David Franzoni
Prawdziwe imię i nazwisko

David Harold Franzoni

Data i miejsce urodzenia

4 marca 1947
Burlington

Zawód

scenarzysta, producent

David Harold Franzoni (ur. 4 marca 1947 w Burlington) – amerykański scenarzysta i producent filmowy, laureat Oscara 2001 za najlepszy film Gladiator (jako producent).

Życiorys

Wychował się w stanie Vermont. Jego ojcem był przedsiębiorca Robert Scott Franzoni, matką Janet Slocum. Studiował geologię i paleontologię na University of Vermont. W 1970 po ukończeniu studiów wyjechał do Niemiec. W Berlinie kupił tani motocykl, na którym zwiedził całą Europę, Bliski Wschód, większą część Azji, aż dotarł z Singapuru do Australii.

Jeszcze będąc w Bagdadzie wymienił książki ze swoim towarzyszem podróży. W zamian za opracowanie na temat rewolucji irlandzkiej otrzymał Those About to Die Daniela P. Manniksa, książkę o walkach rzymskich gladiatorów. Temat tak go zainspirował, że postanowił wykorzystać go w przyszłości. „Gdzieś w Indiach zdecydowałem, że chcę zostać scenarzystą” – przyznał Franzoni po latach. W połowie lat 70. XX wieku Franzoni wrócił do Vermont, a w 1980 zamieszkał w Los Angeles i zajął się pisaniem scenariuszy filmowych.

Kariera filmowa

Pierwszą, dość ryzykowną próbą, była nieautoryzowana adaptacja komiksu Red Sonja. Rok później, w 1986 sprzedał swój pierwszy scenariusz – mroczny techno-thriller, który został przerobiony na komedię Jumpin’ Jack Flash z Whoopi Goldberg. Po tym doświadczeniu Franzoni postanowił skupić się na tematach bazujących na znanych biografiach lub wydarzeniach, najlepiej historycznych. Wyjechał na 2 lata do Paryża i Londynu, gdzie współpracował z reżyserem Bobem Swaimem, laureatem Césara 1983 za najlepszy film Równowaga (1982).

W 1991 napisał dla stacji HBO scenariusz Obywatel Cohn, będący adaptacją bestsellerowej powieści Nicholasa von Hoffmana pod tym samym tytułem. Film został zrealizowany w 1992 w reżyserii Franka Piersona, z Jamesem Woodsem w roli tytułowej i był nominowany do nagrody Emmy. Po powrocie do Los Angeles Franzoni napisał dla Olivera Stone’a dwa scenariusze biograficzne – adaptowany, o Harveyu Milku, na podstawie powieści The Mayor of Castro Street Randy’ego Shiltsa oraz oryginalny, o George’u Washingtonie.

W 1995, gdy mieszkał razem ze swoją rodziną w Rzymie, napisał scenariusz Amistad dla Stevena Spielberga, zrealizowany w 1997. Film nie odniósł sukcesu komercyjnego, nie zachwycił też krytyków, którzy zarzucali mu niezgodność w kilku miejscach z prawdą historyczną. Z drugiej strony scenariusz był chwalony za przedstawienie trudnego i bolesnego tematu handlu niewolnikami w sposób prosty i syntetyczny.

Jeszcze w Rzymie, Franzoni zaczął także prace nad scenariuszem do Gladiatora, filmu będącego największym jego sukcesem. Obraz został zrealizowany w 2000, w reżyserii Ridleya Scotta i z Russellem Crowe’em w roli tytułowej. Za ten film Franzoni został w 2001 uhonorowany Oscarem za najlepszy film (jako producent, razem z Branko Lustigiem i Douglasem Wickiem) oraz nominacją do Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny. Zdobył również nagrodę BAFTA za najlepszy film (jako producent) oraz nominację za najlepszy scenariusz oryginalny.

Franzoni napisał również oryginalny scenariusz Król Artur, sfilmowany w 2004. Reżyserem filmu był Antoine Fuqua, autorem zdjęć Sławomir Idziak, a w rolach głównych wystąpili Clive Owen i Keira Knightley.

Życie prywatne

Jego ojciec, weteran wojenny, był właścicielem kilku firm, w tym produkującej strzelby. Stąd wzięła się fascynacja Franzoniego wojną i orężem.

W latach 1972–1973 podróżując po Europie, Azji i Australii pracował jak fotograf freelancer. Po powrocie do Vermont przez 6 lat zajmował się biznesem. Był prezesem Wilson Photography/Vermont Prints (1974–1976) i Wooden Toy Company of Vermont (1974–1976) (obie firmy z siedzibą w Castleton), oraz dyrektorem marketingu w Essex Arms Company (1974–1980).

Jest członkiem Writers Guild of America i Screen Actors Guild.

Wraz z żoną Nancye i synem Hudsonem mieszka w Malibu w Kalifornii.

Filmografia

Nagrody i nominacje

Nagroda Akademii Filmowej
Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej
  • 2001: BAFTA za najlepszy film – Gladiator (nagroda, jako producent)
  • 2001: BAFTA za najlepszy scenariusz oryginalny – Gladiator (nominacja)
Nagroda Satelita
  • 1997: za najlepszy scenariusz adaptowany – Amistad (nominacja)

Przypisy

  1. 1 2 The 73rd Academy Awards. oscars.org, 2001. [dostęp 2017-03-24]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 David Harold Franzoni. [w:] Prabook [on-line]. [dostęp 2017-03-05]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 David Franzoni w bazie IMDb (ang.)
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 James Verini: He's a man of revision. [w:] Los Angeles Times [on-line]. 2004-07-09. [dostęp 2017-02-27]. (ang.).
  5. 1 2 Janelle Faignant: A passion for words: Rutland native David Franzoni excels at what he loves. [w:] Rutland Reader [on-line]. 2017-03-01. [dostęp 2017-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-12)]. (ang.).
  6. 1 2 Solomon, John (2004). „Gladiator from Screenplay to Screen.” In Winkler, Martin M. (Ed.), Gladiator: Film and History, pp. 1–15. Blackwell Publishers. ISBN 1-4051-1042-2
  7. 1 2 David Franzoni. [w:] Screenwriter’s Utopia [on-line]. 2003-07-02. [dostęp 2017-02-28]. (ang.).
  8. ↑ Film in 2001. [w:] Bafta [on-line]. 2001. [dostęp 2017-03-24]. (ang.).

Bibliografia

  • James Verini: He's a man of revision. [w:] Los Angeles Times [on-line]. 2004-07-09. [dostęp 2017-02-27]. (ang.).
  • Solomon, John (2004). „Gladiator from Screenplay to Screen.” In Winkler, Martin M. (Ed.), Gladiator: Film and History, pp. 1–15. Blackwell Publishers. ISBN 1-4051-1042-2
  • David Franzoni. [w:] Screenwriter’s Utopia [on-line]. 2003-07-02. [dostęp 2017-02-28]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.