Dolinka Szatania (słow. Satania dolinka) – niewielka tatrzańska dolinka będąca zachodnią odnogą Doliny Mięguszowieckiej (Mengusovská dolina) w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w bruździe pochodzenia tektonicznego. „Szatańskie” nazewnictwo w tej części Doliny Mięguszowieckiej wywodzi się od ludowych podań. Według jednego z podań w tej okolicy ukryte były skarby, jednak szatan nie pozwolił ich szukać, strącając na poszukiwaczy skarbów kamienie. Z przekazów historycznych wiadomo, że w XVIII w. istotnie byli tu poszukiwacze skarbów. Winę za spadające ze stromych urwisk Grani Baszt kamienie i niepowodzenie w poszukiwaniach zrzucili oni na szatana.

Topografia

Dolinka Szatania uchodzi do głównej doliny na wysokości około 1580 m. Zachodnie ograniczenie dolinki tworzy grań od Wyżniej Koprowej Przełęczy do Pośredniej Baszty, południowe Szeroki Żleb i jego stożek piargowy. Stożkiem tym o wysokości ok. 300 m interesował się już w 1890 geograf Antoni Rehman. Od północy, północnego wschodu i wschodu dolinkę ogranicza grzbiet wyrastający około 100 m na północ od Wyżniej Koprowej Przełęczy z Koprowej Kopy. Początkowo ma on postać bardzo niewybitnej grzędy, niżej przekształcającej się w mało stromy, szeroki, trawiasty i poprzetykany skałkami wał. Na wysokości około 2020 m jest w nim przełączka. Po jej północnej stronie znajdują się dwa stawki, które nie były opisane ani nawet wzmiankowane przez żadnego z tatrologów. Po raz pierwszy opisał je Władysław Cywiński w 15 tomie przewodnika wspinaczkowego Grań Baszt. Dolny z nich znajduje się na wysokości około 2010 m, i ma wymiary 15 × 10 m, górny 10 × 8 m. Prawdopodobnie są to stawki stałe. Pomiędzy nimi na trawiastym terenie znajduje się olbrzymi blok skalny z pionową ścianą o wysokości około 5 m. Na południowy wschód od przełączki znajduje się Hińczowa Kopka wznosząca się na wysokość około 2040 m. Jest jedynym nazwanym wzniesieniem w wale tworzącym północne, północno-wschodnie i wschodnie ograniczenie Dolinki Szataniej.

Kilkaset metrów na południowy wschód od Hińczowej Kopki znajdują się dwa Szatanie Stawki (Satanie plieska), hydrologicznie nie mające nic wspólnego z Dolinką Szatanią. Natomiast w górnej części Dolinki Szataniej znajduje się Mały Hińczowy Staw. Jego nazwa jest błędna, nie znajduje się on bowiem w Dolinie Hińczowej, lecz w Dolince Szataniej. Ze stawu tego wypływa Szatani Potok, w niektórych miejscach płynący podziemnie.

Środkowa część Dolinki Szataniej pod ścianą Zadniej Baszty jest na długości około 300 m zupełnie pozioma i bezwodna. Porastają ją tylko minimalne ilości traw i kosodrzewiny, przyczyną tego są obrywy z Zadniej Baszty. Woda pojawia się znowu w najniższej części Dolinki Szataniej, oddzielonym od koryta Hińczowego Potoku porośniętym kosodrzewiną wałem moreny bocznej o długości około 300 m.

Problemy z granicami Dolinki Szataniej i Hińczowej

Wszyscy dotychczasowi tatrolodzy dość niefrasobliwie traktowali te dolinki. Witold Henryk Paryski w kolejnych swoich dziełach zmieniał ich lokalizację. W 5 tomie przewodnika wspinaczkowego (1954 r.) podawał, że ściany Baszt opadają do Doliny Hińczowej, w 10 tomie (1962 r.) te same ściany opadają do Dolinki Szataniej. W Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej częściowo wrócił do błędnej wersji z tomu 5. W encyklopedii tej Diabla Turnia wznosi się nad Doliną Hińczową, a Szatani Żleb opada do Doliny Mięguszowieckiej. Dolinkę Szatanią traktuje jako odnogę Doliny Hińczowej, w innym miejscu jako odnogę Doliny Mięguszowickiej. Również Ivan Bohuš jest niekonsekwentny. W swoim dziele na str. 264 podaje błędną informację, że Hincová kotlina sięga po Hlińską Turnię, ale Mały Hińczowy Staw prawidłowo lokalizuje w Dolince Szataniej. U Arno Puškáša ściana Zadniej Baszty opada raz do Dolinki Szataniej, raz do Hincovej kotlinki.

Przypisy