United Nations/Electronic Data Interchange For Administration, Commerce and Transport (UN / EDIFACT) – międzynarodowa norma dotycząca elektronicznej wymiany danych, opracowana w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych. Prace w zakresie utrzymania i dalszego rozwoju tego standardu są dokonywane przez UN/CEFACT (United Nations Centre for Trade Facilitation and Electronic Business) w ramach Komisji Gospodarczej ONZ dla Europy. W 1987 roku EDIFACT został przyjęty przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) jako norma ISO 9735.

Norma EDIFACT uwzględnia:

• Zasady składni, wytyczne i wielopoziomowy system katalogów (tzw. Baza Normatywna EDIFACT) strukturyzujące dane.
• Protokół interaktywnej wymiany danych (I-EDI).
• Standardowe komunikaty, które pozwalają na wymianę danych pomiędzy różnymi krajami i wieloma branżami. Obecnie EDIFACT uwzględnia ponad 200 standaryzowanych komunikatów będących dokumentami biznesowymi, oznaczonych za pomocą sześcioliterowej nazwy, np:
  • ORDERS – zamówienie,
  • ORDRSP – potwierdzenie zamówienia,
  • DESADV – awizo wysyłki towaru,
  • INVOIC – faktura.

System EDIFACT umożliwia sporządzenie standardowych form dla każdej z przesyłanych informacji, tak aby każdy użytkownik mógł ją odebrać w standardzie zgodnym z jego systemem informatycznym. Wykorzystuje zespół formatów powszechnie wykorzystywanych do elektronicznej komunikacji pomiędzy przedsiębiorstwami, m.in. do zlecania zakupów, dokonywania przelewów elektronicznych środków finansowych czy też dostarczania informacji klientom.

Struktura komunikatu EDIFACT

Komunikat EDIFACT ma budowę hierarchiczną, w którym najwyższy poziom jest nazywany z angielska „interchange” (zbiór przesyłanych dokumentów), a niższe poziomy mogą zawierać jeden lub wiele dokumentów, składających się z kolei z segmentów, komponentów (ang. „composites”) i elementów danych (ang. „data elements”). Dany segment (lub grupa segmentów) może być obowiązkowy (M – mandatory) lub warunkowy (C – conditional). == Pojedynczy „interchange” składa się z segmentu UNA (definicja znaków-separatorów, rozdzielających elementy składowe komunikatów) oraz hierarchicznych segmentów serwisowych występujących w parach na kolejnych poziomach zagłębienia (tzw. „koperty”): UNB-UNZ, UNG-UNE, UNH-UNT w podanej niżej kolejności:

            Znaki serwisowe             UNA   Warunkowy
     _____  Nagłówek Interchange        UNB   Obowiązkowy
    |  ___  Nagłówek grupy funkcyjnej   UNG   Warunkowy
    | |  _  Nagłówek komunikatu         UNH   Obowiązkowy
    | | |     Ogólne segmenty z danymi        Zależnie od rodzaju komunikatu
    | | |_  Zamknięcie komunikatu       UNT   Obowiązkowy
    | |___  Zamknięcie grupy funkcyjnej UNE   Warunkowy
    |_____  Zamknięcie Interchange      UNZ   Obowiązkowy

W uzupełnieniu do powyższych segmentów, czasami może być użyty dodatkowy segment serwisowy UNS, rozdzielający komunikat na sekcje. Pomiędzy segmentami serwisowymi UNH i UNT znajduje się właściwy komunikat, zbudowany z ogólnych segmentów zawierających dane biznesowe, takich jak np.:

• NAD (ang. Name and Adress Data) - nazwa i dane adresowe,
• DTM (ang. Date/Time/Period) - data, godzina, okres,
• MOA (ang. Monetary Amount) - wartość monetarna,
• PCD (ang. Percentage Details) - informacja procentowa,
• LIN (ang. Line Item) - wiersz dokumentu.

Pojedynczy segment składa się z trzyliterowego symbolu, komponentów rozdzielonych separatorami komponentów (domyślnie znak plus "+"), elementów danych rozdzielonych separatorami danych (domyślnie znak dwukropka ":") oraz terminatora segmentu (domyślnie znak apostrofu "'"). Przykładowo, w celu zakodowania daty 24 kwietnia 2019 roku jako daty dokumentu, należy użyć segmentu:

DTM+137:20190424:102'

gdzie:

• DTM - segment określający datę,
• 137 - kwalifikator funkcji daty, oznaczający datę wystawienia dokumentu,
• 20190424 - data,
• 102 - format zapisu daty CCYYMMDD.

Przykład

Poniżej jest zamieszczony przykład komunikatu EDIFACT ORDERS będącego zamówieniem towaru, zawierające m.in.: numer i data zamówienia, identyfikator kupującego i miejsca dostawy, data najwcześniejszej i najpóźniejszej dostawy, dwa wiersze zamówienia z ilościami i cenami zakupu, wartość całego zamówienia:

UNA:+.? '
UNB+UNOC:3+8888888888888:14+9999999999999:14+190424:1745+212938'
UNH+1+ORDERS:D:96A:UN:EAN008'
BGM+220+112233+9'
DTM+137:20190608:102'
DTM+63:20190715:102'
DTM+64:20190718:102'
NAD+BY+8888888888888::9'
NAD+DP+7777777777777::9'
CUX+2:EUR:9'
LIN+1++6666666666666:EN'
QTY+21:10:PCE'
PRI+AAA:299.00'
LIN+2++5555555555555:EN'
QTY+21:15:PCE'
PRI+AAA:59.00'
UNS+S'
MOA+86:3875.00'
UNT+17+1'
UNZ+1+212938'

Kolejny przykład to komunikat EDIFACT będący odpowiedzią na zapytanie o wolne miejsca w locie na trasie FRA-JFK-MIA:

UNA:+.? '
UNB+IATB:1+6XPPC:ZZ+LHPPC:ZZ+940101:0950+1'
UNH+1+PAORES:93:1:IA'
MSG+1:45'
IFT+3+XYZCOMPANY AVAILABILITY'
ERC+A7V:1:AMD'
IFT+3+NO MORE FLIGHTS'
ODI'
TVL+240493:1000::1220+FRA+JFK+DL+400+C'
PDI++C:3+Y::3+F::1'
APD+74C:0:::6++++++6X'
TVL+240493:1740::2030+JFK+MIA+DL+081+C'
PDI++C:4'
APD+EM2:0:1630::6+++++++DA'
UNT+13+1'
UNZ+1+1'

Przypisy

Bibliografia

• Strona UN/EDIFACT (en)