Ostateczny efekt pracy konstruktora (zespołu konstruktorów) wyrobu i jeden z pierwszych etapów technicznego przygotowania produkcji nowego wyrobu. Zawiera zbiór informacji technicznej o skonstruowanym urządzeniu, maszynie itp. Informacje są zawarte na rysunkach technicznych i dokumentacji opisowej wyrobu.

Dokumentacja

W skład dokumentacji konstrukcyjnej wchodzą grupy dokumentacji:

1. rysunek złożeniowy wyrobu z ponumerowanymi głównymi zespołami;

2. rysunki złożeniowe głównych zespołów oraz zespołów niższego rzędu;

3. rysunki konstrukcyjne części składowych zespołów;

4. wykaz części z wydzieleniem części normalnych (znormalizowanych);

5. warunki techniczne wyrobu;

6. opisy techniczne i schematy działania (dokumentacja techniczno-ruchowa);

7. instrukcja obsługi;

8. katalogi części zamiennych;

9. rysunki ofertowe ( do wykonania w kooperacji, zakupu);

Rysunki złożeniowe wyrobu i poszczególnych zespołów określają wzajemne położenie ich części składowych i spełniane przez nie funkcje w wyrobie. Na tej podstawie dokonuje się podziału wyrobu na poszczególne jednostki montażowe, tj. na zespoły główne i zespoły niższego rzędu, oraz ustala się kolejność montażu części w zespoły. Rysunki złożeniowe zespołów głównych i zespołów niższego rzędu stanowią podstawę całej konstrukcji danego wyrobu.

Wykaz części składowych (wyszczególnienie części) w dokumentacji konstrukcyjnej obejmuje trzy grupy:

a) części przeznaczone do wykonania w zakładzie,

b) części do zakupu lub produkcji w kooperacji,

c) części znormalizowane.

Rysunki konstrukcyjne poszczególnych części części wraz z warunkami technicznymi ich wykonania są podstawowymi dokumentami do projektowania procesu technologicznego i produkcji wyrobu.

Warunki techniczne w dokumentacji konstrukcyjnej określają wymagania jakościowe dotyczące wyrobu, zespołów i poszczególnych części. Warunki techniczne części oraz niektórych zespołów są podawane bezpośrednio na rysunku za pomocą krótkich tekstów. W przypadku gdy nie wszystkie wymagania dotyczące dokładności mogą być podane na rysunku, stanowią one przedmiot oddzielnego dokumentu tzw. specyfikacji wyrobu.

Warunki techniczne wykonania części i zespołów opracowuje biuro konstrukcyjne projektujące wyrób. W niektórych przypadkach są one znormalizowane.

Zapoznanie się z kompletem tak opracowanej dokumentacji konstrukcyjnej, umożliwia technologowi poznanie funkcjonowania poszczególnych zespołów, co przyczynia się do właściwego zaprojektowania procesu technologicznego w posiadanych warunkach produkcyjnych zakładu. Technolog powinien zwrócić uwagę, czy wymagania wymienione w warunkach technicznych części są możliwe do osiągnięcia i skontrolowania w zakładzie.

Prototyp dokumentacji

To pierwszy egzemplarz kontrolny dokumentacji konstrukcyjnej wyrobu, na podstawie której jest wykonywany prototyp wyrobu.

Egzemplarz kontrolny dokumentacji po wykonaniu i badaniach prototypu wyrobu, jest aktualizowany - wprowadzane są zmiany konstrukcyjne do dokumentacji i jest zatwierdzany do produkcji.

Numeracja dokumentacji

Dla zapewnienia sprawnego administrowania dokumentacją konstrukcyjną, i łatwego posługiwania się, musi ona być oznaczona odpowiednimi numerami identyfikacyjnymi. Numery są ustalane przez konstruktora wg określonego schematu numeracji w danym przedsiębiorstwie. Najbardziej rozpowszechniony jest prosty system numeracji, tzw. przedmiotowej.

Rysunki poszczególnych części składowych wyrobu, numeruje się dając w numerze wyróżnik zawierający symbol wyrobu, do którego należą.

Np. część wchodząca do urządzenia o symbolu „560 będzie miała numer: „560.01.1121". Czytając od końca numeru rozumiemy go w następujący sposób: część nr. „1121" wchodzi do zespołu nr. „01", urządzenia „560".

Rysunek złożeniowy zespołu nr. 01 będzie miał numer „560.01.0000", a całego wyrobu „560.00.0000".

Jest to system bardzo prosty, stosowany często w przedsiębiorstwach dla wyrobów z dużą ilością elementów składowych, dla których ułożenie klasyfikatora np. dziesiętnego byłoby bardzo złożone.

Prawa własności do dokumentacji

Każda dokumentacja konstrukcyjna podlega ochronie z tytułu praw autorskich. Wyroby wykonane na jej podstawie mogą też podlegać prawu własności przemysłowej, mogą mieć zastrzeżony patent lub wzór przemysłowy.

Przechowywanie

Istnieje obowiązek przechowywania dokumentacji konstrukcyjnej, technicznej maszyny, wyrobu itp. przez producenta przez okres dziesięciu lat po zakończeniu produkcji wyrobu. Obowiązek ten wynika z zapewnienia produkcji i dostarczania części zamiennych przez producenta w tym okresie. Nie powinny mieć do niej dostępu osoby postronne. Pomieszczenie, archiwum musi mieć solidne zabezpieczenie, być plombowane i pozostawać pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za archiwum, która dba o dokumentację i o jej kompletność..

Przypisy

Bibliografia

• Górecki A. (2006), "Technologia ogólna: podstawy technologii mechanicznych", Wydawnictwo WSiP, Warszawa
• Dobrzański T., Encyklopedia Techniki, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa, 1969,

Linki zewnętrzne

Zasady ogólne