Edgar Tinel

Edgar Tinel (1911)
Imię i nazwisko

Edgar Pierre Joseph Tinel

Data i miejsce urodzenia

27 marca 1854
Sinaai

Pochodzenie

belgijskie

Data i miejsce śmierci

28 października 1912
Bruksela

Instrumenty

fortepian

Gatunki

muzyka poważna, muzyka romantyczna

Zawód

kompozytor, pianista, pedagog

Odznaczenia

Edgar Pierre Joseph Tinel (ur. 27 marca 1854 w Sinaai, zm. 28 października 1912 w Brukseli) – belgijski kompozytor, pianista i pedagog.

Życiorys

Urodził się w Sinaai (obecnie część gminy Sint-Niklaas) we Flandrii Wschodniej. Jego ojciec był organistą. Studiował w Królewskim Konserwatorium w Brukseli grę fortepianową u Louisa Brassina oraz kompozycję, harmonię i kontrapunkt u François Auguste Gevaerta. Po studiach rozpoczął karierę pianistyczną i koncertował w Belgii, Niemczech i Anglii. Jako wirtuoz wyróżniał się w interpretacji kompozytorów niemieckiego romantyzmu: Beethovena, Mendelssohna, Schumanna. W 1873 otrzymał Premier Prix w zakresie gry fortepianowej; ostatecznie jednak zdecydował zająć się kompozycją.

W 1877 otrzymał belgijskie Prix de Rome za kantatę Klokke Roeland. W 1905 na zamówienie rządu belgijskiego skomponował Te Deum op. 46, którego prawykonanie miało miejsce w tym samym roku, w Katedrze Świętego Michała i Świętej Guduli w Brukseli. Od 1910 kierował belgijską kapelą królewską.

Od 1881 zajął się również działalnością pedagogiczną. Zastąpił wtedy Jacques’a-Nicolasa Lemmensa na stanowisku dyrektora Lemmensinstituut w Mechelen, konserwatorium specjalizującego się wówczas w muzyce religijnej, którym zarządzał do 1909. Równocześnie od 1896 był profesorem konserwatorium brukselskiego i wykładał kontrapunkt i fugę, a w 1908 otrzymał tam stanowisko dyrektora.

W 1902 został członkiem Académie Royale de Belgique. W 1910 otrzymał tytuł doktora honoris causa Katolickiego Uniwersytetu w Lowanium.

Był odznaczony m.in. krzyżami komandorskimi belgijskiego Orderu Leopolda, francuskiego Orderu Legii Honorowej, holenderskiego Orderu Oranje-Nassau i papieskiego Orderu św. Grzegorza Wielkiego z gwiazdą.

Twórczość

Tinel fascynował się dawną muzyką religijną. W jego utworach charakterystyczne jest łączenie elementów techniki polifonicznej, wzorowanej na twórczości Palestriny i J.S. Bacha z typową dla romantyzmu ekspresją i orkiestracją zdominowaną przez instrumenty smyczkowe. W jego utworach fortepianowych i pieśniach są zauważalne wpływy Schumanna, Mendelssohna i Brahmsa. Największym sukcesem Tinela było oratorium Franciscus (1886–1888) do tekstu Lodewijka de Konincka, wykonane po raz tysięczny 15 października 1913 w Strasburgu.

Tinel skomponował ok. 70 utworów zebranych w 47 opusach. Są to głównie religijne utwory wokalno-instrumentalne. Opublikował też pracę teoretyczną Le chant grégorien... (Mechelen, 1890), w której zawarł rezultaty swoich studiów nad muzyką dawną.

Wybrane kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych)

Opery

  • Godelieve, op. 43, libretto M. Ramboux, 1897 (wyst. Bruksela 1897)
  • Katharina, op. 44, libretto T.L. van Heemstede, 1908 (wyst. Bruksela 1909)

Utwory wokalno-instumentalne

  • Klokke Roeland, op. 17, kantata, 1877, zrewid. 1884
  • Kollebloemen, op. 20, kantata, 1879, zrewid. 1890
  • Vlaamsche stemme, op. 25, na 4 głosy męskie
  • Te Deum D-dur, op. 26, kantata na chór mieszany i organy, 1883
  • Aurora, op. 37, na 4 głosy męskie, 1885
  • Franciscus, op. 36, oratorium (do tekstu Lodewijka de Konincka), 1888
  • Psalm VI, op. 27, na 4 głosy męskie, 1891
  • Te Deum, op. 46, na 6 głosów, chór mieszany, organy i orkiestrę, 1905
  • Psalm XXIX, op. 39, na 4 głosy męskie
  • Messe pour Notre-Dame de Lourdes, op. 41, na 5 głosów a cappella, 1905
  • Cantique nuptial, op. 45, na sopran, tenor, organy i fortepian lub klawesyn
  • Te Deum, op. 46, na 6 głosów, organy i orkiestrę, 1905
  • Psalm CL, op. 47, na 4 głosy męskie, 1907

Utwory instrumentalne

  • Sonata f-moll, op. 9, na fortepian, 1876
  • Sonata g-moll, op. 29, na organy, 1885
  • Bunte Blätter, op. 32, 6 utworów na fortepian, 1885

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Natkaniec 2009 ↓, s. 97.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Henri Vanhulst: Tinel, Edgar (Pierre Joseph). [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2018-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-28)]. via Oxford University Press. (ang.).
  3. 1 2 3 Karolien Selhorst, Luc Leytens: Tinel, Edgar. [w:] Studiecentrum Vlaamse Muziek [on-line]. [dostęp 2018-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-28)]. (niderl. • ang.).
  4. ↑ Rosa M. Schrouff: Das Porträt von Henry Lambertz. Gründer der Aachener Printen-Fabrik. Meine Familien-Chronik in Bildern. Berlin: 2010, s. 349.
  5. 1 2 3 4 Vanhulst 2004 ↓.

Bibliografia

  • Alicja Natkaniec: Tinel Edgar. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 11: T–V część biograficzna. Kraków: PWM, 2009. ISBN 978-83-224-0905-3. (pol.).
  • Henri Vanhulst: Tinel, Edgar Pierre Joseph. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. T. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.