Dom Gąski w Radomiu
nr rej. 36 z 23.06.1947, 753 z 5.05.1972 oraz 197/A/83 z 14.04.1983

Dom Gąski (2012)
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

 Radom

Adres

Rynek 4

Typ budynku

kamienica

Styl architektoniczny

barok

Ukończenie budowy

XVII w.

Ważniejsze przebudowy

1953–1955

Pierwszy właściciel

Stanisław Gąska

Położenie na mapie Radomia
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
51°24′12,71″N 21°08′31,92″E/51,403530 21,142200

Dom Gąski – zabytkowy budynek znajdujący się w Radomiu, w północnej pierzei Rynku, pod numerem 4.

Dom Gąski jest budynkiem jednopiętrowym trójosiowym. Posiada sień z boku i jednobiegową klatkę schodową. Fasada budynku jest zwieńczona dwukondygnacyjnym wolutowym szczytem, rozczłonkowanym pilastrami i zwieńczonym trójkątnie.

Dom Gąski jest najstarszym budynkiem mieszczańskim zachowanym w Radomiu. Został wystawiony w XVII w. na zlecenie Stanisława (lub Adama) Gąski – ławnika i radcę miejskiego, piekarza przybyłego z Opoczna. Architekt budynku nie jest znany. Według tradycji w czasie potopu szwedzkiego w domu dwukrotnie nocował król szwedzki Karol X Gustaw. Pod koniec XVIII w. w budynku mieściła się apteka Włocha Christiana Valentino. W latach 1818–1819 znajdowały się w nim biura magistrackie. Pod koniec XIX wieku w domu mieścił się skład piwa.

Po II wojnie światowej dom stał się własnością państwową. W latach 1953–1955 budynek przeszedł generalny remont i adaptację do celów wystawienniczych, zyskując obecny wystrój fasady. W latach 50. XX w. podczas odbudowy sąsiedniego Domu Esterki, rozebranego do piwnic w czasie wojny, wzorowano się na wyglądzie Domu Gąski.

W latach 1975–1990 w połączonych kamienicach Gąski i Esterki miało siedzibę Biuro Wystaw Artystycznych. Następnie nadzór nad kamienicami sprawowało Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, które w latach 1990–2018 miało tutaj swój oddział – Muzeum Sztuki Współczesnej.

Budynek wpisany jest do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa pod numerami 36 z 23.06.1947, 753 z 5.05.1972 oraz 197/A/83 z 14.04.1983

Przypisy

Bibliografia

  • Jerzy Sekulski: Encyklopedia Radomia. Wojciech Stan (fot.). Wyd. 2 poszerz. i uzup. Radom: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji - PIB, 2012. ISBN 978-83-7789-106-3.
  • Spacerkiem po Radomiu. Informator turystyczny. Ewa Kutyła (tekst, zdjęcia), Remigiusz Kutyła (zdjęcia). Wyd. IV. Radom: Gmina Miasta Radomia. Biuro Sportu i Turystyki, 2015.
  • Studium historyczno-urbanistyczne śródmieścia Radomia. Radom: Miejska Pracownia Urbanistyczna Radom, 1998.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.