Edmund Gross
podpułkownik lekarz
Data i miejsce urodzenia

12 listopada 1887
Brzeźnica

Data i miejsce śmierci

11 grudnia 1951
Kraków

Przebieg służby
Lata służby

1914–1929
1939–1947

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne

Formacja

Związek Strzelecki
Legiony Polskie

Jednostki

2 pułk piechoty LP
3 pułk piechoty LP
5 pułk piechoty Leg.
3 Dywizja Piechoty Leg.
Kompania Zapasowa Sanitarna Nr 5
5 batalion sanitarny
Szpital Ujazdowski
Szpital Okręgowy nr X
DOK nr X
CWBPanc

Stanowiska

lekarz batalionu
naczelny lekarz pułku
szef sanitarny grup operacyjnych i dywizji piechoty
ordynator
starszy ordynator
zastępca naczelnego lekarza DOK Nr X
lekarz naczelny CWBPanc.

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
(bitwa pod Kostiuchnówką)
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Późniejsza praca

lekarz

Odznaczenia

Edmund Gross (ur. 12 listopada 1887 w Brzeźnicy, zm. 11 grudnia 1951 w Krakowie) – oficer i lekarz Legionów Polskich, podpułkownik Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Bernarda i Babetty z Rauchwergerów. Ukończył gimnazjum w Wadowicach. Członek Związku Strzeleckiego od 1910. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1913. Pracował w krakowskich: klinice położniczo-ginekologicznej prof. Aleksandra Rosnera i klinice chirurgicznej prof. Bronisława Kadera. Doktorat wszech nauk lekarskich obronił w dniu 29 sierpnia 1914. Od 10 sierpnia 1914 w szeregach Legionów Polskich, otrzymał przydział do służby sanitarnej w 2 pułku piechoty Legionów Polskich. W październiku tr. przeniesiony do 3 pułku piechoty Legionów Polskich, w którym objął stanowisko lekarza III batalionu. Z dniem 11 listopada 1914 mianowany do stopnia chorążego sanitarnego, a w dniu 25 października tegoż roku promowany do rangi podporucznika lekarza.

Szczególnie odznaczył się podczas ofensywy w lutym 1915, gdzie „mimo trudnych warunków jako jeden z nielicznych oficerów III/3 pp Leg. objął d-two jednej kompanii i mężnie stawał w bitwie, nie zapominając o obowiązkach lekarza. Za niezwykłe męstwo został odznaczony Orderem Virtuti Militari”. Nadanie to zostało potwierdzone dekretem Wodza Naczelnego marszałka Józefa Piłsudskiego L. 13390.VM z dnia 17 maja 1922 (opublikowanym w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z dnia 6 stycznia 1923).

Z dniem 1 marca 1915 awansowany na stopień porucznika lekarza. Z początkiem września tr. powierzono mu obowiązki naczelnego lekarza 3 pułku piechoty LP II Brygady Legionów, a pod koniec grudnia 1915 został lekarzem II batalionu w tymże pułku. Do rangi kapitana lekarza awansowany z dniem 28 lutego 1916. W trakcie bitwy pod Kostiuchnówką dostał się w dniu 6 lipca 1916 pod Polską Górą do rosyjskiej niewoli. Do czasu zwolnienia z niewoli (1918) pracował jako lekarz w obozach jeńców na terenie Rosji. Na przełomie października i listopada 1918 brał udział w rozbrajaniu Austriaków w Krakowie.

Od 1 listopada 1918 w odrodzonym Wojsku Polskim, przydzielony jako lekarz do 5 pułku piechoty Legionów, w szeregach którego wziął udział w odsieczy Lwowa. W toku wojny polsko-ukraińskiej walczył również pod Przemyślem i Chyrowem. W połowie listopada 1918 przejął obowiązki szefa sanitarnego w Dowództwie Okręgu Wojskowego „Przemyśl”. Awansowany do stopnia majora lekarza z dniem 1 grudnia tr., następnego dnia został szefem sanitarnym w Grupie Operacyjnej płk. Henryka Minkiewicza, które to stanowisko sprawował do końcowych dni lutego 1919. Kolejno pełnił służbę na stanowiskach szefa sanitarnego 3 Dywizji Piechoty Legionów, Grupy Operacyjnej gen. Edwarda Śmigłego-Rydza oraz ponownie 3 DP Leg. Następnie służył w 2 Armii i kolejny raz w 3 Dywizji Piechoty Leg.. Na dzień 1 czerwca 1921 major Edmund Gross pozostawał etatowym oficerem Kompanii Zapasowej Sanitarnej Nr 5, oddelegowanym do dowództwa 3 DP Leg.

Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 (sygnatura: L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu podpułkownika lekarza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 82. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych. Od 21 kwietnia 1922 zastępca dowódcy 5 batalionu sanitarnego w Krakowie. Następnie ordynator Szpitala Ujazdowskiego i starszy ordynator Szpitala Okręgowego nr X w Przemyślu (od 1925), a od 1929 zastępca naczelnego lekarza DOK nr X. Później został oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr X, a z dniem 30 września 1929 przeniesiony w stan spoczynku. Naczelny lekarz Ubezpieczalni Społecznej w Zakopanem w latach 1929–1939. W roku 1934 jako podpułkownik w stanie spoczynku zajmował 12. lokatę w swoim starszeństwie w korpusie oficerów sanitarnych (starszeństwo z dnia 1 czerwca 1919 r.). Znajdował się wówczas w ewidencji PKU Nowy Targ. Pod koniec kampanii wrześniowej został internowany w Rumunii. Po przedostaniu się do Szkocji został mianowany naczelnym lekarzem Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych (1940–1944), po czym służył w Komendzie Uzupełnień nr 1.

Po zakończeniu wojny wrócił do Polski w maju 1947. Pracował w Opolu jako naczelny lekarz Ubezpieczalni i zastępca naczelnika Wydziału Zdrowia.

Zmarł w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera XIIIB-10-8).

Edmund Gross od 1927 był żonaty z Jadwigą z Pileckich, mieli syna Krzysztofa (ur. 1928).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Polak (red.) 1993 ↓, s. 65.
  2. 1 2 Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 233.
  3. 1 2 Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku ↓.
  4. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 I 1923 roku, s. 14.
  5. ↑ Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 452.
  6. ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 311.
  7. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1150, 1198.
  8. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1043, 1079.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 710.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 VIII 1929 roku, s. 265.
  11. ↑ Rocznik oficerski rezerw 1934 ↓, s. 375.
  12. ↑ Rocznik oficerski rezerw 1934 ↓, s. 770.
  13. ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], zck-krakow.pl [dostęp 2022-08-22].
  14. ↑ Czajkowski 1930 ↓, s. 47 poz. 59.
  15. ↑ Quirini 1934 ↓, s. 82 poz. 59.
  16. ↑ M.P. z 1933 r. nr 63, poz. 87 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1150.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1043.
  19. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
  20. ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 238.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.