| magister militum | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci |
~475 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
~ 469–475 |
| Siły zbrojne | |
Ekdycjusz Awitus, Ecdicius Avitus (ur. ok. 420 – zm. po 475) – galorzymski arystokrata, senator, magister militum praesentalis od 474 do 475. Syn cesarza Awitusa.
Życiorys
Ekdycjusz wychowywał się we wpływowej rodzinie przyszłego cesarza Awitusa w Augustonemetum (obecnie Clermont-Ferrand). Jego siostra Papianilla była żoną Sydoniusza Apollinarisa, dlatego często odwiedzał jego posiadłość w Avitacum (prawdopodobnie obecne Lac d'Aydat). Miał brata imieniem Agrykola. W latach 60. V wieku był jedną z najbogatszych i najważniejszych osobistości zachodniego imperium i przebywał na dworze cesarza Antemiusza do 469.
Razem ze szwagrem Sydoniuszem, biskupem Clermont, bronił Owernii przed atakami Wizygotów od 471 do 474. Król Wizygotów Euryk oblegał wiele miast Owernii, ale Ekdycjusz, dzięki prywatnym oddziałom bucellarii opłacanym z własnych dochodów, dostarczał zaopatrzenie oblężonym miastom. Między innymi udało mu się przerwać oblężenie Augustonemetum.
Na podstawie wzmianki Jordanesa w Getica (O pochodzeniu i czynach Gotów) przypuszcza się, że Ekdycjusz jako dux Romanorum stał na czele dukatu Owernii, czyli odrębnego okręgu wojskowego z własnym dowódcą.
Za panowania cesarza Antemiusza Ekdycjusz uzyskał podporządkowanie się władzy rzymskiej Burgundów Chilperyka II jako osiedlonych sprzymierzeńców (foederati).
Cesarz Juliusz Nepos pod koniec 474 podniósł Ekdycjusza do rangi patrycjusza, którą obiecał mu już wcześniej Antemiusz, i obdarzył go stanowiskiem magister militum praesentialis, zapewne z zamiarem powierzenia mu prowadzenia wojny z Wizygotami. Jednakże gdy tylko rozpoczął w 475 kampanię przeciw Wizygotom, został odwołany przez Neposa do Italii, a jako głównodowodzący armią rzymską zastąpił go Flawiusz Orestes. Poza tym Nepos zawarł z królem Eurykiem porozumienie o oddaniu Wizygotom Owernii w zamian za Prowansję, wobec czego obrona tego obszaru przez Ekdycjusza stała się bezcelowa. Odtąd postać Ekdycjusza znika z zapisów historycznych.
Ekdycjusz jest adresatem dwóch listów Sydoniusza: II 1 i III 3 oraz wiersza (carm. XX).
Przypisy
- 1 2 3 4 Martindale 2006 ↓, s. 384.
- ↑ Martindale 2006 ↓, s. 383.
- ↑ Krawczuk 1991 ↓, s. 556.
- ↑ Zołoteńki 2011 ↓, s. 195.
- 1 2 Zołoteńki 2011 ↓, s. 253.
- ↑ Jordanes ↓, Getica 240.
- ↑ Zołoteńki 2011 ↓, przypis 527, s. 195–196.
- ↑ Zołoteńki 2011 ↓, przypis 739, s. 259–260.
- ↑ Pawlak 2010 ↓, s. 65.
- ↑ Krawczuk 1991 ↓, s. 562–563.
- ↑ Zołoteńki 2011 ↓, s. 195–196.
- ↑ Pawlak 2010 ↓, s. 70–71.
Bibliografia
- Źródła
- Sydoniusz Apolinary: Listy i wiersze. Tłumaczenie Mieczysław Brożek. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2004, seria: Seria Biblioteka Przekładów z Literatury Starożytnej, nr 14. ISBN 83-88857-56-8.
- Edward Zwolski: Kasjodor i Jordanes. Historia gocka czyli Scytyjska Europa. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1984.
- Opracowania
- Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Dominat. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Iskry", 1991, s. 534–541. ISBN 83-207-1099-5.
- John Robert Martindale: The Prosopography of the Later Roman Empire. T. II A.D. 395-527. Cambridge: Cambridge University Press, 2006, s. 383–384. ISBN 978-0-521-20159-9. (ang.).
- Dawid Zołoteńki: Galia u schyłku panowania rzymskiego. Administracja cywilna i wojskowa oraz jej reprezentanci w latach 455–486. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze "Historia Iagellonica", 2011, seria: Notus — Scripta Antiqua et Byzantina. ISBN 978-83-62261-34-5.
- Marcin Pawlak: Rzymski Zachód w latach 395–493. W: Świat rzymski w V wieku. Praca zbiorowa pod redakcją Rafała Kosińskiego i Kamilli Twardowskiej. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze "Historia Iagellonica", 2010. ISBN 978-83-62261-16-1.