Domki kunitzerowskie (osiedle kunitzerowskie) – osiedle drewnianych famuł, budowane od końca XIX w. dla robotników Widzewskiej Manufaktury Juliusza Heinzela i Juliusza Kunitzera. Domy rozmieszczone były wzdłuż ulic: Kunitzera (ob. część ul. Niciarnianej), Niciarnianej, Józefa, św. Kazimierza i przy szosie Rokicińskiej (ob. al. Józefa Piłsudskiego) w Łodzi. Po II wojnie światowej famuły były rozbierane, a ostatnie z nich wyburzono w 1980 roku.

Historia

Widzewska Manufaktura położona była z dala od centrum Łodzi – zapewnienie fabryce siły roboczej wymagało zaplecza socjalnego dla robotników i ich rodzin. W tym celu powstało osiedle drewnianych domów wielorodzinnych, wybudowane w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu.

W roku 1901 osiedle składało się ze 158 domów drewnianych i ośmiu murowanych (1585 izb), które przeznaczone były dla majstrów zatrudnionych w fabryce. Na jego terenie znalazły się także: szkoła przyfabryczna, szpital, konsum i dom teateralno-kulturowy.

Po roku 1945 domy stopniowo rozbierano. Ostatnie z nich wyburzono w 1980 roku.

Architektura

Budynki wyglądem nawiązywały do architektury wiejskiej, co wyróżniało je na tle innych łódzkich osiedli. Domy na osiedlu były parterowe, drewniane, z użytkowym poddaszem, każdy przeznaczony był dla sześciu rodzin. Posiadały komórki przy ścianach szczytowych. Sień znajdowała się w osi budynku, z niej prowadziły wejścia do czterech izb na parterze i dwóch na poddaszu. W sąsiedztwie znajdowały się studnie i niewielkie ogródki oraz sławojka.

Domy na osiedlu ustępowały standardem innym domom robotniczym ówczesnej Łodzi, już w momencie powstawania było im bliżej do domów łódzkich tkaczy z lat 20. XIX wieku. Jakość życia na osiedlu nie zmieniała się z czasem na lepsze – domy do końca istnienia pozostały nieskanalizowane, nie posiadały bieżącej wody.

Przypisy

  1. 1 2 Danuta Bieńkowska, Marek Cybulski, Elżbieta Umińska-Tytoń: Słownik dwudziestowiecznej Łodzi. s. 121. ISBN 978-83-7525-095-4.
  2. 1 2 Łódzkie osiedla robotnicze i Widzewska Manufaktura. moremaiorum.pl, 3 kwietnia 2017. [dostęp 2017-12-30].
  3. 1 2 3 4 5 6 Ryszard Bonisławski. Łódzkie domy familijne. „Kwartalnik Łódzki”. II/2007. s. 29-30. [dostęp 2017-12-30].
  4. 1 2 Osiedla robotnicze w Łodzi. baedeker łódzki, 30 marca 2015. [dostęp 2017-12-30].
  5. 1 2 Ryszard Bonisławski, Joanna Podolska. Łódź – Widzew i nie tylko…. „Spacerownik”, s. 10, 11 października 2007.
  6. 1 2 Anna Gronczewska: Widzew, czyli wieś która stała się robotniczą dzielnicą Łodzi. dzienniklodzki.pl, 17 października 2015. [dostęp 2017-12-30].
  7. 1 2 Widzewskie Zakłady Przemysłu Bawełnianego WI-MA S.A. – dawna fabryka Heinzla i Kunitzera. Ochrona i Opieka nad Zabytkami miasta Łodzi. [dostęp 2017-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-18)].
  8. ↑ Anna Gronczewska: Widzew stary jak Łódź. dziennikpolski24.pl, 27 maja 2009. [dostęp 2017-12-30].
  9. 1 2 Janusz Kubik: Łódzkie historie: drewniaki Kunitzera. expressilustrowany.pl, 28 listopada 2016. [dostęp 2017-12-30].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.