Egipskie hieroglify dwuliterowe – pojedyncze hieroglify reprezentujące swoją wartością fonetyczną pary spółgłosek (dwie spółgłoski). Jest to największa grupa fonemów wśród najczęściej używanych hieroglifów. Ich łączna suma nie przekracza 100 hieroglifów.

Należy zauważyć, że znaki hieroglificzne dwuliterowe (podobnie jak trzyliterowe) występują w tekstach zazwyczaj w otoczeniu innych hieroglifów jednoliterowych, które oddają część – a czasem nawet całość – wartości fonetycznej znaku dwuspółgłoskowego. Zjawisko to nazywane jest uzupełnieniem fonetycznym. Zazwyczaj, do danego znaku hieroglificznego dwuliterowego dodawany jest tylko jeden hieroglif jednoliterowy. Ten dodawany „jednoliterowiec” odpowiada swą wartością ostatniej spółgłosce uzupełnianego fonemu (powtórzenie).

Przykład uzupełnienia fonetycznego

Zapis czasownika pozostawać/trwać (translit.: mn) wygląda tak:
 .

Otóż:

Zawsze tak


mn		 =

mn		 +

n		 hieroglif mn to znak dwuspółgłoskowy (dwuliterowy) + powtórzenie ostatniej spółgłoski n (znak jednoliterowy)
Nigdy nie

mn		 =

m		 +

n		 m (znak jednoliterowy) + n (znak jednoliterowy)

UWAGA:
Często się zdarza, że niektóre hieroglify nie posiadają wartości fonetycznych (zwłaszcza te z grupy "określników i ideogramów") - w transliteracji lub zapisach fonetycznych takie wartości im się przypisuje. W poniższych tabelach "przypisane" wartości fonetyczne opisane są w nawiasach klamrowych: { }.

Tabela hieroglifów dwuliterowych

Tabela hieroglifów dwuliterowych w kolejności abdżadowej
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
A (duże)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  A 3 ee lub e  
G2
lub
AA		 33 ee dwa egipskie sępy
lub
kombinacja hieroglifów:
+

(egipski sęp + egipski sęp)		 fon.: 33, np.

(war.
) - m33 - patrzeć (widzieć)
T12
lub
Ai
lub
Ar
lub
rwd
lub
rwD		 3i
lub
3r
lub
rwd
lub
rwḏ		 ei
lub
er
lub
rud (rłd)
lub
rudż (rłdż)		 cięciwa

1. fon. det.: 3i lub 3r, np.:

   a)

- m3ir - nędzny (nieszczęśliwy)
   b)

- d3i(r) lub skr.
- d3r - pokonać (pobić)
2. fon. lub fon. det.: rwd lub rwḏ, np.


- rwdt lub

- rwḏt - piaskowiec
3. ideo. lub det.: struna, cięciwa, np.

- rwd lub
(skr.
) - rwḏ - struna, cięciwa
F40
lub
Aw		 3w
lub
fw		 eu (eł)
lub
fu (fł)		 kręgosłup z wystającym z niego rdzeniem kręgowym po obu stronach 1. fon. det.: 3w, np.


- 3wt - dary
2. (sporadycznie) fon.: fw, np.

- ḥfw - wąż
3. ideo.: rozciągać (wydłużać), np.
- 3w - rozciągać
E26 3b
lub
3bw(?)		 eb
lub
ebu (ebł)(?)		 słoń 1. półfon.: 3b lub 3bw(?), np.

- 3bw - Elefantyna
2. det.: słoń, np.
- 3bw - słoń
U23
lub
Ab		 3b
lub
mr		 eb
lub
mr		 dłuto (?)

1. fon.: 3b:

   a)


- 3bw - Elefantyna
   b)

- 3bḏw - Abydos
   c)
- 3bw - słoń, kość słoniowa
2. fon.: mr, np.

- mr - piramida
R15
lub
iAb		 3b
lub
{ i3b }		 eb
lub
{ ieb }		 włócznia przystrojona jak sztandar 1. (od okresu Nowego Państwa) fon.: 3b, np.
- 3bḏw - Abydos
   * ten hieroglif (
) "uzyskał" wartość fonetyczną z powodu pomieszania z hieroglifem

2. ideo.: lewa ręka lub strona, wschód i słowa pochodne, np.

(war.
) - i3bt - wschód
   * do tego należy zaliczyć także:

- i3by - lub war.
(war.
) - i3bi - lewa ręka
W7 3b
lub
m3ṯ		 eb
lub
mecz (metcz)		 granitowa misa 1. fon. det.: 3b, np.


(war.

) - 3bt - rodzina
2. fon. det.: m3ṯ, np.

- m3ṯ - ogłaszać (głosić)

3. det.: czerwony granit, np.:

   a)

- m3t - lub war.

- m3ṯ - czerwony granit
   b)

(war.

) - 3bw - Elefantyna (ponieważ, na tej wyspie znajdował się kamieniołom, gdzie wydobywano czerwony granit)
W8 zniekształcona granitowa misa
G25
lub
Ax		 3ḫ ech Ibis czubaty 1. półfon.: 3ḫ, np.
- 3ḫ - być chwalebnym (być sławnym), dobroczynny
2. półideo. lub ideo.: duch lub duch (natury), np.
(war.
) - 3ḫ - duch
M15 3ḫ
lub
w3ḫ		 ech
lub
uech (łech)		 kępa papirusu z pączkami zagiętymi do dołu

1. fon.: 3ḫ, np.:

   a)
- 3ḫ - pasek papirusu (dokładniej: cienki pasek wycięty z łodygi papirusu, służący do sklejania w arkusz papirusu)
   b)

(war.

- 3ḫ-bit - Chemmis (miejsce w Delcie)
2. fon. det.: w3ḫ, np.
- w3ḫ lub w3ḫy - Przedsionek [Pory] Wylewu (nazwa budynku)

3. det.: pipirus lub tereny podmokłe, np.:

   a)
- ḏyt - bagno papirusowe
   b)
- wdḥ - bagna (bagna Delty)

4. det.: Delta oraz Dolny Egipt oraz wszystkie określenia związane z Dolnym Egiptem, np.:

   a) (idiom)

- T3-mḥw - Delta (w sensie: Dolny Egipt)
   b)

- mḥ-s - Korona Dolnego Egiptu (dosł.: Korona Delty)

5. zobacz też: kępa papirusu (ḥ)

 Q1
lub
st		 3s
lub
ws
lub
st
lub
ḥtm		 3s
lub
ws
lub
st
lub
htm		 siedzenie 1. fon.: 3s, np.
(war.

) - 3st - Izyda
2. fon.: ws, np.
- Wsir - Ozyrys
3. fon.: st, np.

- m3st - kolano
4. fon.: ḥtm, np.
(war.
) - ḥtm - zginąć (przepaść)
5. ideo.: siedzenie, miejsce, np.

(war.
) - st - siedzenie, miejsce

(Średnie Państwo)		 F51C 3s
lub
ws		 es
lub
us (łs)		 kawałek mięsa
(kawałek ciała)		 1. ten hieroglif (), był odwróconą formą hieroglifu -
- i tylko ten "odwócony" wariant posiadał swoją wartość fonetyczną

2. w okresie Średniego Państwa, ten hieroglif () – prawdopodobnie – był używany w Tekstach Sarkofagów jako celowe "okaleczenie", aby konkretny zapis nie posiadał w sobie lub miał ograniczoną "boską moc sprawczą" - dlatego należy go traktować raczej z dużą dozą ostrośności jako osobny hieroglif

3. w okresie Nowego Państwa ten "odwrócony" hieroglif () uległ zamianie w określnik dla bogiń i bóstw płci żeńskiej –
– jajko

4. fon.: 3s, np. - 3st - Izyda
5. fon.: ws, np. - Wsir - Ozyrys
6. det.: kończyna, ciało
7. det.: części ciała
8. det.: mięso
9. det.: członki (ciała), ciało
10. det: pochwa
11. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - kawałek mięsa (kawałek ciała) (det.)
12. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - jajko (det.)

 F3 3t et głowa hipopotama 1. w okresie późniejszym, ten hieroglif (
) został zastąpiony przez inny hieroglif -

2. fon.: 3t, np.

(war.

) - 3t - chwila (moment), atak (napaść, natarcie)
3. półideo.: siła uderzeniowa, np.

- 3t - siła uderzeniowa

3. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - głowa leoparda (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
i
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  i i i  
E9 i
lub
iw		 i
lub
iu (ił)		 nowonarodzone cielę
lub
bawolec		 1. (w zgrupowaniu)
oba hieroglify czytane są jako fon.: i
2. fon.: iw, np.

- iwc - (o)dziedziczyć
M18
lub
ii		 ii ii kombinacja hieroglifów:
+

(kwitnąca trzcina + kroczące nogi)		 fon.: ii, np.
- ii - przychodzić i słowa pochodne
N18
lub
iw		 { iw } { iu (ił) } piaszczysta połać ziemi więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - język z ziemi (det.)

 E8 ib ib dziecko
jako cielę, koźlę, itp.		 1. w okresie Nowego Państwa pojawiła się nowa forma tego hieroglif (
), jako dziecko skaczące - - wcześniej ta forma nie występowała
2. fon.: ib, np.
- ibw - uciekinier
3. det.: małe bydło (dzieci zwierząt), np.
- cwt - trzódka, kózki

(Nowe państwo)		 E8A dziecko skaczące
jako cielę, koźlę, itp.
F13
lub
wp		 ip
lub
wp		 ip
lub
up (łp)		 rogi wołu

1. (tylko w dwóch przypadkach) fon.: ip:

   a)


- ipt - posłannictwo, misja oraz słowa pochodne
   b)



(war.

) - ipwty - posłaniec
2. fon.: wp, np.

(war.

) - wpi - dzielić (podzielić)
3. ideo.: brew, początek, góra (wierzch czoła), np.

- wpt - brew, początek, góra
M1
lub
iAm		 im
lub
i3m
lub
im3		 im
lub
iem
lub
ime		 drzewo 1. fon.: im lub i3m, np.

- i3mt - urokliwy, smaczny - w takim zestawieniu
najlepsza transliteracja fon to i3m

2. det.: sykomora, drzewo:

   a) np.

- nht - drzewo (l. p.)
   b) np.

- nhwt - drzewa (l. mn.) - w liczbie mnogiej ten hieroglif często występuje w formie potrójnej -

3. ten hieroglif (
) użyty jako określnik może oznaczać coś zupełnie innego niż określnik drzewo - może oznaczać det.: fortunny, szczęśliwy (przymiotnik), np.

- mcr - fortunny, szczęśliwy
Z11 im(?)
lub
wn
lub
imi		 im(?)
lub
wn
lub
imi		 dwie deski skrzyżowane i połączone 1. fon.: im(?), np.
- im(?) lub wn - jeść
2. fon.: wn, np.
(war. (Stare Państwo)
lub
lub

) - wnm - jeść
3. fon.: imi, np.
(war.
) - imi - nie być

4. (osoba) ideo.: być tym, który jest w... (osoba w centrum zainteresowania)
5. zobacz też: kwiatek (?) (wn)
6. zobacz też: zając pustynny (wn)

 A27 in in człowiek spieszący się z uniesionym jednym ramieniem 1. (przyimek) fon.: in, np.

- in - przez, w, za, po, do, przy, itp.
2. (prawdopodobnie) det.: wysłannik, osoba przynosząca wieści, np.
(war.
(?)) - inw - posłańcy (l. mn.)
W24
lub
nw		 in
lub
nw
lub
ḳd		 in
lub
nu (nł)
lub
qd (kd)		 garnek (naczynie) 1. ten hieroglif (
) jest wieloznaczny, a jego właściwe odczytanie zależy od zapisu w słowie lub od kontekstu w zdaniu
2. (Średnie Państwo - sporadycznie + hieratyka) ten hieroglif (
) był traktowany jako forma alternatywna i zastępował podobne hieroglify -
lub

3. fon.: in, np.

(war.

) - ink - ja (1-sza osoba l.p.)
4. fon.: nw, np.

- Imnw - Teby (Heliopolis)
   * ostatecznie, fon.: nw - był też pisany jako
, np.

- mnw - pomnik
5. (Średnie Państwo) fon.: ḳd - ponieważ ten hieroglif (
) zastąpił w wielu słowach o rdzeniu ḳdi hieroglif -
: np.

(Stare Państwo - war.

) - ḳd - budować

6. ten hieroglif często używany jest jako uzupełnienie fonetyczne w dopełnieniu l. mn., z zachowaniem rodzaju gramatycznego:

   a) (l. p., r. m.)

- sn - brat
   b) (l. mn., r. m.)


- snw - bracia (tutaj dopełnienie fonetyczne jest pomiędzy spółgłoskami n oraz w)
   c) (l. p., r. ż.)


- sn .t - siostra
   d) (l. mn., r. ż.)


- snw .t - siostry
7. dodatkowy łącznik w zdaniu lub uzupełnienie fonetyczne w formie określnika:

- nw lub nyw - od... (coś od czegoś, kogoś), np.

- m-ẖnw - w (dosł.: w środku, od środka) - lub (idiom)

- m-ẖnw lub mw ẖrnw - pod pokrywką (?)
8. (Średnie Państwo - z nieznanych powodów) ten hieroglif (
), ale bez wartości fonetycznej towarzyszy hieroglifowi -
:
   a)
- nḏ - chronić (ochraniać)
   b)
- nḏ - pytać, prosić
9. na początku słowa:

- Nwt - Nut (dosł.: moc, bogini nieba)
10. na końcu słowa:

- Nḫbt - Nechbet
11. zobacz też:
- (hieroglif nieokreślony) (nḏ)

12. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - rozmiarowy słój na olej, bez zawiązanych końców (b3s)
13. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - słój z uchwytami (det.)

 W25
lub
ini		 in
lub
ini		 in
lub
ini		 kombinacja hieroglifów:
+

(garnek + kroczące nogi)

1. fon. lub fon. det.: in lub ini, np.:

   a)

- Inmwtf - Inmutef (?- bliżej nieokreślony bóg, którego funkcje są niepoznane - być może chodzi o Imhotepa)
   b)
(war.

lub

) - przynieść (przenieść), sprowadzić

2. ideo. w słowach o rdzeniu in i oznaczających wszystko związane z czymś przyniesionym: ofiary (dary), produkty (towary), coś dającego się zważyć, zmierzyć i przenieść oraz słowa pochodne, np.:

   a)

(war.


) - inw - danina, dary
   b)
- in wḏ3t - błysk w oku Re (dosł.: przynieść światło do oka boga Re)
K1
lub
in		 in in ryba
(Tilapia)		 1. fon.: in, np.


- int - dolina
2. det.: ryba (Tilapia) lub paleta do kosmetyków (w kształcie ryby), np.

- in - Tilapia
D4
lub
ir		 ir ir oko 1. fon.: ir, np.

- irt - oko

2. ideo.: oko

3. det. widzieć, patrzeć, zobaczyć, itp., np.

- šp - ślepy
T24
lub
iH		 iḥ
lub
cḥ		 ih
lub
eh		 sieć rybacka

1. fon.: iḥ lub cḥ, np.:

   a)

- cḥ - pole, gospodarstwo rolne
   b)

- iḥwty lub cḥwty - najemny pracownik rolny
2. det.: sieć, np.
- cḥ, war.
- iḥ - sieć (na zwierzęta)
M40
lub
iz		 is
lub
iz		 is
lub
iz		 wiązka trzcin związana fon.: is lub iz, np.

- isi - rozjaśniać
M2
lub
Hn		 is
lub
iz
lub
ḥn		 is
lub
iz
lub
hn		 zioło 1. ten hieroglif (
) używany był zamiennie z hieroglifem -
- jako det.: mężczyzna, np.

- s mężczyzna
2. fon. det.: is lub iz, np.

- isy lub war.

- iz - grobowiec, komora
3. fon.: ḥn, np.

- ḥnw - naczynie
4. det.: roślina, kwiat, np.

- i3rw - trzcina(ny) (l. mn.)
A19 ik ik człowiek pochylony i opierający się o kij 1. (Stare Państwo - XII Dynastia) ten hieroglif (
) był utożsamiany i zamiennie używany z hieroglifem -

2. fon. lub fon. det.: ik, np.
(war.
) - iky - górnik, kamieniarz
3. ideo lub det.: stary, np.
(war.
) - i3w lub

- tni - stary
4. ideo lub det.: wielki (ogromny), szef, np.

(war.

, war.
) - wr - wielki, szef
5. det.: podpierać się (wspierać się), np.
- tw3 - podpierać się
6. det.: podpierać się (opierać się o coś), np.


- rhn - opierać się o coś
I3
lub
mzH		 it
lub
{ msḥ (mzḥ) }		 it
lub
{ msh (mzh) }		 krokodyl 1. (z nieznanych powodów) fon.: it, np.

- it - niezależny (suweren)
2. ideo. i det.: krokodyl, np.

- msḥ (mzḥ) lub

- ḫnty - krokodyl
3. det.: chciwość (zachłanność), np.


- skn - pożądać
4. det.: agresja, np.

- 3d - agresywny, zły (gniewny)
U10
lub
it		 { it } { it } miarka do zboża z wysypującym się ziarnem poniżej ziaren
więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - miarka do zboża z wysypującym się ziarnem poniżej ziaren (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
a (małe)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  a c lub ` e  
O29
lub
aA		 c3 ee kolumna drewniana 1. fon.: c3, np.

- c3 - wielkość, ogrom
2. ideo. i przedrostek: wielki i słów pochodnych, np.:

- pr c3 - Faraon (dosł.: Wielki Dom - takim przydomkiem określano faraonów i od tego określenia pochodzi jego grecka nazwa)
O29V
O31 c3 ee drzwi
(przekrój, rzut z góry)		 1. fon.: c3, np.

- c3mt - Azjatka (kobieta)
2. ideo. lub det.: drzwi, np.

(war.
) - c3 - drzwi
3. det.: otwierać, np.

- wn lub


- sn - otwarte (drzwi)
S25 cw eu (eł) część ubioru
(część garderoby)		 (?) fon.: cw, np.

(war.
,
, skr.
) - cw - dragoman (tłumacz i przewodnik w krajach arabskich)
W10
lub
iab		 cb
lub
icb
lub
wsḫ
lub
sḫw
lub
ḥnt		 eb
lub
ieb
lub
usch (łsch)
lub
schu (schł)
lub
hnt		 kubek (filiżanka)
lub
czasami określany jako - koszyk		 1. fon. lub fon. det.: cb, np.
- m-cb - w towarzystwie
2. fon. lub fon. det.: icb, np.

- icb - jednoczyć (zjednoczyć)

3. fon. lub fon. det.: wsḫ:

   a)

(war.
) - wsḫt - przedsionek (hol)
   b)

- wsḫ - być wolnych obyczajów
4. fon. lub fon. det.: sḫw, np.

- sḫw - szerokość
5. fon.: ḥnt, np.

(war.

) - ḥnwt - kochanka

6. det.: kubek (filiżanka):

   a)
- icb - kubek
   b)

- ccb - kubek
   c)

- wsḫ - kubek
   d)

- ḥnt - kubek
   e)

- c - kubek
7. w słowach zawierających fonem bi3 ten hieroglif (
) był czasami zamieniany przez inny hieroglif -
, np.

(war.

) - bi3 - rzadki skarb (niespotykany)
F16
lub
db		 cb eb róg 1. fon.: cb, np.
- m-cb - razem z...
2. ideo i det.: róg, np.
(war.

) - db - róg
D59
lub
ab		 cb eb kombinacja hieroglifów:
+

(przedramię + stopa)		 fon.: cb, np.
- cb - róg
D7 cn en oko z pomalowaną dolną powieką 1. fon.: cn, np.

- cnw - Enu (lub Ainu), kamieniołom w starożytnym Egipcie (ob. Tura, obok Kairu)
2. det.: ozdoba, np.

- msdmt - cień do powiek
3. jest błędem! użycie tego hieroglifu jak określnika w słowie:

- ptr - piękny
D8 cn en oko wpisane w

(piaszczysta połać ziemi)		 1. fon. det.: cn, np.

- cn - piękny
2. det. w nazwie kamieniołomu

- cnw - Enu (lub Ainu), gdzie w okresie Starego Państwa pozyskiwano biały (lub cytrynowy) kamień (wapień) na okładziny piramid oraz do budowy grobowców bogatszych Egipcjan

3. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - piaszczysta połać ziemi (det.)

 O11
lub
aH		 { cḥ } { eh } pałac z blankami więcej o tym hieroglifie zobacz:

   hieroglify – określniki i ideogramy - pałac z blankami (det.)

 O12 kombinacja hieroglifów:
+

(pałac z blankami + przedramię)
G35
lub
aq		 cḳ eq kormoran
(Phalacrocorax)		 fon.: cḳ, np.

(war.

) - cḳ wchodzić
V26
lub
aD		 cd
lub
cḏ		 ed
lub
edż		 igła sieciowa z nawleczonym sznurkiem 1. fon.: cḏ, później cd, np.

- cd - nieudaczny i słowa pochodne
2. ideo.: szpulka, rolka, np.

(war.

) - cḏ lub


- cd - szpulka (rolka)

(Stare Państwo)		 V27
K3
lub
ad		 cd
lub
cḏ		 ed
lub
edż		 ryba
(Cefal)		 1. fon.: cd lub cḏ, np.

- cḏ-mr lub war.


- cd-mr - nadzorca (prowincji) - ale prawdopodobnie chodzi tutaj o tytuł nadzorcy kanałów (osoby nadzorującej wszelkie prace związane z utrzymaniem całego systemu do nawadniania pól i dostarczania wody)
2. det.: ryba Bûri (pol. Cefal, arab. Bûri), np.


- cdw - ryba Bûri
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
w
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  w lub W w u lub ł lub łu  
N31 w3
lub
ḥr
lub
{ w3t }		 ue (łe)
lub
hr
lub
{ uet (łet) }		 droga obramowana krzewami 1. (Teksty Sarkofagów) ten hieroglif (
) był używany jako skrót boga Horusa w miejsce hieroglifu -
- Ḥr - Horus
2. fon. lub skr.: w3, np.

- w3 r - popaść w (w sensie: popaść w zły stan zdrowia)
3. fon. lub skr.: ḥr, np.
(war.


) - In-ḥrt - Inhert (wojowniczy bóg wojny, walki i polowania - dosł.: [Ta, która] sprowadził [to] odległe - to nie błąd! to jest bóg męski, ale pisany w rodzaju żeńskim)

4. ideo. lub det.: droga i słowa pochodne, np.:

   a)

(war.

) - w3t - droga
   b)


- mṯn - droga
   c)


- ḥrt - droga
5. det.: wyprawa (podróż) i słowa pochodne, np.

- c3 - wspinać się (w sensie: wchodzić na górkę)
6. det.: odległość (w sensie: odległy w czasie i przestrzeni), np.



- ḥnty - okres (w sensie: odległy czas)

7. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - sokół (det.)

 V4
lub
wA		 w3 ue lasso fon.: w3, np.
- w3 - daleko
Z1 { wc } { ue (łe) } patyk (kreska) 1. ten hieroglif (
) jest wieloznaczny, a jego właściwe odczytanie zależy od zapisu w słowie lub od kontekstu w zdaniu
2. (liczba) ideo. i det.: 1 (jeden), np.
(war.

) - wc - 1 (jeden)
3. ideo.: 1-sza osoba liczby pojedynczej: np.
- i - ja

4. więcej o tym hieroglifie zobacz:
   hieroglify - określniki i ideogramy - patyk (kreska) (det.)

 G45 wc ue (łe) kombinacja hieroglifów:
+

(pisklę przepiórki + przedramię)		 fon.: wc, np.
- wcw - żołnierz
T21
lub
wa		 { wc } { ue (łe) } harpun jedno-haczykowaty (liczba) ideo. i det.:

(war.

) – wc – 1 (jeden)
G44
lub
ww		 ww uu (łł) (łułu) dwa pisklęta przepiórki
lub
kombinacja hieroglifów:
+

(pisklę przepiórki + pisklę przepiórki)		 fon.: ww, np.

- pḥww - koniec
Z9 wp
lub
wr
lub
sḏ
lub
ḥsb
lub
ḫbs
lub
sw3
lub
šbn		 up
lub
ur
lub
sdż
lub
hsb
lub
chbs
lub
sue (słe)
lub
szbn		 dwa skrzyżowane patyki 1. ten hieroglif (
) jest jednym z nielicznych przypadków wśród znaków hieroglificznych, kiedy to po czasowym przeobrażeniu, a nawet "prawie" zapomnieniu, powrócił do pierwotnego kształtu i znaczenia (z jednym drobnym wyjątkiem)
2. (liczba) ułamek:
- ḥsb - ¼ (jedna czwarta)
3. fon. i półfon.: wp, np.


(war.



) - wp st - określać (w sensie: wyliczania poszczególnych elementów)

4. (z nieznanych powodów) fon.: wr:

   a)

- sw(r)i - pić
   b)



(war.



) - ḫpr-wr - lek (medykament)
5. fon. i półfon.: sd, np.

(war.
) - sdt - płomień
6. fon. i półfon.: ḫbs, np.

(war.

) - ḫbsw - ziemia uprawna
7. fon. i półfon.: sw3, np.

(war.

lub

) - sw3i - ominąć (przejść)
8. fon. i półfon.: šbn, np.

(war.

) - šbn - mieszany, różnorodny
9. det.: przerwać, złamać (przełamać), zerwać, rozbić, np.

- wpi lub


- psš - podzielić

10. zobacz też: gruczoł (pryszcz) (g3)


(Stare Państwo)		 Z10
M42 wn un kwiatek (?) 1. fon.: wn, np.
(war.

) - wnm - jeść
2. we wczesnym okresie tworzenia się pisma hieratycznego (okres Starego Państwa) - brak jednoznacznego rozróżnienia tego hieroglifu (
) z podobnym
; po ukształtowaniu się w pełni pisma hieratycznego (okres Średniego Państwa) - oba znaki "wyewoluowały" jako osobne znaki pisma

3. zobacz też: dwie deski skrzyżowane i połączone (im(?))
4. zobacz też: zając pustynny (wn)

 E34
lub
wn		 wn un zając pustynny 1. fon.: wn:
   a)

- wnn - być
   b)



- Wnn-nfr - Ozyrys (jedno z imion Ozyrysa, dosł.: [Ten, który] jest piękny)

2. zobacz też: kwiatek (?) (wn)

 G36
lub
wr		 wr ur jaskółka 1. ten hieroglif (
) bywa często mylony z bardzo podobnym hieroglifem przedstawiającym wróbla -

zasadnicza różnica jest widoczna w ogonie - ogon jaskółki jest prosty, a wróbla zaokrąglony

2. fon.: wr, np.

- wr - wielki
3. det.: jaskółka, np.


- mnt - jaskółka

4. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - wróbel (det.)

 R16
lub
wx		 { wḫ } { uch (łch) } papirusokształtna buława z piórami więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - papirusokształtna buława z piórami (det.)

 Q2
lub
wz		 ws us (łs) siedzenie przenośne 1. fon.: ws, np.

(war.

) - Wsir - Ozyrys
2. (sporadycznie) ideo.: siedzenie, np.
- st - siedzenie

(Stare i Średnie Państwo)		 V24
lub
wD		 wd
lub
wḏ		 ud (łd)
lub
udż (łdż)		 kłębek sznurka
nadziany na patyk		 1. (Średnie Państwo) ten hieroglif (
) był zamieniany innym hieroglifem -

2. fon.: wḏ, później wd, np.
(war.

) - wḏ - dowodzić

3. zobacz też: łodyga papirusu (wḏ)


(Nowe Państwo)		 V25
M13
lub
wAD		 wḏ
lub
w3ḏ		 udż (łdż)
lub
uedż (łedż)		 łodyga papirusu 1. (Średnie Państwo) ten hieroglif (
) używany był jako zamiennik innego hieroglifu -

2. (Średnie Państwo) fon.: wḏ lub w3ḏ, np.

- swḏ lub sw3ḏ - war.

- swḏ - przekazać wiedzę, przekazać potomności

3. fon.: w3ḏ, np.:

   a)

(war.
) - w3ḏ - zielonym być i słowa pochodne
   b)
- W3ḏyt - Uadżet (bogini VI nomu dolnoegipskiego)
4. ideo.: kolumna z papirusu (kolumna papirusowa), np.
- w3ḏ - kolumna z papirusu
5. ideo.: papirus, np.
- w3ḏ - papirus

6. zobacz też: kłębek sznurka nadziany na patyk (wḏ)
7. zobacz też: kombinacja hieroglifów: łodyga papirusu + kobra (wḏ)

 M14 wḏ
lub
w3ḏ		 udż (łdż)
lub
uedż (łedż)		 kombinacja hieroglifów:
+

(łodyga papirusu + kobra)		 1. fon.: wḏ lub w3ḏ, np.

- W3ḏ-wr - morze (dosł. wielkie zielone)

2. zobacz też: łodyga papirusu (wḏ)

 O26 { wḏ } { udż (łdż) } stela więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - stela (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
b
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  b b b  
G29
lub
bA		 b
lub
b3		 b
lub
be		 bocian siodlasty (żabiru) 1. fon.: b3, np.

- b3k - służący
2. (w zgrupowaniu) lub , lub
czytane jest jako fon.: b

3. ideo.: - b3 - dusza (żyjąca po śmierci człowieka - Ba - w ptasiej formie)
4. zobacz też: naczynie gliniane, być może, używane jako lampka oliwna (b3)

5. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - ptak ludzkogłowy poprzedzony miseczką na kadzidło z unoszącym się dymkiem
(det.)

(Stare Państwo)		 W10A { b3 } { be } naczynie gliniane,
być może, używane jako lampka oliwna		 1. po okresie Starego Państwa, ten hieroglif (
) został wyparty przez inny hieroglif -

2. (w zgrupowaniu) w połączeniu z hieroglifami:
lub
oba znaki czytane są jak fon.: b3, np.:

   a) - b3 - dusza (żyjąca po śmierci człowieka - Ba)
   b) - B3-pf lub B3-pfi - Bepfi (lub Bapef - bóg utożsamiany z bólem lub duchową udręką dotykającą faraonów)
3. zobacz też: bocian siodlasty (żabiru) (b3)

4. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - ptak ludzkogłowy poprzedzony miseczką na kadzidło z unoszącym się dymkiem
(det.)

5. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - miseczka na kadzidło z unoszącym się dymkiem (det.)


(forma alternatywna)		 Aa4
F18
lub
bH		 bi
lub
bḥ
lub
ḥw		 bi
lub
bh
lub
hu		 kieł słonia 1. fon. det.: bi, np.

(war.

) - bit - charakter
2. fon.: bḥ, np.

- bḥs cielę
3. fon. det.: ḥw, np.
- ḥw - Hu (bóg autorytatywnych wypowiedzi, ubóstwienie pierwszego słowa stworzenia)
4. det.: ząb, np.
- ibḥ - ząb
K2 bw bu (bł) ryba
(Brzanka)		 fon. det.: bw, np.

- bwt - wstręt
K5
lub
bz		 bs
lub
bz		 bs
lub
bz		 ryba (?- Cefaloskalniak Zmora) 1. fon. det.: bs lub bz, np.

- bs lub bz - lub war.

- ibz - zaprowadzić, wchodzić
2. det.: bardzo mała ryba (ryba z rodziny Mrukowatych, zw. także Cefaloskalniak Zmora(?) lub "słoniowata"), np.


- rmw - rybka
3. det.: rybi zapach, np.


- ḫnš - smród (fetor)
R9
lub
bd		 { bd } { bd } kombinacja hieroglifów:
+

(proporzec + torba z lnu)		 więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - kombinacja hieroglifów: proporzec + torba z lnu (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
p
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  p p p  
G40
lub
pA		 p3 pe kaczka w locie 1. (sporadycznie w hieroglifach, zawsze w hieratyce) ten hieroglif (
) był zamiennie używany z hieroglifem -
- jako determinatyw lub ideogram
2. fon.: p3, np.

- sp3 - skolopendra
3. ideo.: latać, np.
- p3 - latać

4. zobacz też: kaczka lądująca (ḫn)

 O1
lub
pr		 pr pr plan domu
(przekrój, rzut z góry)		 1. fon.: pr, np.

- idiom - pr c3 - Wielki Dom (czyli Pereaa - określenie, od którego pochodzi grecka nazwa "faraon")
2. det.: dom, a także budynek, obiekt budowlany (np. w sł.: świątynia, grobowiec, skarbiec, sporadycznie - pokój, apartament), np.

(skr.
) - pr - dom, budynek
F22
lub
pH		 pḥ
lub
kf3		 ph
lub
kfe		 siedzący zadek lwa
lub leoparda		 1. fon. lub fon. det.: pḥ, np.

(war.

) - pḥ - zasięg
2. fon. lub fon. det.: kf3, np.



(war.

) - kf3-ib - wierność
3. ideo.: zadek, koniec, np.
- pḥwy - zadek, koniec
4. det.: zadek, np.


- crt - zadek
5. det.: podstawa, spód (np. wazy), np.

- kf3 - podstawa, spód
H2
lub
pq
lub
wSm		 pḳ
lub
wšm
lub
p3ḳ
lub
m3c		 pq (pk)
lub
uszm (łszm)
lub
peq (pek)
lub
mee		 głowa czubatego ptaka 1. (od Średniego Państwa) fon.: pḳ lub p3ḳ - ten hieroglif (
) był używany jako fonem pḳ lub p3ḳ w miejsce hieroglifu -
- np.

(war.

) - pḳt - wysokogatunkowy len (materiał dobrej jakości)

2. fon. lub fon. det.: wšm, np.

3. ten hieroglif (
) jako fonem m3c mógł być zamieniony przez hieroglif -
- tylko w przypadku, gdy ptak jest bez czuba na głowie
4. fon. det.: m3c, np.

- m3c - skroń (na głowie)
   a)
- wšm - kłos (lub kolba kukurydzy)
   b)
- wšmw - naczynie (pojemnik na piwo)
5. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - głowa kaczki (rożeńca)
(m3c)

6. zobacz też: głowa warzęchy (pḳ)

 H3
lub
pAk		 pḳ
lub
p3ḳ		 pq (pk)
lub
peq( (pek)		 głowa warzęchy fon. det.: pḳ lub p3ḳ, np.

- p3ḳ - Pek (rodzaj ciasta)
N1
lub
pt		 { pt } { pt } niebo więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify trzyliterowe – niebo (ḥry)

 T9 pd
lub
pḏ		 pd
lub
pdż		 łuk (lub smyczek (?))
z rogami oryksa po bokach
oraz z drewnianym wypełnieniem pośrodku

1. fon. lub półfon.: pḏ, później pd, np.:

   a)

(war.

) - pd - rozciągać
   b) (Nowe Państwo)


- pd - rozciągać
2. ideo. i det.: łuk, np.
(war.

) - pḏt - łuk

3. zobacz też: łuk kompozytowy z cięciwą przywiązaną pośrodku i nienaciągniętą (pḏ)
4. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - pradawny rodzaj łuku (det.)


(Stare Państwo)		 T9A
T10 pḏ pdż łuk kompozytowy
z cięciwą przywiązaną pośrodku
i nienaciągniętą		 1. fon.: pḏ - od okresu Średniego Państwa zamiast
preferowano (w zastępstwie) używanie innego hieroglifu

2. det.: łuk, obcy ludzie (np. z zagranicy), oddział wojska, np.

(skr.
) - pḏt - łuk, obcy ludzie
3. det.: łuk, np.

- ipwt - łuk

4. zobacz też: łuk (lub smyczek) z rogami oryksa po bokach oraz z drewnianym wypełnieniem pośrodku (pḏ)
5. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - pradawny rodzaj łuku (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
m
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  f f f  
V12
lub
arq		 { fḫ } { fch } opaska ze sznurka lub płótna więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify trzyliterowe – opaska ze sznurka lub płótna (crḳ)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
m
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  m lub M m m  
Aa13
lub
gs
lub
im		 m
lub
im
lub
gs		 m
lub
im
lub
gs		 chyba dwa żebra oryksa
(zaproponowana nazwa)
lub pot. palec

1. fon.: m

2. fon.: im, np.
- imw - łódź drewniana
3. fon.: gs, np.

- gsti - paleta (do farb)
4. (ułamek) tylko w jednym przypadku - hieroglif w formie skrótowej (
) jako fon.: gs -
(war.

) gs -, 1/2(jedna druga), połowa lub bok

5. (Stare Państwo) ideo. i det.: część ciała, np.

   a) (l. p.)
- im - część ciała
   b) (l. mn.)


- imw części ciała

(Stare Państwo)		 Aa14
Aa15
lub
M
Aa16
D38 m
lub
mi		 m
lub
mi		 przedramię trzymające okrągły bochenek 1. (bardziej powszechne) fon.: m, np.

- Itm - Atum
2. (Średnie Państwo) fon.: mi, np. dawać, np.

- im - ofiarowywać (dawać)
3. (Średnie Państwo) det.: dawać, np.

- imi - dawać
U1
lub
mA		 m3 me sierp 1. fon.: m3, np.

- m33 - patrzeć
2. ideo.: zakończenie sierpowate (np. dziobu lub rufy w łodzi egipskiej
), np.

- m3 - zakończenie sierpowate
3. hieroglif
(ale nie identyczny z
- m3) - był używany zamiennie lub jako det. w sł. określających krzywizny lub prace rolnicze (np. zżęcie zboża)

(forma alternatywna)		 U2
G3 m3 me kombinacja hieroglifów:
+

(sęp egipski + sierp)		 fon.: m3, np.
- sm3wy - odnowiony
U3 m3 me kombinacja hieroglifów:
+

(sierp + oko)		 fon.: m3, np.
- m33 - patrzeć
U4 m3 me kombinacja hieroglifów:
+

(sierp + hieroglif nienazwany)		 fon.: m3, np.

- m3ct - prawda
U5
W19
lub
mi		 mi
lub
mr		 mi
lub
mr		 dzbanek na mleko w siatce 1. fon.: mi , np.

- dmi - miasto
2. (pierwotnie) to było fon.: mr, np.
- mr, war.
- mi - lubić
3. det.: dzbanek na mleko, np.

- mhr - dzbanek na mleko
N36 mi
lub
mr		 mi
lub
mr		 kanał (wypełniony wodą) 1. ten hieroglif (
) był prototypem dla późniejszego hieroglifu znaku ziemi -

2. fon.: mi, np.:

   a)


(war.


) - mist - wątroba
   b)


- miḥct - grobowiec
3. fon. lub fon. det.: mr, np.

(war.
) - mr - kochać
4. (sporadycznie) ten hieroglif (
) prawdopodobnie posiadał wartość fon.: mr i wskazywał na obecność w zapisie hieroglifów -
lub
, np.:
   a) w rodzaju żeńskim


(war.

lub


) - mrt - tkacze
   b) w rodzaju męskim


- mr - przyjaciele, partyzanci
5. ideo.: kanał, np.


- mr - kanał

6. det. dla rzek, jezior, mórz, np.:

   a)


- ḥcpy - war.

- ḥp - Nil
   b)

- W3ḏ-wr - morze (dosł. Wielkie Zielone)
7. det.:

lub
dla nazw rzek, jezior, mórz

8. zobacz też: trzy fale (mw)

 N35A mw mu (mł) trzy fale 1. fon.: mw, np.

- šmw - lato (jedna z 3 pór roku, dokładniej - pora zbioru, ta pora roku ma cztery miesiące)
2. ideo.: woda, np.
- mw - woda
3. det.: płyn, woda, np.
- w3w - fala
4. det.: czynności związane z wodą lub płynami, np.

- swri - pić
5. det.:

(skr.
) dla nazw rzek, jezior, mórz, np.


- itrw - rzeka

6. zobacz też: kanał (wypełniony wodą) (mi)

 N35B
N35C dwie fale
G18
lub
mm		 mm mm dwie sowy
lub
kombinacja hieroglifów:
+

(sowa + sowa)		 fon.: mm, np.

- tmm - nie istnieć
Y5
lub
mn		 mn mn deska rozdzielcza fon.: mn:
   a)

- mn - pozostawać (trwać)
   b)

- Imn - Amon (dosł. [Ten] Ukryty lub [Ten] Niewidzialny - tzw. bóg uniwersalny, bóg wiatru, urodzaju i płodności)
U6
lub
mr		 mr
lub
ḥn		 mr
lub
hn		 motyka 1. (z nieznanych powodów) fon.: mr, np.

- mri - Egipt

2. fon.: mr na początku słów: kochany, ukochany, umiłowany:

   a)


- mry Imn - ukochany Amona
   b)

- mr ntr - kapłan (dosł.: ukochany boga)
   c)

(war.

, skr.
) - mr - kochać
3. (sporadycznie) fon.: ḥn, ale tylko w przypadku, kiedy ten hieroglif (
) był zamiennie używany w miejsce podobnego hieroglifu -
, np.

(war.

) - ḥn - iść, przemieszczać się

4. det.: uprawiać, siekać, motyka:

   a)


- cd - siekać
   b)

- ḫbs - uprawiać, motyka

5. zobacz też: kanał (wypełniony wodą) (mr)
6. zobacz też: motyka bez liny łączącej obie części (ḥn)

 U7
O5 mr
lub
nm		 mr
lub
nm		 ściana meandrowa
(przekrój, rzut z góry)		 1. fon. lub fon. det: mr, np.


(war.
) - Mr-wr Merur (lub Mnewis - dosł.: Wielki Czarny - bóg w postaci czarnego byka z dyskiem słonecznym i ureuszem nad głową, utożsamiany z fizycznym przedstawieniem boga Atum-Re oraz był uważany za duszę Ba boga Re)
2. (z nieznanych powodów) fon. det.: nm, np.
(war.

) - nmi - wał ziemny
3. det.: ulica (prawdopodobnie, chodzi o wijącą się ulicę, jak rzeka meandrowa między budynkami), np.


- mrrt - ulica
O5A
V22
lub
mH		 mḥ mh bicz fon.: mḥ, np.

- mḥnyt - obrączkowiec (gad podobny do węża)

(Stare Państwo)		 V23
F31
lub
ms		 ms ms lisie skóry
(trzy związane razem)		 fon.: ms, np.
(war.
) - ms - zrodzić, narodzić
D52
lub
mt		 mt mt penis
(fallus)

1. fon.: mt, np.:

   a)


- ḫmt - trzy
   b)

- mtwt - trucizna
2. det.: męski i wszystko z tym związane, także płciowość - seks, np.
- t3y - męski, mężczyzna

3. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - penis z wypływającą wydzieliną (det.)

 V20
lub
10
lub
mD		 mt(?)
lub
mḏ
lub
mḏw(?)		 mt(?)
lub
mdż
lub
mdżu (mdżł)(?)		 pęta dla bydła bez poprzeczki 1. fon.: mḏ, np.

- mḏt - stajnia, obora
2. (liczba) ideo.(?): 10 (dziesięć), np.
- mḏ lub mt, mḏw- 10 (dziesięć) - fonetyka tej liczby jest niejednoznaczna, w różnych źródłach jest różnie interpretowana

3. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - pęta dla bydła z poprzeczką (ṯm3)

 G14
lub
mwt		 mt
lub
nr
lub
mwt		 mt
lub
nr
lub
mut (młt)		 sęp 1. fon.: mt, np.

- mtn - droga
2. fon. det.: nr, np.

- nrw - groza, terror

3. (z nieznanych powodów) fon.: mwt

4. (z nieznanych powodów) ideo.: matka, np.
- mwt - matka
5. det.: sęp, np.


- nrt - sęp
S43
lub
md		 md md laska 1. fon. det.: md, np.
(war.
) - m(w)dw - mówić
2. ideo.: laska, podpórka (kij), np.

(war.
) - md(w) - laska, podpórka

(Średnie Państwo)		 V21 mḏ mdż kombinacja hieroglifów:
+

(pęta dla bydła bez poprzeczki + kobra)		 1. fon.: mḏ,V21np.
- mḏ - idiom - ciemnota i słowa pochodne (dosł.: być głębokim, to słowo było używane w znaczeniu określającym: niewiedzę, głupotę lub pogardliwie jako prostaka i wieśniaka oraz wszelkie z tym związane słowa pochodne)
2. ideo.: stajnia, obora, np.

- mḏt - stajnia, obora

3. zobacz też: pęta dla bydła bez poprzeczki (mḏ)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
n
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  n lub N n n  
U19 n
lub
nw		 n
lub
nu (nł)		 topór 1. (w zgrupowaniu) w niektórych przypadkach - w takim układzie:

- czytane jest jak fon.: n
2. (w zgrupowaniu)

lub

czytane jest fon.: nw, np.

- nw - ten (zaimek wskazujący)
3. ideo.: topór, np.


(war.


) - nwty - dwa topory (l. podwójna)

(Stare Państwo)		 U20
D35 n
lub
mḫ
lub
ḫm		 n
lub
mch
lub
chm		 ramiona w geście zaprzeczenia 1. fon.: n, np.
- n - do, dla
2. fon. det.: ḫm, np.


- ḫm - kaplica
3. (przestawienie) fon.: mḫ, np.

- smḫ - zapomnieć

4. ideo.: nie (zaprzeczenie):

   a)
- n lub war.

- nn - nie
   b)
(war.
) - imi - nie być
5. det.: niewiedza i słowa pochodne, np.
- ḫm - być nieświadomym (w sensie: być ignorantem)
D41 ni ni przedramię z dłonią skierowaną ku dołowi
(z ramieniem pod kątem)		 1. fon. lub fon. det.: ni, np.

(war.


) - niw - miska

2. det.: ramię, np.:

   a)
- gb3 - ramię
   b)


(war.

, war.

) - rmn - ramię
3. det. dla akcji angażujących w sobie ruch ramienia, np.

- rḳi - zgiąć
4. det. dla zaprzestania ruchu (akcji), np.

- ni - odrzucić
V30
lub
nb		 nb nb kosz wiklinowy 1. (tylko w kilku przypadkach) fon.: nb, np.
(war.

, skr.
) - nb - Pan, władca
2. ideo.: kosz, np.

(war.


) - nbt - kosz
T34 nm nm nóż rzeźnicki 1. fon.: nm, np.
- nmḥ - sierota
2. ideo.: nóż, np.
- nm - nóż

(forma alternatywna)		 T35
M22A nn nn para sitowia z pędami
lub
kombinacja hieroglifów:
+

(cibora papirusowa + cibora papirusowa)		 fon.: nn, np.
(war.
) - nn - ten (zaimek wskazujący)
H4
lub
nr		 nr
lub
rmṯ		 nr
lub
rmcz		 głowa sępa
1. fon.: nr, np.

- nr - groza (postrach)
2. (od Nowego Państwa) fon.: rmṯ, np.

(war.


) - rmṯ - ludzie, ale to jest taki żartobliwy zapis sugerujący, że ludzie są jak gęsi, czyli łatwo nimi kierować
G21
lub
nH		 nḥ nh perliczka 1. fon.: nḥ, np.
- nḥi - modlić się
2. ideo.: ptak (?- perliczka), np.

- nḥ - ptak
F20
lub
ns		 ns ns język wołu 1. (sporadycznie) ten hieroglif (
) jest mylnie kojarzony z podobnym hieroglifem -
- jako det.: śmierć, wróg
2. fon.: ns, np.

- nsr - płomień
3. ideo.: język, np.

- ns - język
4. det.: czynności związane z językiem, np.

- dp - smakować
5. (sporadycznie) w języku potocznym, jako żartobliwy skrót myślowy:
- imy-r - nadzorca (dosł.: ten, który jest na językach)
R24 { nt(?) } { nt(?) } dwa łuki związane w pakunek więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - dwa łuki związane w pakunek (det.)

R24A

(Stare Państwo)		 R25
Aa27
lub
nD		 nḏ ndż (hieroglif nieokreślony) 1. zestawiany jest zawsze w parze hieroglifem
(tylko jeden wyjątek w słowie


- inḏ hr - wołać do..., zawołać do...)
2. fon.: nḏ, np.
(war.
, war.

) - nḏ - pytać, dowiadywać się

3. zobacz też: garnek (naczynie) (in)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
r
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  r r lub l r lub l  
D21
lub
r
lub
rA		 r
lub
{ r3 }		 r
lub
{ re }		 usta

1. fon.: r

2. (w zgrupowaniu)

czytane jako fon.: r, np. - ibr - ogier
3. ideo.: usta, np.

- r lub r3 - usta

4. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify jednoliterowe - usta (r)

 N5
lub
ra
lub
zw
lub
hrw		 { rc }
lub
{ sw }
lub
{ hrw }		 { re }
lub
{ su (sł) }
lub
{ hru (hrł) }		 słońce więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - słońce (det.)

 N6 { rc } { re } słońce z ureuszem więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - słońce z ureuszem (det)

 M6
lub
tr		 ri
lub
ti
lub
tr		 ri
lub
ti
lub
tr		 kombinacja hieroglifów:
+

(palmowa gałąź bez liści, nacięta + usta)		 1. ten hieroglif (
) był bardziej powszechnie zamieniany przez podobny hieroglif -

2. fon. det.: ri:

   a)

- T3-mri - Ta-meri (tzn. Egipt, a dosł.: Ukochana Ziemia)
   b)


- pri - pole bitwy
3. fon. det.: ti, tr, np.

- tr - modlić się
4. det.: pora roku (sezon), np.

(war.
, skr.
) - tr - pora roku

5. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - kombinacja hieroglifów: palmowa gałąź bez liści, nacięta + chleb (det.)

 E23
lub
rw		 r
lub
l
lub
rw		 r
lub
l
lub
ru (rł)		 lew leżący 1. (w imionach Ptolemeuszy - okres ptolemejski) fon.: l, np.



- Klw3p3tr3.t lub Qlw3p3tr3.t - Kleopatra
2. (w zgrupowaniu)
lub

czytane jako fon.: r, np.


- Krr - Kerer (lub Gerãr, miejscowość w starożytnej Syrii)
3.(znaczenie pierwotne) fon.: rw, np.


- itrw - rzeka
4. ideo.: lew, np.
(war.
) - rw - lew
T13
lub
rs		 rs rs kawałki drewna złączne razem i związane 1. fon.: rs, np.


(war.


) - rst - obce hordy
2. półideo. i det.: czujny (czuwający), np.

(war.
) - rs - czujny (czuwający)
D56
lub
gH
lub
rd
lub
sbq
lub
gHs		 rd
lub
gḥ
lub
wcr
lub
pds
lub
sbḳ
lub
gḥs		 rd
lub
gh
lub
uer (łer)
lub
pds
lub
sbq (sbk)
lub
ghs		 noga 1. (z nieznanych powodów) fon.: gḥ lub gḥs, np.
(war.
) - gḥs - gazela
2. fon. lub fon. det.: wcr, np.


(skr.

) - wcrt - okręg (region adm.) i słowa pochodne
3. fon.: pds, np.

(war.
,

lub


) - pds - pudełko
4. fon. lub fon. det.: sbḳ, np.
(war.
) - sbḳ - wyśmienity (znakomity, doskonały), pomyślny (szczęśliwy)
5. ideo. lub det.: 'noga, np.

(war.
) - rd - noga

6. det.dla słów określających części nogi, stopy:

   a)
- mnt - udo
   b)

- pd - kolano
7. (w zgrupowaniu)
(noga + kroczące nogi) jako det. w czasownikach określających różnorodny ruch, np.

- thi - przekraczać (wykraczać)
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
h (małe)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  h h h  
U13
lub
hb
lub
Sna		 hb
lub
šnc		 hb
lub
szne		 pług 1. ten hieroglif (
) jako fonem šnc zastąpił hieroglif -

2. fon.: hb, np.:

   a)


(war.

) - hbny - heban
   b) (miara objętości)


- hbnt - Hebent (miara objętości substancji płynnych, 1 Hebent = 1/4 Hena, czyli ok. (?) 142 ml)

3. fon. lub fon. det.: šnc, np.:

   a)


- šnc - odrzucać (odpychać)
   b)


- šncw - patrolować (lub utrzymywać porządek)

4. det.: pług, np.:

   a)
- hb - pług
   b)
- sk3 - pług
5. det.: nasiono, np.


(war.

) - prt - nasiona (l. mn.)

6. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - dwie gałęzie złączone na końcu (šncw)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
H (duże)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  H ḥ h  
M16
lub
HA		 ḥ
lub
ḥ3		 h
lub
he		 kępa papirusu 1. (w zgrupowaniu)
lub
czytane jako fon.: ḥ
2. fon.: ḥ3, np.
- ḥ3 - pochwycić (schwytać)

3. (Stare Państwo) det.: Delta oraz Dolny Egipt oraz wszystkie określenia związane z Dolnym Egiptem, np.:

   a) (idiom)

(war.
) - T3-mḥw - Delta (w sensie: Dolny Egipt)
   b)
- mḥ-s - Korona Dolnego Egiptu (dosł.: Korona Delty)

4. zobacz też: kępa papirusu z pączkami zagiętymi do dołu (3ḫ)

 O22
lub
zH		 ḥb
lub
sḥ
lub
zḥ
lub
ḥ3b		 hb
lub
sh
lub
zh
lub
heb		 otwarta budka (lub kram)
podparta na drągach		 1. w kombinacji hieroglifów -
- ten hieroglif (
) zachowuje wartość fon.: ḥb lub ḥ3b, pomimo że formalnie ma inną wartość fonetyczną
2. fon.: sḥ lub zḥ, np.
- sḥ - rada (porada)
3. ideo. lub det.: budka (kram), np.
(war.

,

) - sḥ - budka
W4 { ḥb } { hb } kombinacja hieroglifów:
+

(otwarta budka podparta na drągach + miska alabastrowa)		 więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - kombinacja hieroglifów: otwarta budka podparta na drągach + miska alabastrowa (det.)

 Aa5
lub
Hp		 ḥp hp część mechanizmu sterowego łodzi

1. fon.: ḥp:

   a)

- Ḥpy - Hepi (jeden z czterech synów Horusa)
   b)

- Ḥp - Apis-byk

2. (w wyrażeniach idiomatycznych) ideo. i det.: ster, np.:

   a)

(war.


) - ḥpt - ster,
   b) (w wyrażeniu)

- iti ḥpt - wziąć (ḥpt - co oznacza mniej-więcej jak nasze wyrażenie: "wziąć stery w swoje ręce")
3. (od Średniego Państwa) używano wyrażenia

- idiom - ḥpt - wiosło (w nim zawarty jest określnik -

) - najprawdopodobniej to wyrażenie oznacza współczesne "wiosłować" - w potocznym znaczeniu: "No, i chłopie wiosłujesz..." lub "No, i chłopie jedziesz... (np. na szmacie)" - czyli, ktoś musi wykonywać określone czynności z obowiązku lub konieczności
U36
lub
Hm		 ḥm hm kij folusznika
(lub folarza)		 1. fon. w słowach powiązanych z niewolnictwem: ḥm, np.
- ḥm - niewolnik
2. fon.: ḥm, np.
(war.
) - ḥm - majestat
3. ideo.: folarz (folusznik), np.
(war.
) - ḥmww - folusznik
N41
lub
id		 { id }
lub
ḥm
lub
bi3		 { id }
lub
hm
lub
bie		 studnia wypełniona wodą 1. fon.: ḥm, np.

- nḥm - ratować

2. (z nieznanych powodów) fon.: bi3 - ale uwaga na drobne niuanse w zapisach hieroglificznych:

   a)

- bi3 - nieboskłon
   b)

- bi3 - miedź
   c)

(war.

) - bi3w - kopalnia
3. det.: namiastka kobiety i kobiecości, np.

- ḥmt - żona, kobieta
4. (wulgaryzm) det.: organy kobiece, np.

(war.

) - ḥmt lub idt - srom, ale w znaczeniu kojarzonym z określeniem krowa (lub nawet w języku pot. jako: niezaspokojona studnia bez dna)

(powszechniejsza forma)		 N42
W3
lub
Hb		 ḥb hb miska alabastrowa używana do oczyszczania 1. (tylko Średnie Państwo) w miejsce tego hieroglifu (
) jako określnik uroczystości częściej był używany (zamiennie) hieroglif -

2. fon. lub półideo.: ḥn, np.
- ḥb - opłakiwać (lamentować, rozpaczać)
3. det.: uroczystość (festiwal), np.
(Nowe Państwo - war.
) - ḥb - uroczystość
4. (Stare Państwo) det.:

- šs - alabaster

5. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - kombinacja hieroglifów: otwarta budka podparta na drągach + miska alabastrowa (det.)

 U8 ḥn hn motyka bez liny łączącej obie części 1. fon.: ḥn, np.

- ḥnw - barka Hnu (Święta Barka)
2. (sporadycznie) ten hieroglif (
) był zastępowany podobnym -
- i ten zamiennik przyjmował tą samą wartość fonetyczną ḥn, np.

(war.

) - ḥn - iść, przemieszczać się
3. det.: motyka, np.


- ḥnn - motyka

4. zobacz też: motyka (mr)

 V36 ḥn
lub
ḥnt(?)		 hn
lub
hnt(?)		 pojemnik jakiegoś rodzaju 1. fon. lub fon. det.: ḥn, np.



(war.
) - ḥnty - okres (czas), koniec
2. det.: naczynie ofiarne używane w świątyni (nazwa naczynia), np.

- ḥn lub ḥnt(?) - naczynie ofiarne używane w świątyni
D2
lub
Hr		 ḥr hr twarz 1. fon.: ḥr, np.


- dḥr - gorzki, kwaśny
2. przyimek: nad (ponad), przed (twarzą), np.

- ḥr - nad, przed
3. det.: twarz oraz znaczenia pochodne, np.

- ḥr - twarz
Aa19 ḥr hr (hieroglif nieokreślony) 1. nie mylić tego hieroglifu (
) z podobnym hieroglifem
- mają różne znaczenia
2. fon.: ḥr, np.



- ḥryt - martwy
3. det.: zachować, zabezpieczać i słowa pochodne, np.

- t3r - zachować, zabezpieczać

4. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - pęta dla bydła z poprzeczką (ṯm3)

 C11
lub
HH		 ḥḥ hh bóg z uniesionymi ramionami
i podtrzymującymi (niebo)		 1. fon.: ḥḥ, np.

- ḥḥ-tt - wieczna ziemia, cmentarz (nekropolia)
2. (liczba) ideo.: 1 000 000 (milion), np.
- ḥḥ - 1 000 000 (milion)
3. ideo.: wiele (dużo), np.
- ḥḥ - wiele (dużo)
4. ideo. lub det.: Heh (bóg nieskończoności), np.
- Ḥḥ - Heh

5. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - jaszczurka (cš3)

 W14 ḥs
lub
ḥz		 hs
lub
hz		 wysoki dzbanek na wodę 1. fon.: ḥs lub ḥz, np.

(war.
) - ḥsi - pochwała
2. ideo. i det.: dzbanek na wodę, np.

- ḥst - dzbanek na wodę
3. det. w pojęciach opisujących: naczynie na płyn, np.

(war.

) - snb(t) lub znbt - słój
O6
lub
Hwt		 ḥ
lub
ḥt
lub
ḥwt		 h
lub
ht
lub
hut (hłt)		 prostokątne ogrodzenie widziane na planie
(rzut z góry)		 1. (jeden znany przypadek) fon.: ḥ, w słowie:

(war.

) - ḥtt - kamieniołom
2. (jeden znany przypadek) fon.: ḥt, w słowie:


- Ḥt-ḥr - Hathor

3. fon.: ḥwt

4. ideo.: zamek, pałac, świątynia, grobowiec, itp., np.

- ḥwt - zamek, świątynia - ale, prawdopodobnie, od okresu Średniego Państwa, to słowo było czytane ḥyt (zamiast ḥwt), może o tym świadczyć odosobniony przypadek w sł.:


(war.

) - Nb-ḥyt - Neftyda (bogini śmierci)
O7 kombinacja hieroglifów:
+

(prostokątne ogrodzenie widziane na planie + chleb)
T3
lub
HD		 ḥḏ hdż buława o gruszkowatej głowicy 1. forma podstawowa to hieroglif -
, natomiast hieroglify:
oraz
- to formy alternatywne
2. fon.: ḥḏ, np.
- ḥḏ- biały, jasny
3. ideo.: buława, np.
(war.

) - ḥḏ - buława
T4 buława o gruszkowatej głowicy z paskiem do opasania wokół ręki
T5 kombinacja hieroglifów:
+

(buława o gruszkowatej głowicy + kobra)
S14 { ḥḏ } { hdż } kombinacja hieroglifów:
+

(kołnierz z koralików + buława o gruszkowatej głowicy)		 więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - kombinacja hieroglifów: kołnierz z koralików + buława o gruszkowatej głowicy (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
x (mały)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  x ḫ ch  
M12
lub
xA		 ḫ
lub
ḫ3		 ch
lub
che		 liść lotosu z łodygą i kłączami 1. (liczba) fon.: ḫ3, np.
- ḫ3 - 1 000 (tysiąc)
2. (w zgrupowaniu)
lub
czytane jako fon.: ḫ
3. fon.: ḫ3, np.
- ḫ3 - mąż
4. ideo.: lotos, np.




- ḫ3w nw sšn - rośliny lotosu (l. mn.)
O27 ḫ3 che przedsionek (hol) z kolumnami 1. ten hieroglif (
) posiada wiele różnorodnych odmian
2. nie mylić tego hieroglifu (
) z podobnymi hieroglifami -
lub
) - to są różne hieroglify i mają różne znaczenia
3. fon. lub fon. det.: ḫ3, np.
(war.
) - h(3)w(y) - noc
4. det.: hol z kolumnami, np.
- ḏ3dw - hol z kolumnami

5. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - pas noszony przez różnych bogów (šsm)
6. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - dzbany na wodę w stojaku (ḫnt)


(Średnie Państwo)		 L6 ḫ3 che muszla małża (Średnie Państwo) fon.: ḫ3, np.

- ḫ3t, war.
- ḫ3wt - stół ofiarny (ołtarz ?)
N28
lub
xa		 ḫc che promienie wschodzącego Słońca ponad wzniesieniem 1. fon.: ḫc, np.

(war.

) - ḫcm - podchodzić (zbliżać się)
2. ideo.: wzgórze wschodzącego Słońca, np.

- ḫc - wzgórze wschodzącego Słońca
3. ideo.: objawić się w chwale, np.

- ḫci - objawić się w chwale
D43 ḫw chu przedramię trzymające chorągiewkę 1. fon.: ḫw, np.


- ḫww - zło
2. ideo.: chronić (ochraniać), strzec, np.

(war.

, skr.
) - ḫwi - chronić, strzec
S37
lub
xw		 { ḫw } { chu } wachlarz z krótką rączką więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - wachlarz z krótką rączką (det.)

 R22
lub
xm		 ḫm chm dwa skamieniałe belemnity 1. fon.: ḫm, np.

(war.


) - ḫm - świątynia
2. ze względu na wartość fonetyczną, od okresu Średniego Państwa, ten hieroglif (
) był często zastępowany przez inny hieroglif -
- np.:
   *

(war.

) - Ḫm - Letopolis (lub Chem - stolica II nomu w Dolnym Egipcie, ob. Ausim)
3. (symbol miasta) ideo.: Letopolis (ob. Ausim w Delcie), np.

(war.

) - Ḫm - Letopolis
4. (symbol boga) ideo.: Min (bóg Panopolis, ob. Achmim), np.
(war.

lub

lub

) - Mnw - Min

5. zobacz też: rygiel (s)

6. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - falliczny bóg z piórami, uniesionym ramieniem, z chorągiewką

(Stare Państwo)		 R23
G41
lub
xn		 ḫn
lub
tn
lub
tn
lub
sḥw
lub
ḳmi		 chn
lub
tn
lub
czn
lub
shu (shł)
lub
qmi (kmi)		 kaczka lądująca 1. (sporadycznie w hieroglifach, zawsze w hieratyce) przed okresem Nowego Państwa, ten hieroglif (
) był używany zamiennie z innym hieroglifem -
- jako określnik ptaka
2.. (pismo hieratyczne) ten hieroglif (
) był używany zamiennie z innym hieroglifem -
- jako określnik ptaka
3. (w zgrupowaniu) kombinacja hieroglifów:
wskazuje, że ten hieroglif (
) jest określnikiem kija do rzucania i znaczenia pochodne - nie jest określnikiem maczugi używanej w walce
4. fon. det.: ḫn, np.

- ḫn - mowa, aforyzm (złota myśl)
5. fon. det.: tn, np.

- tni - rozróżniać (odróżniać)
6. fon. det.: ṯn , np.


- mṯn - droga
7. fon. det.: sḥw, np.
- sḥwy - zbierać (gromadzić)
8. (z nieznanych powodów) fon. lub fon. det.: ḳmi, np.

(war.

) - ḳmyt - żywica (klej)
9. det.: wysiadać (skakać na ziemię), zatrzymać się, np.

- ḫni - siadać (na ziemi), zatrzymać się

10. (w zgrupowaniu) det.: rzucać, tworzyć:

   a)
- ḳm3 - rzucać
   b)
- ḳm3 - tworzyć

11. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - (1) kij do rzucania; (2) maczuga używana w walce; (3) zamiennik wielu hieroglifów (det.)

 M3
lub
xt		 ḫt cht gałąź (konar) 1. fon.: ḫt, np.


nḫt - silny
2. ideo.: drewno, np.

- ḫt - drewno

3. det.: drewno i słowa pochodne oraz obiekty drewniane, np.:

   a)
- wḫ3 - kolumna (drewniana)
   b)


(war.

) - hbny - heban (gatunek drewna)
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
X (duży)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  X ẖ ś lub chś  
K4
lub
XA		 ẖ3
lub
{ ẖ3t }		 śe
lub
{ śet }		 ryba (Oksyrynchos) 1. fon.: ẖ3, np.

- ẖ3rt - wdowa
2. ideo.: ryba Oksyrynchos (ryba z rodziny Mrukowatych, zw. także ostronos lub słonio-pyska - nazwa ryby wywodzi się nazwy miejscowość Oksyrynchos w Górnym Egipcie, ob. Al-Bahnasa), np.
- ẖ3t - ryba Oksyrynchos
Aa2 ẖp
lub
g3
lub
wḥ3
lub
ẖp3		 śp
lub
ge
lub
uhe (łhe)
lub
śpe		 gruczoł (pryszcz) 1. ten hieroglif (
) jest wieloznaczny, a jego właściwe odczytanie zależy od zapisu w słowie lub od kontekstu w zdaniu
2. ten hieroglif (
) zastąpił wiele hieroglifów używanych powszechnie w Tekstach Piramid (skr. T.P.), Tekstach Sarkofagów (skr. T.S.) i w okresie Starego Państwa (skr. S.P.), a jakie później uznano za przestarzałe, np.:
   a) (S.P.)
=
- ideo. i det.: bandażować, balsamować i słowa pochodne:
      *

- wt - bandaż
      *

- wt - balsam
   b) (S.P.)
=
- (tylko) det.:

(skr.

, skr.
) - ḥsb - rachować (liczyć); w pozostałych innych przypadkach ten hieroglif (
) przetrwał jako liczba ułamkowa 1/4(jedna-czwart) oraz określnik (łamać, złamać, podzielić)
   c) (T.P.)
= (S.P.)
=
- det.: odchody, wszelkie niemiłe zapachy, glina:
      *

- ḥs - ekskrementy (odchody)
      *

- st - woń (odór)
      *

- sin - glina
   d) (S.P.)
=
- ideo. i det.:

(war.

) - wḥ3t - kocioł (garnek metalowy)
   e)
=
- det.:

- m3t - granit (skała)
   f)
=
- det.: pakunek (paczka), wiązka (pęk):
      * (l. p.)

- gw - pakunek
      * (l. mn.)


- g3wt - pakunki
   g)
=
- det.:

- cš - cedr (rodzaj drewna)
3. fon.: ẖp lub ẖp3, np.


(war.

) - ẖpw - płaskorzeźby (l. mn.)
4. fon. det.: g3, np.

- g3w - wąski (w sensie: być szczupłym, wąskim)
5. fon.: wḥ3: np.

(Stare Państwo, war.

) - wḥ3t - oaza
6. w słowie:
- 3bw - Elefantyna
7. det.: gruby (lub tłuszcz, smalec)), nabrzmiały, np.

- šfw - napuchnięty

8. det.: wzrost ciała (lub rozrost ciała lub jego części) lub jego niezdrowy stan:

   a)

- wbnw - rana, skaleczenie (okaleczenie)
   b)

- ẖp3 - pępek

9. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - gruczoł (pryszcz) z wypływającą wydzieliną (det.)
10. zobacz też: dwa skrzyżowane patyki (b3)

 F26
lub
Xn		 ẖn
lub
ẖnw		 śn
lub
śnu (śnł)		 kozia skóra 1. fon.: ẖn, np.

- ẖnw - wnętrze (domu, budynku)
2. ideo.: skóra, np.
(war.


) - ẖnt - skóra
D33 ẖn śn wiosłujące ramiona 1. fon.: ẖn, np.


- ẖnnw - zgiełk, tumult (zamieszanie)
2. ideo.: wiosłować, np.

- ẖni - wiosłować
T28
lub
Xr		 ẖr śr pieniek rzeźnicki 1. fon.: ẖr, np.

- mẖr - magazyn (składnica)
2. półideo.: pod (poniżej), np.

(war.
) - ẖr - pod (poniżej)
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
s (małe)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  s lub z s lub z s lub z  
O34
lub
z		 s
lub
z
lub
ḫm		 s
lub
z
lub
chm		 rygiel

1. fon.: s lub z

2. od okresu Średniego Państwa, ten hieroglif (
) jako fonem ḫm często zastępował inny hieroglif -
- np.

(war.

) - Ḫm - Letopolis (lub Chem - stolica II nomu w Dolnym Egipcie, ob. Ausim, 13 km na północny wschód od Kairu)
3. ideo.: rygiel (do drzwi), np.

- s lub z - rygiel

4. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify jednoliterowe - rygiel (s)
5. zobacz też: dwa skamieniałe belemnity (ḫm)


(Stare i Średnie Państwo)		 Aa17
lub
sA		 s
lub
s3		 s
lub
se		 zatyle czegoś (pokrywka) 1. (w zgrupowaniu)
lub

czytane jako fon. s
2. fon.: s3, np.
- s3i - być zaspokojonym (nasyconym)
3. ideo.: zatyle (tył czegoś), np.
- s3 - zatyle (tył czegoś)
Aa18
M23
lub
sw		 s
lub
{(?) ns }
lub
sw
lub
{(?) nsw }		 s
lub
{(?) ns }
lub
su (sł)
lub
{(?) nsu (nsł) }		 roślina uważana za typową w Górnym Egipcie
bez kwiatów
(prawdopodobnie
- turzyca lub cibora)		 1. (w zgrupowaniu)
w takim układzie ten hieroglif (
) czytany jest jako fon.: s
2. fon.: sw, np.

(war.

) - n-swt lub swt - Władca Górnego Egiptu - (prawdopodobnie) ten zwrot czytano fon.: ni-swt, czyli [Ten, który] należy do [świata] roślin [turzycy lub cibory]
   * jednak, przed okresem Średniego Państwa zapis był inny:

- nsw lub nzw - Władca Górnego Egiptu - dlatego też uznaje się, że może pochodne od tego słowa, np. Władca Górnego i Dolnego Egiptu -


- czytane jest jako fon.: n-sw-bit - w tym przypadku, ten hieroglif (
) może odpowiadać fon.: nsw
   * słowo panowanie to

- nsyt - w tym przypadku, ten hieroglif (
) może odpowiadać fon.: ns
3. ideo.: roślina Swt (turzyca lub cibora), np.

- swt - roślina Swt
V17 { s3 }
lub
{ z3 }		 { se }
lub
{ ze }		 zwinięty pasterski szałas z papirusu więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify – określniki i ideogramy - zwinięty pasterski szałas z papirusu (det.)


(Stare państwo)		 V18
O35
lub
zb		 s
lub
sb		 s
lub
sb		 kombinacja hieroglifów:
+

(rygiel + kroczące nogi)
lub
rygiel z nogami		 1. (w zgrupowaniu)
ten hieroglif (
) czytany jest jako fon.: s

2. (samodzielnie występujący) fon.: sb
3. ten hieroglif najczęściej występuje w słowach określających aktywność związaną z wszelkim ruchem, ale rdzeń tych słów zawiera w sobie literę s lub z:

   a)
(war.
- sbi - zginąć (przepaść)
   b)

(war.
) - ms - przynieść, wysłać (posłać)
   c)
- is - iść
G39
lub
zA		 s3
lub
z3		 se
lub
ze		 kaczka
(rożeniec)		 1. ten hieroglif (
) bywa często mylony z bardzo podobnym hieroglifem przedstawiającym gęś białoczelną -

zasadnicza różnica jest widoczna w ogonie - ogon kaczki jest w szpic, a gęsi na końcu prosty (jakby ucięty)

2. fon.: s3 lub z3, np.:

   a)
- s3 lub z3 - syn
   b)

- s3.t - córka
3. det.: kaczka, np.

- st - kaczka
4. (sporadycznie) det.: ptak - jeśli natura ptaka jest bliżej nieokreślona to ten znak może być zastąpiony przez podobny hieroglif -
- gęś białoczelna (gb)

5. zobacz też: gęś białoczelna (gb)

 V16 s3
lub
z3		 se
lub
ze		 zapętlony sznur służący jako pęta dla bydła 1. fon.: s3 lub z3, np.
- s3 lub z3 - ochrona
2. (Stare Państwo) ideo.: pętać, np.
- s3 lubz3 - pętać

3. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - zwinięty pasterski szałas z papirusu (det.)

 O50
lub
zp		 sp
lub
zp		 sp
lub
zp		 okrągłe klepisko przysypane zbożem
(do młócenia)		 1. nie mylić tego hieroglifu (
) z podobnym -
(forma alternatywna od
prehistoryczny budynek w Hierakonpolis) - to są dwa różne hieroglify
2. fon. lub fon. det.: sp lub zp, np.

(war.
) - sp - czas, pora, okoliczność i słowa pochodne
3. (zwrot) det.:

(war.

) - sp sn - dwa razy - używany jako oznaczenie czynności powtarzających się, dlatego całe słowa lub ich części czytane są dwukrotnie:
   a)


- rš rš - rozradować się (ponownie)
   b)


- cš3 cš3 - bardzo często
S30
lub
sf		 sf sf kombinacja hieroglifów:
+

(złożone ubranie + żmija rogata)		 fon.: sf, np.
- sf - wczoraj
F37 sm sm kręgosłup z żebrami 1. (z powodu pomieszania) ten hieroglif (
) był mylony z podobnym hieroglifem -

   * błąd popełniany szczególnie w sł.:

lub
- sm wspomożenie (wsparcie, odsiecz) - nie wiadomo, która z obu wersji jest niepoprawna

2. (z powodu pomieszania) fon. det.: sm

3. ideo. lub det.: plecy (tył), np.

(war.

) - i3t - plecy (tył)
4. det.: plecy (tył), np.


(war.


) - psd - plecy (tył)

5. zobacz też: trzcina rosnąca jedna przy drugiej (sm)
6. zobacz też: trzcina rosnąca jedna przy drugiej z pętlą z boku (sm)


(forma alternatywna)		 F38
M20
lub
sxt		 sm
lub
{ sḫt }		 sm
lub
{ scht }		 trzcina rosnąca jedna przy drugiej 1. (sporadycznie) fon.: sm, np.
- sm - zajęcie, rozrywka
2. ideo. lub det.: bagna (podmokły teren), np.

(war.

lub
) - sḫt - bagna
3. det.: wieśniak (chłop, rolnik), np.

- sḫty - wieśniak

4. zobacz też: trzcina rosnąca jedna przy drugiej z pętlą z boku (sm)

 M21
lub
sm		 sm sm trzcina rosnąca jedna przy drugiej z pętlą z boku 1. (z powodu pomieszania) ten hieroglif (
) mylono z podobnym hieroglifem -

   * błąd popełniany szczególnie w sł.:
lub

- sm wspomożenie (wsparcie, odsiecz) - nie wiadomo, która z obu wersji jest niepoprawna
2. fon.: sm, np.
(war.

) - sm - wspomożenie (wsparcie, odsiecz)
3. ideo. lub półideo.: zioło, roślina, np.
(war.
) - sm - zioło, roślina

4. zobacz też: trzcina rosnąca jedna przy drugiej (sm)
5. zobacz też: kręgosłup z żebrami (sm)

 T22
lub
sn		 sn sn grot strzały (haczykowaty z dwóch stron)

1. fon.: sn, np.:

   a) (r. m.)

- sn - brat
   b) (r. ż.)

- sn.t - siostra
2. (liczba) deo. i det.:

(war.
) - snw - 2 (dwa)

(forma alternatywna)		 T23
N37
lub
S		 { sn(?) } { sn(?) } sadzawka
lub
basen
(rzut z góry)		 1. więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify jednoliterowe – sadzawka (basen) (š)
2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramy - sadzawka (basen) (š)

 N38 (basen) z pochyłymi bokami
N39 sadzawka (basen) wypełniony wodą
X4 sn
lub
zn
lub
fḳ3		 sn
lub
zn
lub
fqe (fke)		 zwinięty chleb
(zwój z chleba)
lub
ciasto
(forma alternatywna)		 1. fon. det.: sn lub zn, np.


- Snt - Senet (imię żeńskie)
2. (tylko jeden przypadek) jako fonem zn ten hieroglif (
lub
) był często zastępowany innym hieroglifem -
- w słowie:



(war.


, war.

) - zn - otwierać

3. fon. det.: fḳ3:

   a)

- fḳ3 - ciastko
   b)


- fḳ3 - nagroda

4. det.: chleb, jedzenie, np. - prt-ḫrw - ofiara inwokacyjna (dosł.: ofiara z chleba i wina)

5. (Średnie Państwo - sporadycznie) ten hieroglif (
) był używany jako określnik uroczystości i zastępował hieroglif -
, np.

(war.

) - ḥbw - uroczystość
6. zobacz też: półhieratyczna forma hieroglifu
(sn)

(forma alternatywna)		 N18
lub
iw

(hieratyka)		 X5 sn
lub
zn		 sn
lub
zn		 półhieratyczna forma hieroglifu

(półhieratyczna forma zwiniętego chleba)		 1. (Średnie Państwo) ten hieroglif (
) był używany jako fonem sn w zastępstwie hieroglifu -
, np.


(war.


) - sni - przerastać (przewyższać, przekraczać)
2. (hieratyka tylko) det.: chleb, jedzenie, np.


- t - chleb

3. zobacz też: zwinięty chleb (sn)

 Y3
lub
zS
lub
mnhd		 sš
lub
{ zš }		 ssz
lub
{ zsz }		 zestaw pisarski składający się z: palety, torby na sproszkowane barwidła (farby), trzcinowego pisaka 1. ten hieroglif (
) jest głównie ideogramem i określnikiem, właściwie nie posiada wartości fonetycznej, chociaż wartość fonetyczną mu się przypisuje
2. fon.: sš, np.

(war.


- sšw - pisma i wszelkie słowa pochodne od pisać

3. (ponieważ barwidła były drobno zmielone i łatwo rozpuszczalne) det .: płynny (rozcieńczalny, łatwo rozpuszczalny), drobno mielony i słowa pochodne:

   a)


- ncc - płynny (rozcieńczalny)
   b) (medyczny papirus Ebersa) np.


(skr.
) - sncc - upłynniać (lub stworzyć łatwo rozcieńczalne), drobno mleć
4. (Stare Państwo) det.: pisanie, np.

- zš - pisać

5. (Teksty Piramid) det. dla barwy (koloru):

   a)
- ṯms - czerwony
   b) słowa pochodne od koloru czerwonego z rdzeniem tms lub ṯms, np.

- tmsw - zranienia, skrzywdzenia (okaleczenia - l. mn.)

(forma alternatywna)		 Y4
V29
lub
sk
lub
wAH		 sk
lub
w3ḥ		 sk
lub
ueh (łeh)		 włóknista przędza zwinięta luźno w pęczek 1. fon.: sk, np.

- ski - przepaść (zaginąć)
2. (z nieznanych powodów) fon.: w3ḥ, np.
(war.
) - w3ḥ - miejsce, wytrwać (trwać)
3. (Stare Państwo) det.: wycierać (ścierać), np.
- sk - wycierać (ścierać)
F29
lub
sti		 st st krowia skóra przebita strzałą 1. fon.: st, np.

- Stt - Satis (dosł.: [Ta która] strzela lub [Ta, która] wlewa, bogini-protektorka południowych granic Egiptu z Nubią)
2. ideo. i det.: przebić (przebijać), rzucać (wyrzucać), strzelać, wlewać i słowa pochodne, np.
(war.

) - st - przebić (przebijać)
Aa32 { st(?) }
lub
{ zt(?) }		 { st(?) }
lub
{ zt(?) }		 pradawny rodzaj łuku więcej o tym hieroglifie"

   hieroglify – określniki i ideogramy - pradawny rodzaj łuku (det.)

 Aa32A
Aa32B
S22
lub
sT		 st
lub
sṯ		 st
lub
scz		 kokarda naramienna 1. fon.: st, np.
(war.
) - sti - wlewać
2. fon.: sṯ, np.

(war.

) - Sṯt - (1) Azja, (2) Sehel (wyspa na Nilu przy Pierwszej Katarakcie)
3. (Stare Państwo - z nieznanych powodów) ideo. i det.: bakburta (lewa burta statku), np.
(war.

) - t3-wr - bakburta
F33
lub
sd		 sd sd ogon
lub
miotła (?)		 1. fon.: sd, np.

(war.

- sdty - nazwa nieznanego tytułu dostojnika(?)
2. det.: ogon, np.

- sd - ogon
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
S (duże)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  S š sz  
M8
lub
SA		 š
lub
3ḫ
lub
š3		 sz
lub
ech
lub
sze		 sadzawka z kwiatami lotosu 1. (w zgrupowaniu)
lub
czytane jako fon.: š
2. fon.: š3, np.
- š3 - dowodzić, wyznaczać (umawiać)
3. ideo.: lotosowa sadzawka, łąka, np.
(war.
) - š3 - lotosowa sadzawka, łąka
4. półideo. i ideo.: Achet (pora wylewu - jedna z trzech pór roku w kalendarzu staroegipskim), np.

(war.

, (Stare Państwo)

) - 3ḫt - Achet
H7 š3 sze szpon fon.: š3, np. - Š3t - Szet (starożytna kraina, prawd. w Grecji w rejonie Tripolis)
V1
lub
100		 š3(?)
lub
šn
lub
št(?)
lub
š3c(?)
lub
š3.t(?)
lub
šn.t(?)		 sze(?)
lub
szn
lub
szt(?)
lub
szee(?)
lub
szet(?)
lub
sznt(?)		 zwój sznura
(sznur zwinięty w spiralę)		 1. nie mylić tego hieroglifu (
) z podobnym -
- to są dwa różne hieroglify
2. (liczba) fon.: š3, šn, št lub š3c, lub š3.t, lub šn.t, np.
- št 100 (sto) - fonetyka liczby sto nie jest jednoznaczna (w różnych źródłach jest różnie interpretowana)
3. fon. lub fon. det.: šn, np.


(war.

) - šnt - spierać się (dyskutować)
4. det.: lina, np.

- nwḥ - lina

5. det. dla wszelkich akcji związanych z liną:

   a)

- itḥ - ciągnąć (linę)
   b)


- ṯs - wiązać (linę w węzeł)
6. det.: otaczać, np.

- šnw - okrążać (otaczać)

7. zobacz też: hieroglify jednoliterowe - spirala (w)

 H6 šw szu pióro

1. (Średnie Państwo) wariant tego hieroglifu () pojawiał się tylko w okresie Średniego Państwa i był używany tylko w piśmie hieratycznym - w kilku słowach z rdzeniem šw

2. ten hieroglif (
) używany był jako zamiennik dla hieroglifu -

3. fon. šw, np.
- šw - Szu (bóg powietrza i orzeźwiającego północnego wiatru)
4. ideo.: pióro, np.

(war.

) - šw.t - pióro

5. det.: prawda i słowa pochodne, np.:

   a)


(war.

lub
) - m3ct - prawda (rzeczownik)
   b)

- m3c - prawdziwy (prawdziwość) - ale w formie przymiotnikowej słów pochodnych od prawdy ten hieroglif (
) był w zapisie często pomijany

6. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramy - bogini z piórem na głowie (det.)


(Średnie Państwo - hieratyka)		 H6A
N40
lub
Sm		 šm szm sadzawka z nogami fon.: šm, np.
- šm iść
V7 šn szn pętla ze sznura
z końcami zwisającymi do dołu		 fon.: šn, np.

- šn - drzewo

(Nowe Państwo - forma alternatywna)		 V8
V6
lub
sS		 šs
lub
sšr		 szs
lub
sszr		 sznur 1. w okresie Średniego Państwa, w hieratyce, ten hieroglif (
) był nie do rozróżnienia z hieroglifem -

   * w piśmie hieroglificznym oba znaki były często używane zamiennie

2. fon.: šs, np.

(war.
) - šs - alabaster
3. z powodu pomieszania z hieroglifem
- torby z płótna (lnu) także fon.: sšr
4. ideo.: sznur, lina
(war.
, (Stare Państwo)
) - šs - sznur, lina
5. det.: wiązać, pakować, np.


- crf - wiązać, pakować
6. det.: odzież, np.
- isywt - szmaty (l. mn.)

7. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - torba z płótna (lnu) (g)

 F30
lub
Sd		 šd szd skórzany bukłak na wodę fon.: šd, np.:
   a)

- šd - wyciągać
   b)

- šdw - skórzany bukłak na wodę, poduszka (w sensie: nadmuchany worek skórzany pod głowę)
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
k
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  k k k  
D28
lub
kA		 k
lub
k3		 k
lub
ke		 ramiona uniesione 1. (w zgrupowaniu)

lub
czytane jako fon.: k
2. fon.: k3, np.
- ḥk3 - magia
3. ideo.: dusza (dusza człowieka i jednocześnie duch opiekuńczy - Ka), np.

- k3 - dusza Ka
 R5
lub
kp		 kp
lub
k3p		 kp
lub
kep		 kadzielnica do odymiania 1. (sporadycznie) fon.: kp, np.


- Kpny - Byblos (miasto w starożytnej Fenicji)
2;. fon.: k3p, np.

- k3p - szkółka, żłobek (wylęgarnia)
3. ideo i det.:

(war.


) - k3p - odymiać (okadzać)

(Stare Państwo)		 R6
I6
lub
km		 km km kawałek krokodylej skóry z kolcami 1. fon.: km, np.

- Kmt - Egipt (dosł.: czarna ziemia)
2. ideo.: tarcza, np.
(war.
) - ikm - tarcza
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
q
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  q ḳ q lub k lub ku  
Aa8
lub
qn		 ḳn
lub
{ ḏ3tt }		 qn (kn)
lub
{ dżett }		 kanał nawadniający 1. (z nieznanych powodów) fon.: ḳn, np.

- ḳn - dokończyć (uzupełnić)
2. ideo. i det.: majątek, np.

(war.

, war.

) - ḏ3tt - majątek
T19
lub
qs		 ḳs
lub
gn		 qs (ks)
lub
gn		 głowica harpuna z kości 1. fon: ḳs i fon. det. w

(war.

) - ḳsn - uprzykrzać się
2. fon. det. w

- ḳrs - chować (grzebać, zakopywać) i słowa pochodne
3. (z nieznanych powodów) fon.: gn i fon. det. w
(war.

) - gnwty(?) - rzeźbiarz, ale translit. tego słowa nie jest jednoznaczna
4. det.: kość, harpun, np.
- ḳs - kość, harpun
5. det.: kość, np.
- 3b - kość słoniowa

(Stare Państwo)		 T20
Aa28
lub
qd		 { ḳd } { qd (kd) } tłuczek murarski więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - tłuczek murarski (det.)


(Stare Państwo)		 Aa29
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
g
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  g g g  
G38
lub
gb		 gb gb gęś białoczelna 1. ten hieroglif (
) bywa często mylony z bardzo podobnym hieroglifem przedstawiającym kaczkę -

zasadnicza różnica jest widoczna w ogonie - ogon gęsi jest na końcu prosty (jakby ucięty), a kaczki w szpic
2. półfon.: gb, np.
(war.
) - Gbb - Geb
3. (sporadycznie) det.: ptak - jeśli natura ptaka jest bliżej nieokreślona, może być zastąpiony przez podobny hieroglif -
- kaczka

4. zobacz też: kaczka (rożeniec) (s3)

 G28
lub
gm		 gm gm ibis czarny fon.: gm, np.
- gmi - znaleźć
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
t (małe)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  t t t  
U33
lub
ti		 t
lub
ti		 t
lub
ti		 tłuczek 1. (sporadycznie w zgrupowaniu)
w zestawieniu z hieroglifem
- po prawej lub lewej stronie - czytany jest jako fon.: t, np.
- ḥts - rozpocząć, świętować (festiwal, festyn)
2. (w zgrupowaniu)
lub
lub
czytane jako fon.: t, np.

- 3twt - łóżko
3. fon.: ti, np.

- cḫnwti - komora królewska (grobowiec)
4. ideo.: tłuczek, np.


- tit - tłuczek

5. zobacz też: hieroglify trzyliterowe - tłuczek i moździerz (smn)

 U30 t3 te piec garncarski 1. fon.: t3, np.

- št3 - tajemniczy, skomplikowany (trudny)
2. (Stare Państwo) ideo.: piec (do wypalania garnków, cegieł, itp.), np.

- t3- piec
N16
lub
tA		 t3 te płaska warstwa ziemi z ziarnkami piasku 1. (sporadycznie) fon.: t3, np.


- sšt3 - tajemnica, sekret
2. (w zgrupowaniu)

czytane jako fon.: t
3. ideo.: ziemia, kraj, kraina, np.

(war.

) - t3 - ziemia, kraj, kraina

4. det. dla słów związanych z ziemią':

   a)
- dt - posiadłość, majątek
   b)
- dt - wieczność
   c)

- dt(w) - poddani (chłopi, jako związani z ziemią)

(forma alternatywna)		 N17 płaska warstwa ziemi
S33
lub
Tb		 tb
lub
ṯb		 tb
lub
czb		 sandał 1. półfon. lub fon. det.: ṯb, później tb, np.
- ṯbw - produkujący sandały (szewc)
2. ideo. lub det.: sandał, np.

(war.
) - ṯbt lub
- tbt - sandał
D1
lub
tp		 tp tp głowa z profilu 1. dokładna wartość fonetyczna tego hieroglifu nie jest potwierdzona - zakłada się, że jest to fon.: tp, np.

(war.
) - tpy - szef, pierwszy (1-szy)
2. przyimek: na (czymś - na głowie lub na podstawie), np.

- tp - na
3. ideo.: głowa
- tp - głowa
4. det.: głowa i pojęcia pochodne, np.
- d3d3 - głowa

6. zobacz też: hieroglify trzyliterowe – sztylet starszego rodzaju (tpy)

 U15
lub
tm		 tm tm sanie 1. fon.: tm, np.

- ḥtm - zginąć (przepaść)
2. (negacja)
- tm - nie - zaprzeczenie znaczeń
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
T (duże)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  T ṯ cz lub tcz  
G47
lub
TA		 ṯ
lub
ṯ3		 cz (tcz)
lub
cze (tcze)		 kaczątko 1. (w zgrupowaniu)
czytane jako fon.: ṯ
2. fon.: ṯ3, np.

- ṯnṯ3t - baldachim
3. ideo.: pisklę, np.
- ṯ3 - pisklę
S24
lub
Tz		 { ṯs } { czs } związany pas więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - przedramię trzymające patyk (det.)

 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
d (małe)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  d d d  
D37 d
lub
di
lub
imi
lub
rdi		 d
lub
di
lub
imi
lub
rdi		 przedramię trzymające stożkowaty bochenek 1. (Średnie Państwo) bardziej powszechne było używanie tego hieroglifu (
) zamiast

2. (sporadycznie) ten hieroglif (
) był zamieniany przez inne podobnehieroglify -
lub

3. fonetyka tego hieroglifu jest dyskusyjna - powszechniej czytany był jako fon.: (r)di lub imi, ale (sporadycznie) czytany jako fon.: d (od di), np.

- Ddw - war.

lub

- Ddw - Buzyrys (ob. Abu Sir Bana)
4. ideo. dla dawać (ofiarować, ofiarowywać), np.
(war.
) - imi - dawać (ofiarować)

5. zobacz też: stożkowaty bochenek (di)

6. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - przedramię trzymające garnek (naczynie)
(det.)

7. zobacz też: hieroglify - określniki i ideogramy - przedramię trzymające patyk (det.)

 X8
lub
di		 d
lub
di
lub
dd
lub
imi
lub
rdi
lub
rḏi		 d
lub
di
lub
dd
lub
imi
lub
rdi
lub
rdżi		 stożkowaty bochenek 1. (Średnie Państwo) ten hieroglif
był częściej zastępowany przez inny hieroglif

2. fonetyka tego hieroglifu jest dyskusyjna - (prawdopodobnie) rdzeń to fon.:rdi, wcześniej czytany był jako fon.: rḏi, ale w formie czasownikowej z podwójnym powtórzeniem (
) jest czytane jako fon.: dd lub didi, oprócz tego istnieją przypadki czytania tego hieroglifu jako fon.: d, np.

- dḳ(r) - owoce (l.mn.)

3. ideo.: dawać (w sensie: ofiarować, ofiarowywać), np.:

   a)

- rdi lub
- di - dawać (ofiarować)
   b)
lub
lub
(war.

) - imi - dawać (ofiarować)

4. zobacz też: przedramię trzymające stożkowaty bochenek (di)

 V11 { dw(?) } { du (dł)(?) } hieroglif uznany później za obcięty w połowie kartusz i odwrócony więcej o tym hieroglifie:

   hieroglify - określniki i ideogramy - hieroglif uznany później za obcięty w połowie kartusz i odwrócony (det.)

 G22
lub
Db		 db
lub
ḏb		 db
lub
dżb		 dudek
(Upupa epops)		 1. (Nowe Państwo) fon.: db, np.

- dbt - cegła
2. fon.: ḏb, np.

(war.

) - ḏbt - cegła
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)
D (duże)
Hieroglif Gardiner
lub
WikiHiero		 translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  D ḏ dż  
U28
lub
DA		 ḏ
lub
ḏ3		 dż
lub
dże		 ognisty świder 1. (w zgrupowaniu)
lub
czytane jak fon.: ḏ
2. fon.: ḏ3, np.
- ḏ3i - przeprawa łodzią (w poprzek rzeki)
3. ideo.: ognisty świder (zestaw składający się z: deseczki i patyka - służy do rozpalania ognia poprzez trzymanie patyka między dłońmi i obracanie go, wiercąc nim otwór w deseczce), np.

- ḏ3 - ognisty świder
4. ideo.: dobrobyt, jako skrót:
- wḏ3 - dobrobyt w formule grzecznościowej:
(wer. pełna:


) - idiom - cnh wḏ3 snb - Niech żyje, w dostatku i zdrowiu

(Stare Państwo)		 U29
N26
lub
Dw		 ḏw dżu piaszczyste wzgórze
wznoszące się ponad linią upraw		 1. fon.: ḏw, później dw, np.
- 3bḏw - Abydos (ob. el-ʿArabä el-Madfūnä - tzn. zakopany zaprzęg lub Arabet Abydos)
2. ideo.: wzgórze, np.

- ḏw - wzgórze
M36
lub
Dr		 ḏr dżr pęk lnu z łodygami
i szypułkami		 1. fon.: ḏr, np.


- ḏr - trzymać mocno
2. det.: łączyć, wiązać (związać razem), np.

- dm3 - wiązać

3. zobacz też: pęk lnu z łodygami (ḏr)


(Stare Państwo)		 M37 ḏr dżr pęk lnu z łodygami

1. (Stare Państwo) fon.: ḏr

2. ten hieroglif (
) był używany podobnie lub zamiennie z hieroglifem -
- ale wtedy, posiadał tylko wartość fonetyczną (ḏr)

3. zobacz też: pęk lnu z łodygami i szypułkami (ḏr)

 R11
lub
Dd
lub
dd		 ḏd dżd kolumna imitująca pęk łodyg związanych razem
(kolumna Dżed)		 1. fon.: ḏd, np.
(war.
) - ḏd - stabilność, trwałość i słowa pochodne
2. ideo.: kolumna Dżed, np.
- ḏd - kolumna Dżed
I11
lub
Dd		 ḏḏ dżdż dwie kobry fon.: ḏḏ, np.

- wḏḏt - nakazane (w sensie: został wydany rozkaz)
 
Kategorie:   A
(duże)		•i•y•a
(małe)		•w•b•p•f•m•n•r•h
(małe)		•H
(duże)		•x
(mały)		•X
(duży)		•s
(małe)		•S
(duże)		•k•q•g•t
(małe)		•T
(duże)		•d
(małe)		•D
(duże)

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Nie mylić tej nazwy Chemmis w Delcie Nilu z miejscowością Achmim w Górnym Egipcie - zw. także Chemmis! - to są dwa różne miejsca. Dolnoegipskie Chemmis, prawdopodobnie oznacza, mniej-więcej, pasek papirusu króla Dolnego Egiptu.
  2. 1 2 3 Hieroglif niedostępny w rozszerzeniu WikiHiero w Wikipedii
  3. ↑ Z transliteracji hieroglifu-symbolu
    wynika, że w j. polskim powinno ono brzmieć dokładnie tak!: (Wḏ3t) - Uadżet lub (W3ḏyt) - Uadżyt - błędem jest pisanie tego symbolu jako Wadjet lub Wadżet, bo to jest zapożyczenie z pisowni angielskiej, w dodatku, poprawnie powinno być czytane mniej-więcej jako: Łedżet.
  4. ↑ Ten hieroglif dostępny jest w rozszerzeniu WikiHiero w Wikipedii, ale pod innym symbolem, jako O5\.
  5. ↑ Ten hieroglif dostępny jest w rozszerzeniu WikiHiero w Wikipedii, ale przy zapisie wielokrotności macierzystego hieroglifu.
  6. ↑ Z transliteracji imienia bogini Hathor wynika, że w j. polskim powinno ono być czytane jako: (Ḥt-ḥr) - Hathor - błędem jest czytanie w nim angielskiego dwuznaku th, należy czytać osobno polskie t + h, czyli Hat + hor.
  7. ↑ Z transliteracji imienia boga Min'a wynika, że w j. polskim powinno ono brzmieć: (Mnw) - Minu.
  8. ↑ Ten hieroglif dostępny jest w rozszerzeniu WikiHiero w Wikipedii, ale pod innym symbolem, jako Aa32\.

Przypisy

  1. ↑ Davies W.V., M.G. Witkowskiego (tłum.), Egipskie hieroglify, Warszawa: RTW, [cop. 1998], ISBN 83-86822-89-9, OCLC 749730090.

Bibliografia

  • Erman Adolf, Breasted James Henry (translated by), Egiptian grammar. Williams and Norgate, Henrieta Street, Covent Garden, London and 20 South Frederick Street, Edinburgh 1894.
  • Roeder Günter (prof. University of Breslau), Mercer Samuel A.B. (translated by), Short Egiptian Grammar. New Haven: Yale University Press; London: Humphrey Milford; Oxford: Oxford University Press, Leipzig 1920.
  • Gardiner Alan H. (Sir), Egyptian Grammar. The Griffith Institute 1973. ISBN 0-900416-35-1

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.