Dezyderiusz Zawistowski
Zerwicz
podpułkownik kawalerii
Pełne imię i nazwisko

Dezyderiusz Jan Jerzy Zawistowski

Data i miejsce urodzenia

23 maja 1891
Warszawa

Data i miejsce śmierci

20 września 1939
pod Kamionką Strumiłową

Przebieg służby
Lata służby

1914–1939

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

19 pułk ułanów

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia

Dezyderiusz Jan Jerzy Zawistowski, ps. „Zerwicz” (ur. 23 maja 1891 w Warszawie, zm. 20 września 1939 pod Kamionką Strumiłową) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, inżynier, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 23 maja 1891 w Warszawie, w rodzinie Leonarda (zm. 1913) i Eugenii z Brodowskich (zm. 1918). Po ukończeniu siedmioklasowej Szkoły Realnej Emiliana Konopczyńskiego wstąpił do Szkoły Technicznej Wawelberga i Rotwanda w Warszawie. W tym czasie był członkiem organizacji samokształceniowych, Związku Młodzieży Niepodległościowej i Związku Strzeleckiego. Po ukończeniu dwóch kursów wyjechał do Wirtembergii, gdzie studiował w królewskiej Wyższej Szkole Technologicznej w Reutlingen. Na początku 1914 ukończył naukę i rozpoczął pracę w dziale przetworów jedwabi sztucznych fabryki „Krusche & Ender” w Pabianicach, w charakterze technologa.

W sierpniu 1914 – razem z Tadeuszem Żulińskim, Wacławem Jędrzejewiczem, Konradem Libickim, Aleksandrem Tomaszewskim i Marianem Zyndram-Kościałkowskim – otrzymał zadanie zorganizowania Polskiej Organizacji Wojskowej na terytorium Królestwa Kongresowego i Imperium Rosyjskiego. Został członkiem Komendy Naczelnej POW, komendantem szkoły podoficerskiej i dowódcą oddziałów lotnych. Z rozkazu POW wyjechał – pod pseudonimem „Jerzy Zerwicz” – do Rosji i Finlandii, celem zorganizowania komórek tej organizacji.

W sierpniu 1915 wymaszerował ze stolicy w składzie batalionu warszawskiego POW do Legionów Polskich. 22 sierpnia tego roku został wcielony do 1. szwadronu 1 pułku ułanów. Później służył w 5., a następnie 3. szwadronie, w stopniu wachmistrza. Od kwietnia do czerwca 1917 był w Komisariacie Werbunkowym do WP w Rawie. Następnie został internowany w obozie w Szczypiornie, a później w Łomży. Po śmierci matki (27 marca 1918) został czasowo zwolniony z internowania. Z rozkazu Edwarda Śmigły-Rydza nie wrócił do obozu, lecz wyjechał na teren Generalnego Gubernatorstwa Lubelskiego, jako komendant POW na okręg zamojski, tomaszowski i biłgorajski. Po rozbrojeniu Austriaków utworzył szwadron ziemi zamojskiej, który 21 marca 1919 – na rozkaz Gustawa Orlicz-Dreszera – został włączony do organizowanego w tym czasie w Lubomlu 5. szwadronu 1 pułku szwoleżerów. 21 sierpnia 1919 mianowany, z dniem 1 sierpnia 1919, podporucznikiem w kawalerii. W styczniu 1920 przeniesiony do 1 pułku strzelców konnych, w którym dowodził 2. szwadronem i awansował na porucznika.

Od października 1921 pełnił służbę w 1 pułku strzelców konnych w Garwolinie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu rotmistrza, ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 350. lokatą w korpusie oficerów jazdy. Po ukończeniu kursów w Grudziądzu i Rembertowie pełnił funkcję adiutanta pułku. W marcu 1924 został przeniesiony do 19 pułku ułanów w Ostrogu nad Horyniem na stanowisko dowódcy szwadronu. Później został przesunięty na stanowisko dowódcy szwadronu karabinów maszynowych, a następnie stanowisko kwatermistrza. 18 lutego 1928 prezydent RP nadał mu, z dniem 1 stycznia 1928, stopień majora w korpusie oficerów kawalerii i 48. lokatą. W kwietniu tego roku został przesunięty na stanowisko dowódcy szwadronu zapasowego 19 puł. we Włodzimierzu, a w lipcu 1929 zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy pułku. 17 stycznia 1933 prezydent RP nadał mu, z dniem 1 stycznia 1933, stopień podpułkownika w korpusie oficerów kawalerii i 16. lokatą. Od maja 1938 do końca stycznia 1939 był dowódcą 19 pułku ułanów. Z dniem 31 marca 1939 został przeniesiony w stan spoczynku.

Poległ 20 września 1939 pod Kamionką Strumiłową.

Był żonaty z Leonardą z Mayów, z którą miał syna Jerzego Dezyderiusza (ur. 8 lipca 1920) i córkę Hannę Katarzynę (ur. 22 października 1923). Syn zmarł 16 sierpnia 1944 z ran odniesionych w powstaniu warszawskim, jako szeregowiec batalionu AK „Miłosz”. Po ojcu nosił pseudonim „Zerwicz”. Córka także walczyła w powstaniu warszawskim, jako ochotniczka–sanitariuszka batalionu AK „Bończa”, pseudonim „Zerwicz” i „Hanka”. Po II wojnie światowej pracowała jako pielęgniarka, a w latach 1951–1993 praktykowała jako lekarz medycyny.

Ordery i odznaczenia

Twórczość

Uwagi

  1. ↑ 5 listopada 1928 ogłoszono przeniesienie majora Zawistowskiego do kadry oficerów kawalerii z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Biura Ogólno-Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko referenta. 29 stycznia 1929 ogłoszono anulację zarządzenia Biura Personalnego MSWojsk. w sprawie wspomnianego przeniesienia.

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1, 4.
  2. ↑ Cmentarz Stare Powązki: LEONARD ZAWISTOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2023-07-29].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Kolekcja ↓, s. 4.
  4. 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 3.
  5. 1 2 3 4 5 6 Żołnierze Niepodległości : Zawistowski - Zawisza Dezyderiusz Jan Jerzy, ps. „Zerwicz”. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2023-07-30].
  6. 1 2 Piotrowski 1930 ↓, s. 6.
  7. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 88 z 12 września 1919, poz. 3130.
  8. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 269.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 655, 681.
  10. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 165.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 22 marca 1924, s. 141.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 574, 603.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928, s. 48.
  14. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928, s. 140.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 188.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 308, 343.
  17. ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 32, 75.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 144, 646.
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928, s. 342.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929, s. 49.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 18 stycznia 1933, s. 1.
  22. ↑ WKKP 2012 ↓, s. 78.
  23. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 955.
  24. ↑ Ppłk Dezyderiusz Zawistowski (1937–1938). Stowarzyszenie Pamięci 19 Pułku Ułanów Wołyńskich im. Gen. Edmunda Różyckiego w Opolu. [dostęp 2023-07-30].
  25. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2023-07-10].
  26. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  27. 1 2 3 Hanna Katarzyna Zawistowska. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2023-07-30].
  28. 1 2 Jerzy Zawistowski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2023-07-30].
  29. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 30 grudnia 1922, s. 944.
  30. ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
  31. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-29]..
  32. ↑ M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163.
  33. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-29]..
  34. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-29]..
  35. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-29]..
  36. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 408.
  37. ↑ Kolekcja ↓, s. 1 foto.
  38. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 6 sierpnia 1929, s. 240.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.