Emil Zillmann (ur. 20 czerwca 1870 w Międzyrzeczu, zm. 22 maja 1937 w Berlinie) i Georg Zillmann (ur. 9 lipca 1871 w Międzyrzeczu, zm. 25 listopada 1958 w Berlinie) – niemieccy architekci, kuzyni, projektanci m.in. osiedla robotniczego Nikiszowiec.

Życiorysy

Byli kuzynami, a ich ojcowie braćmi utrzymującymi się z pracy na roli. Jako pierwsi w rodzinie podjęli studia wyższe w Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej (Königliche Technische Hochschule) w Charlottenburgu. Po skończeniu studiów pozostali w Charlottenburgu, gdzie wybudowali dom, w którym Georg zamieszkał, a w części budynku było ich wspólne biuro projektowe.

10 listopada 1899 roku Emil poślubił pochodzącą z Neustadt (Dosse) Marianne Amalie Agnes Graefe; miał z nią czworo dzieci. 9 października 1915 roku Georg poślubił Pauline Danner z Katowic, nie mieli dzieci.

Pracowali oddzielnie, Emil specjalizował się w budynkach sakralnych, Georg zaś projektował szpitale. Początkowo nie odnotowywali wielkich sukcesów, ale koniunktura przełomu XIX i XX wieku na Śląsku przyniosła poważne zlecenia. Pracujący dla koncernu Georg von Giesches Erben tajny radca górniczy Anton Uthemann, zlecił im zaprojektowanie Giszowca. Spółka spadkobierców Gieschego nie była ich jedynym zleceniodawcą. Realizowali projekty rozsiane po całym Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Pracowali w swoim biurze pod Berlinem, ale często przebywali na Górnym Śląsku.

Czarny czwartek na nowojorskiej giełdzie, który był początkiem światowego kryzysu gospodarczego, odbił się także na Rzeszy, nawet na bogatym Śląsku. Zillmannowie utracili prawie cały swój majątek, ulokowany głównie w akcjach i obligacjach. Po śmierci Emila w 1937 roku, rodzina pokłóciła się, a firmy nikt nie reaktywował.

Projekty

Osiedla:

Domy, kamienice:

Zabudowania kopalni:

Szpitale:

Inne:

Upamiętnienie

W 2008 obchodzono 100-lecie powstania Nikiszowca. Z tej okazji oprócz wielu innych lokalnych imprez 25 października 2008 w kościele św. Anny odsłonięto tablicę upamiętniającą projektantów górniczego osiedla Emila i Georga Zillmannów. Na uroczystość przybył, odnaleziony przez Joannę Tofilską z Giszowca pracującą w Muzeum Historii Katowic, Jörn Zillmann – wnuk Emila Zillmanna.

W 2009 z inicjatywy Stowarzyszenia „Razem dla Nikiszowca” placowi położonemu w Nikiszowcu u zbiegu ulic Zofii Nałkowskiej, Zamkowej i placu Wyzwolenia, obok kościoła pw. św. Anny, nadano nazwę „Skwer Emila i Georga Zillmannów”.

Przypisy

  1. ↑ obecnie Międzyrzecz, woj. lubuskie.
  2. 1 2 3 4 Joanna Tofilska, Katowice Nikiszowiec: miejsce, ludzie, historia, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, ISBN 978-83-87727-68-0.
  3. 1 2 Giszowiec – osiedle ogród [online], giszowiec.info [dostęp 2018-02-06] (pol.).
  4. ↑ Henryka Wach-Malicka, Historia z kufra i internetu, „Onet Podróże”, 10 grudnia 2010 [dostęp 2018-02-06].
  5. ↑ Łukasz Skop, Kuzyni Zillmannowie – Twórcy industrialnych perełek architektonicznych, „slaskie.naszemiasto.pl”, 11 stycznia 2015 [dostęp 2018-02-06] (pol.).
  6. ↑ Anita Aigner, Vernakulare Moderne: Grenzüberschreitungen in der Architektur um 1900. Das Bauernhaus und seine Aneignung, transcript Verlag, 2014, s. 196, ISBN 978-3-8394-1618-1 (niem.).
  7. ↑ Emil i Georg Zillmannowie – twórcy industrialni [online], malanowicz.eu [dostęp 2018-02-06].
  8. ↑ „Spotkanie w czarnym ogrodzie”, „PolskieRadio.pl” [dostęp 2018-02-06].
  9. ↑ Historia miasta [online], mhk.katowice.pl [dostęp 2018-02-06] (pol.).
  10. ↑ Katarzyna Pachelska, Kawiarnia na Nikiszowcu Zillmann Tea and Coffee już działa, „katowice.naszemiasto.pl”, 22 sierpnia 2013 [dostęp 2018-02-06] (pol.).
  11. ↑ Barbara Szmatloch, 150 lat Katowic. Mistrz tańca i podniecony narzeczony [online], katowice.wyborcza.pl, 1 grudnia 2015 [dostęp 2018-02-06].
  12. ↑ Joanna Tofilska, Emil i Georg Zillmannowie, architekci z Charlottenburga, [w:] Antoni Barciak (red.), Przemiany protoindustrialne i industrialne jako czynnik miastotwórczy Katowic, wyd. pierwsze, Katowice: Societas Scientiis Favendis Silesiae Superioris – Instytut Górnośląski, 2007, s. 227, ISBN 978-83-86053-64-3 (pol.).
  13. ↑ Marek Wojcik: Spacerem po Rozbarku. W: Rozbark, Nikiszowiec: na wspólnym szlaku. Małgorzata Krakowiak (red.). Katowice: Stowarzyszenie Fabryka Inicjatyw Lokalnych, 2016, s. 65, 69. ISBN 978-83-946514-0-4.
  14. ↑ Zillmann Emil i Zillmann Georg. [w:] Secesja w architekturze Polski. Motywy. Tematy. Inspiracje [on-line]. Międzynarodowe Centrum Zarządzania Informacją. [dostęp 2017-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-18)].
  15. ↑ Emil i Georg Zillmannowie [online], gliwiczanie.pl [dostęp 2018-02-06].
  16. ↑ Kopalnia Węgla Kamiennego Katowice [online], fotopolska.eu.
  17. ↑ Dawny Powiatowy Zakład dla Inwalidów w Zabrzu Rokitnicy [online], slaskie.travel.
  18. ↑ Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 1: Górny Śląsk, Łódź 2022, s. 130.
  19. ↑ Anna Malinowska, Tajemnica piwnicy Huty Uthemanna [online], katowice.wyborcza.pl, 15 października 2011 [dostęp 2018-02-06].
  20. ↑ EC Szombierki – Industrialna katedra ma już 95 lat [online], bytomski.pl [dostęp 2018-02-06] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-07] (pol.).
  21. ↑ Przemysław Jedlecki, Policja w budynku Zillmannów, „katowice.wyborcza.pl”, 28 listopada 2015 [dostęp 2018-02-06] (pol.).
  22. ↑ Małgorzata Szejnert: Czarny ogród. Wyd. pierwsze. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, 2007, s. 547. ISBN 978-83-240-0896-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.