Defter – dokument podatkowy i katastralny w Imperium Osmańskim. Tureckie słowo defter pochodzi z greckiego διφθέρα i w dzisiejszym języku tureckim oznacza po prostu zeszyt.

Deftery jako źródło historyczne

Osmańskie deftery rejestrowały podatników, źródła dochodów i podatki na obszarze niemal całego imperium. Najczęściej po zajęciu danego terytorium sporządzano spis powszechny podczas którego rejestrowano majątek i poddanych. Dane zapisywano do deftera (rejestru) i na jego podstawie ustalano wysokość danin i należnych podatków. Dzięki niemu zgodnie z prawem i zwyczajami panującymi w Imperium Osmańskim obdarowani lennami (sułtan, dostojnicy wojskowi, funkcjonariusze urzędów państwowych) mogli osiągać zyski.

W Archiwum Państwowym w Poznaniu jest przechowywany defter nadań lenn wojskowych (timarów) na Podolu sporządzony w 1682 roku i używany do 1697 roku. Zawarte w nim dane o podziale administracyjnym tureckiego Podola można skonfrontować z zachowanym w Stambule szczegółowym opisem (defter–i mufassal) tej prowincji.

Wygląd

Nazywane defterami księgi rachunkowe i rejestry mogły mieć różne rozmiary. Od niewielkich zawierających złożona na pół kartkę papieru po oprawną w skórę grubą księgę, liczącą setki stron. Typowy defter jest długi i wąski, choć zdarzają się też inne kształty.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Dariusz Kołodziejczyk, Zaproszenie do osmanistyki, Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2013, s. 37, ISBN 978-83-7181-755-7, OCLC 840307130.
  2. ↑ Dariusz Kołodziejczyk, Zaproszenie do osmanistyki, Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2013, s. 102, ISBN 978-83-7181-755-7, OCLC 840307130.
  3. 1 2 3 Blaskovic J. Ziemie lenne (hass) namiestnika Nowych Zamków w latach 1664-1685 Rocznik Orientalistyczny, T. 38, (1976) [21]
  4. 1 2 Kołodziejczyk D. Dzieje jednego rękopisu Mówią Wieki 1993 nr 12 s. 42-45
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.