| Częstotliwość | |
|---|---|
| Państwo | |
| Adres |
Petersburg, prosp. Władimirski 13 |
| Wydawca |
Towarzystwo Akcyjne Sztuki Drukarskiej „Herold” |
| Tematyka |
polityczno-społeczna |
| Język | |
| Pierwszy numer |
15 listopada 1909 (jako „Dziennik Petrogradzki”) |
| Ostatni numer |
3/16 sierpnia 1917 |
| Średni nakład |
1,8–7 tys. |
Dziennik Petersburski (czasowo „Dziennik Petrogradzki”) – polskie czasopismo wydawane w Petersburgu w latach 1909–1918.
Historia
Starania o pozwolenie na wydawanie w Petersburgu gazety w języku polskim podjęto wiosną 1907 roku. Pierwszym redaktorem miał zostać dr Józef Ziemacki. Pismo miało informować o życiu Polaków i katolików w stolicy Imperium Rosyjskiego oraz w guberniach. Pierwszy numer ukazał się 15 listopada 1909 (jako „Dziennik Petrogradzki”, z podtytułem „Organ Kolonii Polskich w Cesarstwie”). Pierwszym wydawcą i redaktorem był Wacław Ciechowski, kolejnymi gen. Aleksander Babiański, Ferdynand Ossendowski, Zygmunt Kmita, Józef Sawicki, Zofia Bursztyńska, Remigiusz Kwiatkowski, Stanisław Borowski, Adam Smoliński. Oblicze ideowe pismu nadawali Stefan Grostern i Jan Dąbrowski. Siedziba redakcji mieściła się w pobliżu Księgarni Polskiej w Petersburgu prosp. Władimirskim 13, w 1914 roku czasowo także ul. Troicka 23 m. 95. Gazetę składało i drukowało Towarzystwo Akcyjne Sztuki Drukarskiej „Herold”. Pismo cały czas spotykało się z szykanami ze strony cenzury, liczne były konfiskaty i nakładane kary (m.in. z powodu artykułu rocznicowego o powstaniu styczniowym).
W 1913 roku nakład pisma wynosił 1,8 tys. egzemplarzy, w 1914 wzrósł do 1,9 tys. Najwięcej wyniósł w momencie wybuchu I wojny światowej, gdy do Petersburga napłynęli polscy uchodźcy – 7 tys. egzemplarzy.
Formalnie czasopismo zawieszono 3/16 sierpnia 1917 roku. We wrześniu Polacy zaczęli wydawać „Dziennik Narodowy”, którego redaktorem został Franciszek Skąpski.
Tematyka
Na łamach „Dziennika Petersburskiego” ukazywały się artykuły dotyczące polityki, gospodarki, nauki, wiadomości agencyjne, relacje korespondentów. Nie brakowało felietonów. Drukowano przegląd prasy, zarządzenia państwowe i kościelne. Prezentowano życie kulturalne stolicy i imperium, wiadomości ze świata sportu. Istniał specjalny dział literacki, ze specjalnym dodatkiem zamieszczanym w weekendy.
Wiele uwagi poświęcano historii Polski. Pojawiały się teksty dotyczące: rocznic narodowych, 500-leciu bitwy pod Grunwaldem, unii horodelskiej, Konstytucji 3 maja. Wspominano i doceniano postacie z historii i polskich pisarzy: Kazimierza Wielkiego, ks. Józefa Poniatowskiego, Jana Długosza, Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Marię Konopnicką, Elizę Orzeszkową.
Publicyści
W „Dzienniku Petersburskim”, w różnych okresach jego istnienia, swoje teksty publikowali: Tadeusz Hołówko, Juliusz Łukasiewicz, Jan Wolski, Wacław Głazek, Mieczysław Niedziałkowski, Wanda Dobaczewska, Jerzy Czeszejko-Sochacki.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Irena Spustek. „Dziennik Petersburski” w przededniu I wojny światowej. „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego”. 2, s. 151–168, 1963. OCLC 1036505678. [dostęp 2023-08-06].
- 1 2 3 4 5 6 Mikołaj Banaszkiewicz: Dziennik Petersburski. polskipetersburg.pl, 2017-06-28. [dostęp 2023-08-06]. (pol.).