Edward Marczewski
Data i miejsce urodzenia

15 listopada 1907
Warszawa

Data i miejsce śmierci

17 października 1976
Wrocław

Zawód, zajęcie

matematyk

profesor nauk matematycznych
Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Doktorat

1932 – Matematyka
Uniwersytet Warszawski

Polska Akademia Nauk
Status

członek rzeczywisty

Uczelnia

Uniwersytet Wrocławski

Okres zatrudn.

1945-

Odznaczenia

Edward Marczewski, do 1940 roku nosił nazwisko Szpilrajn (ur. 15 listopada 1907 w Warszawie, zm. 17 października 1976 we Wrocławiu) − polski matematyk pochodzenia żydowskiego, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego.

Życiorys

Po ukończeniu nauki w Liceum Batorego w Warszawie (w 1925 roku, był to pierwszy rocznik maturzystów tej szkoły) podjął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Już na pierwszym roku spotkał Kazimierza Kuratowskiego, który wraz ze Stefanem Mazurkiewiczem oraz Wacławem Sierpińskim miał duży wpływ na studia i późniejsze prace Marczewskiego. W 1932 roku Marczewski złożył pracę doktorską, napisaną pod kierunkiem Sierpińskiego.

Do roku 1940 nazywał się Szpilrajn. Wojnę przeżył dzięki fałszywym dokumentom na nazwisko Marczewski, otrzymanym od Władysława Bartoszewskiego. Pod koniec wojny uwięziony przez Niemców i wysłany do obozu pracy przymusowej we Wrocławiu. Po wojnie pozostał w tym mieście, od jesieni 1945 roku pracując na Uniwersytecie Wrocławskim.

Od 1945 roku był kierownikiem Katedry Funkcji Rzeczywistych, ale z powodów politycznych przeniesiony został w stan spoczynku w 1969 roku. Ponadto pełnił w latach 1945-1967 funkcję dyrektora Instytutu Matematycznego Uniwersytetu oraz prezesa Polskiego Towarzystwa Matematycznego (1957-1959) i Wrocławskiego Towarzystwa Nauk.

W 1946, razem z Bronisławem Knasterem, Hugonem Steinhausem i Władysławem Ślebodzińskim założył czasopismo matematyczne Colloquium Mathematicum, którego był później długoletnim redaktorem naczelnym.

Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1950).

Członek korespondent (od 1958), członek rzeczywisty PAN (od 1966).

Jego żoną była Zofia Bursche, córka pastora ewangelickiego Edmunda Burschego.

Dorobek naukowy i dydaktyczny

Autor około 100 prac naukowych z zakresu topologii, teorii miary, teorii mnogości i algebry. 92 z tych prac zebrano i wydano w 1996 roku w formie dzieł zebranych tego matematyka:

Twórca wrocławskiej szkoły algebraicznej i algebraicznej teorii niezależności. Nauczyciel Siemiona Fajtlowicza, Kazimierza Głazka i innych.

Był autorem haseł w Polskim Słowniku Biograficznym.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Członkowie PAN: Skorowidz
  2. ↑ BillionGraves. pl.Billiongraves.com, 2019-04-22.
  3. ↑ Marczewski Edward, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-10-02].
  4. ↑ Kujawski, Grabski i Uhma 1993 ↓.
  5. 1 2 Edward Marczewski (Szpilrajn): Mathematical Genealogy Project. 1932. [dostęp 2021-03-13]. Cytat: "O funkcjach miarowych i warunku Baire’a." (ang.).
  6. ↑ Walerian Piotrowski. Doktoraty z matematyki i logiki na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1915 - 1939. „Annales Societatis Mathematicae Polonae, Series VI, Antiquitates Mathematicae”. VI, s. 97-131, 2014. Więsław, Witold (ed.) Dzieje matematyki polskiej II., Instytut Matematyki, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2013, 326 pp. (ISBN 978-83-910055-8-3). Warszawa: Polskie Towarzystwo Matematyczne. DOI: 10.14708/am.v6i0.610. ISSN 2353-8813.
  7. 1 2 3 4 Sylwetki rektorów UWr – Edward Marczewski
  8. 1 2 3 Poczet byłych rektorów Uniwersytetu Wrocławskiego
  9. ↑ M.P. z 1950 r. nr 85, poz. 1021

Bibliografia

  • Edmund Kujawski, Witold Grabski, Czesław P. Uhma: Pochodem idziemy - dzieje i legenda Szkoły im. Stefana Batorego w Warszawie. II Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego. Stowarzyszenie Wychowanków. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1993, seria: Biblioteka Syrenki. ISBN 978-83-06-02325-1. OCLC 31099701.

Linki zewnętrzne


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.