Człowiek z Denisowej Jaskini, denisowianin – niezdefiniowany co do rangi systematycznej takson z rodzaju człowiek (Homo) z epoki paleolitu opisany w 2010 r. Zidentyfikowany został w oparciu o analizę molekularną mitochondrialnego DNA z dwóch zębów i kości palca u ręki. Szczątki należały do osobników, które żyły około 41 tys. lat temu. Znaleziono je w Denisowej Jaskini w paśmie górskim Ałtaj na Syberii. Jak wykazały badania, palec i zęby należały do dwóch różnych osób. Jedną z nich było zidentyfikowane na podstawie DNA z małego palca u ręki dziecko płci żeńskiej między piątym a siódmym rokiem życia. Denisowianie wykazywali niskie zróżnicowanie genetyczne, z drugiej zaś strony wysoki i zróżnicowany poziom hybrydyzacji z neandertalczykiem oraz innym (nieznanym dotąd) archaicznym przedstawicielem rodzaju Homo. Przedstawiciele Homo sapiens z Azji i Oceanii wykazują domieszkę genetyczną denisowian, u Papuasów jest ona najwyższa i wynosi ok. 6%.

W 2008 w Denisowej Jaskini na Syberii znaleziono dwa fragmenty kamiennej bransolety wykonanej z zielonego, prześwitującego chlorytu. Badania tego artefaktu i jego kontekstu archeologicznego pozwoliły w 2015 oszacować, że pochodzi sprzed około 40 000 lat. Tym samym wiek tej ozdoby (będącej w momencie opublikowania datowania najstarszą znaną bransoletą kamienną świata) wskazywał na to, że została wykonana przez denisowian. Widoczne są przy tym duże umiejętności wytwórcy, a wywiercony w niej otwór wykonano szybko obracającym się wiertłem. Otwór ten był miejscem zawieszenia jakiegoś dodatkowego elementu. Zabytek jest przechowywany w muzeum historii i kultury ludów Syberii w Nowosybirsku.

W 2013 roku została zbadana kość udowa osobnika sprzed 400 000 lat, znaleziona w jaskini Sima de los Huesos w Hiszpanii, uważanego za neandertalczyka lub Homo heidelbergensis. Analiza DNA wykazała bliższe pokrewieństwo do ludzi z Denisowej Jaskini niż neandertalczyków.

Wykonane w 2022 roku badania znalezionego w jaskini Cobra Cave w Laosie zęba wskazują, że należał on prawdopodobnie do denisowiańskiego dziecka, żyjącego pomiędzy 164 a 131 tysięcy lat temu. Byłby to pierwszy fizyczny dowód na to, że denisowianie zamieszkiwali południowo–wschodnią Azję.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Zmiany wprowadzone na 87. posiedzeniu Komisji (4 marca 2015 roku). ksng.gugik.gov.pl. [dostęp 2015-03-28].
  2. ↑ Nicholas Wade: Bone May Reveal a New Human Group. NYTimes.com. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).
  3. ↑ Carl Zimmer: Meet the Denisovans, the newest members of the human tree of life. Discover Magazine. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).
  4. ↑ David Brown: DNA from bone shows new human forerunner, and raises array of questions. washingtonpost.com. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).
  5. ↑ Paul Rincon: DNA identifies new ancient human dubbed 'X-woman'. BBC News online. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).
  6. ↑ Katherine Harmon: New DNA Analysis Shows Ancient Humans Interbred with Denisovans. Scientific American, 30 sierpnia 2012. [dostęp 2018-08-04]. (ang.).
  7. ↑ Wojciech Pastuszka: Bransoleta z jaskini Denisowa. Archeowieści. [dostęp 2015-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-18)].
  8. ↑ A mitochondrial genome sequence of a hominin from Sima de los Huesos
  9. ↑ Agence France-Presse, Child’s 130,000-year-old tooth could offer clues to extinct human relative [online], The Guardian, 17 maja 2022 [dostęp 2022-07-03] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.