniejszym okresie był oficerem sztabowym XV Korpusu Armii w Strasburgu. W dniu 22 kwietnia 1912 roku otrzymał stopień generała majora. Natomiast 7 lipca 1913 roku został mianowany ministrem wojny w stopniu generała porucznika

We wrześniu 1914 roku Helmuth von Moltke został przez cesarza zdymisjonowany z funkcji szefa sztabu generalnego. Wówczas Falkenhayna mianowano na to stanowisko.

W dniu 20 stycznia 1915 roku został odwołany ze stanowiska ministra wojny. Uznając front zachodni za najważniejszy, nowy wódz naczelny podjął wkrótce kolejną próbę rozstrzygnięcia wojny na Zachodzie, usiłując odciąć Anglików i Francuzów od dostępu do morza („wyścig ku morzu”). Próba ta nie powiodła się, więc Falkenhayn przyjął strategię powstrzymywania przeciwnika na froncie zachodnim i prowadzenia aktywnych działań na innych frontach, głównie na wschodnim, przez co zamierzał zmusić Rosję do przyjęcia odrębnego pokoju. W 1915 przygotował zwycięskie ofensywy na froncie wschodnim oraz doprowadził do zajęcia Serbii. Znalazł się jednak w konflikcie z naczelnym dowództwem amii niemieckiej na froncie wschodnim – feldmarszałkiem Hindenburgiem i gen. Ludendorffem, ponieważ sprzeciwiał się skierowaniu całego wysiłku przeciw Rosji. Nie wierzył bowiem w możliwość odniesienia pełnego zwycięstwa nad tym państwem i obawiał się osłabienia frontu zachodniego. Oczekując na rozstrzygnięcie polityczne z Rosją, zdecydował się osłabić aliantów zachodnich: poprzez ataki okrętów podwodnych na żeglugę angielską oraz przez „wykrwawienie” armii francuskiej. Temu drugiemu celowi służyła rozpoczęta w lutym 1916 ofensywa pod Verdun. Plan ataku został opracowany przez generała.

Porażka tego planu, ofensywa Brusiłowa na wschodzie i przystąpienie do wojny Rumunii poderwały zaufanie do Falkenhayna jako naczelnego wodza. W sierpniu 1916 roku generał został zdymisjonowany przez cesarza. Mianowano w zamian Hindenburga oraz Ludendorffa.

Falkenhayna mianowano dowódcą 9 Armii walczącej przeciwko Rumunii (wrzesień 1916 – czerwiec 1917) gdzie, wspólnie z Grupą gen. Augusta von Mackensena odniósł znaczące sukcesy, pokonując armię rumuńską i zdobywając Bukareszt. Wiosną 1917 wyjechał do Turcji. Tam został wyznaczony na naczelnego dowódcę niemiecko-tureckiej Grupy Armii Yildirim w składzie: 6 i 7 Armii (47 tys. żołnierzy, 308 armat). W październiku w skład Grupy weszła 7 Armia turecka (dowódca: gen. Fevzi Pasza) i 8 Armia (dowódca do 2.XII.1917 gen. Friedrich Kress von Kressenstein), a w grudniu weszła 4 Armia turecka (dowódca: gen. Dżemal Pasza) po rozformowaniu grupy Wojsk „Syria”. Początkowo grupa wojsk Falkenhayna miała nacierać na opanowany przez Anglików Bagdad, jednak operacja nie doszła do skutku. W związku z operacją zaczepną wojsk brytyjskich w syryjsko-palestyńskim teatrze działań wojennych Grupę przerzucono na ten kierunek. W związku z niepowodzeniami w lutym 1918 został odwołany. W dniu 9 czerwca 1917 roku został mianowany marszałkiem polnym armii osmańskiej

Po traktacie brzeskim Państw Centralnych z Rosją Sowiecką, kończącym działania wojenne na froncie wschodnim, dowodził od 5 marca 1918 niemiecką 10 Armią, zajmującą pozycje na białoruskim odcinku frontu wschodniego, z kwaterą dowódcy i sztabu w Grodnie. Oddziały Falkenhayna posuwały się z dotychczasowej linii frontu w kierunku Mińska, rozszerzając teren okupacyjny Ober-Ostu. Do 2 kwietnia wzięły do niewoli ok. 82 tys. żołnierzy rozsypującej się armii rosyjskiej, zdobyły ok. 800 tys. karabinów, ok. 10 tys. karabinów maszynowych, 3 mln pocisków i ok. 100 mln amunicji. Falkenhayn został wyznaczony na administratora wojennego białoruskiego obszaru Ober-Ostu. Odtworzył system administracji rosyjskiej na administrowanym terenie, walczył z partyzantką bolszewicką. Podpisany 11 listopada 1918 rozejm w Compiègne, kończący działania wojenne między Cesarstwem Niemieckim a Ententą unieważnił traktat brzeski, a Niemców zobowiązał do wycofania wojsk z okupowanych terenów Ober-Ostu. W związku z tymi postanowieniami, w listopadzie 1918 Falkenhayn rozpoczął ewakuację wojsk niemieckich z Białorusi (21.11 opuścił Połock, 22.11 – Rohaczów, 3.12 – Borysów, 10.12 – Mińsk). Do końca lutego 1919 wycofał wojska z całej Białorusi. Wojska niemieckie przekazywały opuszczane miejscowości Armii Czerwonej, pozostawiając znaczne ilości zapasów broni i materiału wojskowego. 28 lutego 1919 Falkenhayn zdał dowodzenie armią.

W 1919 roku przeszedł w stan spoczynku. W tym samym roku przeprowadził się do rodzinnego pałacu. W 1920 roku opublikował wspomnienia

Posiadał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma w Berlinie.

Zmarł w 1922 roku z powodu niewydolności nerek

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 David T. Zabecki, Germany at War: 400 Years of Military History, s. 405-406, ISBN 978-1-59884-981-3 (ang.).
  2. 1 2 3 Carl Cavanagh Hodge, Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800-1914, s. 215, ISBN 978-0-313-33404-7.
  3. 1 2 3 Stanley Sandler, Ground Warfare: An International Encyclopedia, Tom 1, s. 270 (ang.).
  4. ↑ Spencer Tucker, Priscilla Mary Roberts, Encyclopedia of World War I, t. 1, s. 406-407 (ang.).
  5. 1 2 3 Spencer C. Tucker, World War I: A Country-by-Country Guide, s. 220-221 (ang.).
  6. ↑ Spencer Tucker, Priscilla Mary Roberts, World War I: A Student Encyclopedia, s. 658-659 (ang.).
  7. 1 2 Spencer C. Tucker, 500 Great Military Leaders, s. 230-231 (ang.).
  8. 1 2 3 Joseph A. Biesinger, Germany: A Reference Guide from the Renaissance to the Present, s. 366 (ang.).
  9. ↑ Fachhochschule Potsdam, Promotionen honoris causa [online], Archivführer deutsche Kolonialgeschichte [dostęp 2022-12-26] (niem.).

Bibliografia

  • Piotr Mikietyński: Niemiecka droga ku Mitteleuropie. Polityka II Rzeszy wobec Królestwa Polskiego (1914-1916). Kraków: 2009, s. 269. ISBN 978-83-88737-09-1.
  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopedija t. 27 Moskwa 1977.
  • K.A. Zalesskij, I mirowaja wojna. Prawitieli i wojennaczalniki. Wyd. „Wecze” Moskwa 2000.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.