Desznica (j. łemkowski Дошниця) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Nowy Żmigród.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Matki Bożej Niepokalanej, należącej do dekanatu Nowy Żmigród, diecezji rzeszowskiej.

Historia

Nazwa wioski prawdopodobnie pochodzi do słowa deska, deszczułka.

Desznica stanowiła własność królewską i wchodziła do niegrodowego starostwa osieckiego. Była lokowana na prawie wołoskim i zamieszkana przez ludność łemkowską. W dokumentach notowana jest w 1540. Pod koniec XIX wieś weszła w ręce ziemiańskie. W 1883 została sprzedana żydom, którzy rozparcelowali majątki. Na początku XIX wieku wieś zamieszkiwało 473 mieszkańców (obecnie około 330).

W czasie I wojny światowej wokół Desznicy toczyły się walki wojsk austriackich i rosyjskich, których pamiątką jest cmentarz wojenny nr 7 projektu Dušana Jurkoviča.

Po II wojnie światowej nastąpiło wysiedlenie ludności łemkowskiej i zasiedlenie ludnością polska – głównie z Kątów i Skalnika.

Zabytki

• Dawna cerkiew św. Dymitra Męczennika, greckokatolicka, wzniesiona z piaskowca w 1790, obecnie kościół parafialny. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XIX wieku. Znajduje się tu dzwon i żyrandol przeniesiony z cerkwi w Kotani. Świątynię odnowił na własny koszt pochodzący z Desznicy kardynał Sylwestr Sembratowycz.
• Cmentarz wojenny nr 7 znajdujący się poniżej świątyni, kryjący w 35 mogiłach prochy Niemców i Rosjan. Cmentarz ten jest pamiątką po walkach, jakie toczyły się w Desznicy i okolicach podczas I wojny światowej (grudzień 1914 – maj 1915).

Atrakcje

• Wieża widokowa w Desznicy - W marcu 2023 zakończyła się trwająca rok budowa wieży widokowej na wzgórzu Góra Desznicka, mierząca 25m wysokości. Można z niej zobaczyć np. Grodzisko Walik, Kamień "Nad Kątami", Magurski Park Narodowy.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Desznica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 10 .