Ellipi – w 1 połowie I tys. p.n.e. królestwo w górach Zagros, na północ od Elamu; lokalizowane na obszarze Lorestanu w zachodnim Iranie.

Królestwo to powstało najprawdopodobniej w IX w. p.n.e. lub nawet wcześniej. W źródłach asyryjskich wzmiankowane jest po raz pierwszy w inskrypcjach króla Salmanasara III (858-824 p.n.e.). Zgodnie z nimi król ten w trakcie swej wyprawy wojennej do gór Zagros w 843 r. p.n.e. otrzymać miał trybut od Baru, króla Ellipi. Inny asyryjski król, Adad-nirari III (810-783 p.n.e.), wymienia to królestwo wśród swych zdobyczy w północno-wschodniej Mezopotamii i północno-zachodnim Iranie. Za rządów Tiglat-Pilesera III (744-727 p.n.e.) Dalta, król Ellipi, wymieniany jest wśród trybutatiuszy tego asyryjskiego króla. Dalta wciąż pozostawał na tronie Ellipi za panowania Sargona II (722-705 p.n.e.), następcy Tiglat-Pilesera III. Wydaje się, iż na początku panowania Sargona II Dalta próbował uniezależnić swe królestwo od Asyrii - to właśnie jemu podporządkowała się bowiem kraina Harhar, granicząca z Ellipi od północnego zachodu, której mieszkańcy wygnali swego wiernego Asyrii władcę. W odpowiedzi Sargon II najechał w 716 r. p.n.e. Harhar, co najprawdopodobniej zmusiło Daltę do podjęcia decyzji o podporządkowaniu się asyryjskemu władcy. Decyzja ta nie spodobała się miejscowej, proelamicko nastawionej arystokracji, która zaczęła podburzać ludność królestwa przeciw Asyrii. Niepokoje w Ellipi zmusiły Sargona II do interwencji w tym królestwie w trakcie jego wyprawy wojennej do Medii w 713 r. p.n.e. Sargon II umocnił pozycję Dalty na tronie Ellipi, ale po kilku latach jego protegowany zmarł. Do walki o tron Ellipi stanęli dwaj synowie Dalty - nastawiony proasyryjsko Aspabara i jego brat przyrodni Nib'e, wspierający Elam. W 706 r. p.n.e. Sargon II ponownie interweniował w Ellipi, pokonał i pojmał Nib'e, a Aspabarę osadził na tronie królestwa. Dzięki proasyryjskiej postawie Aspabary Ellipi nie zostało zajęte przez Asyryjczyków i utrzymało swą niepodległość. Już jednak za rządów Sennacheryba (704-681 p.n.e.), syna i następcy Sargona II, Aspabara porzucił swą proasyryjską politykę i wspierać zaczął Elam. Sennacheryb odpowiedział w 702 r. p.n.e. inwazją na Ellipi, które szybko zostało pokonane. W celu dalszego osłabienia tego królestwa Sennacheryb przyłączył jego część do Asyrii. Stolicą zaanektowanych ziem uczynił miasto Elenzasz, którego nazwę zmienił na Kar-Sennacheryb. Pokonanie Ellipi nie osłabiło jednak antyasyryjskiego nastawienia ludności tego królestwa. W 691 r. p.n.e. Ellipi dołączyło bowiem do antyasyryjskiej koalicji Elamu i Babilonii, której wojska stawiły czoła Asyryjczykom w nierozstrzygniętej bitwie pod Halule.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Hasło Ellipi, w: Bryce T., The Routledge..., s. 225.

Bibliografia

  • Hasło Ellipi, w: Bryce T., The Routledge Handbook of the Peoples and Places of Ancient Western Asia, Routledge 2013, s. 225.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.