Portret Emila Coopera autorstwa Aleksandra Gołowina, 1919 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
Emil Cooper, ros. Эмиль Альбертович Купер Emil Albertowicz Kuper (ur. 1 grudnia?/13 grudnia 1877 w Chersoniu, zm. 16 listopada 1960 w Nowym Jorku) – rosyjski dyrygent pochodzenia angielskiego.
Życiorys
Ukończył konserwatorium w Odessie, następnie w latach 1891–1893 uczył się w Wiedniu u Josefa Hellmesbergera Sr., Roberta Fuchsa i Arthura Nikischa. Uzupełniające studia muzyczne odbył w Moskwie u Siergieja Taniejewa. Początkowo występował jako skrzypek, później działał jako dyrygent w Kijowie, Odessie, Charkowie i Rostowie nad Donem. W 1909 roku poprowadził w Moskwie prapremierowe wykonanie Złotego kogucika Nikołaja Rimskiego-Korsakowa. W latach 1909–1914 dyrygował zespołem Ballets Russes Siergieja Diagilewa w Paryżu i Londynie. Z zespołem tym wykonał m.in. Borysa Godunowa Modesta Musorgskiego z Fiodorem Szalapinem w roli głównej oraz Chowańszczyznę w wersji uzupełnionej przez Igora Strawinskiego i Maurice’a Ravela. W 1914 roku dyrygował w Paryżu prawykonaniem Słowika Igora Strawinskiego. W latach 1910–1919 był dyrygentem moskiewskiego Teatru Bolszoj. Poprowadził rosyjskie premiery Pietruszki Igora Strawinskiego (1915) oraz Pierścienia Nibelunga i Śpiewaków norymberskich Richarda Wagnera. W 1920 roku został dyrygentem Teatru Opery i Baletu w Piotrogrodzie.
W 1922 roku wyemigrował z Rosji. W następnych latach dyrygował w Rydze (1924–1926) i Paryżu (1926–1928). Od 1929 do 1932 roku był dyrygentem Civic Opera w Chicago. W latach 1932–1939 ponownie przebywał w Paryżu, a od 1939 do 1944 roku w Chicago. Od 1944 do 1950 roku był dyrygentem Metropolitan Opera w Nowym Jorku, gdzie poprowadził nowojorską premierę Petera Grimesa Benjamina Brittena (1948). Od 1950 roku prowadził Opera Guild w Montrealu.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 2. Część biograficzna cd. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 239. ISBN 83-224-0223-6.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Daniel Jaffé: Historical Dictionary of Russian Music. Lanham: Rowman & Littlefield, 2022, s. 111–112. ISBN 978-1-5381-3008-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 720. ISBN 0-02-865527-3.
- 1 2 3 4 5 6 7 The Oxford Dictionary of Music. Oxford: Oxford University Press, 2013, s. 184. ISBN 978-0-19-957854-2.