Danuta Hiż
Pełne imię i nazwisko

Danuta Maria Hiż

Data i miejsce urodzenia

23 marca 1919
Czerniowce

Data i miejsce śmierci

29 grudnia 2015
Wieliczka

Zawód, zajęcie

filozofka, matematyczka

Danuta Maria Hiż z domu Wicentowicz (ur. 23 marca 1919, zm. 29 grudnia 2015) – polska filozofka i matematyczka, przez większą część życia aktywna w Stanach Zjednoczonych, porucznik Armii Krajowej, uczestniczka powstania warszawskiego. Żona filozofa Henryka Hiża.

Życiorys

Była córką Edmunda (1889–1977) i Marii (1890–1980) Wicentowiczów.

W latach 30. była aktorką Teatru Szkolnego Instytutu Reduty, gdzie poznała swojego przyszłego męża Henryka Hiża. Rozpoczęła studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie uczęszczała m.in. na wykłady Tadeusza Kotarbińskiego.

Po wybuchu II wojny światowej działała w polskim ruchu oporu. Wstąpiła w szeregi Armii Krajowej. W 1943 roku poślubiła Hiża. W 1944 roku wzięła udział w powstaniu warszawskim w stopniu porucznika. Po upadku powstania trafiła dla obozu dla kobiet-oficerów AK.

Zapisała się na studia filozoficzne na Université Libre w Brukseli, gdzie kształciła się wraz z mężem m.in. pod kierunkiem Chaïma Perelmana. W 1946 roku uzyskała tam magisterium (licence en philosophie). W tym samym roku wyjechała wraz z mężem do Stanów Zjednoczonych, równocześnie z powojenną falą wschodnioeuropejskich emigrantów i uchodźców.

Powróciła do Polski, gdzie w latach 1949–1950 Henryk Hiż wykładał na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Łódzkim. W 1950 roku wyjechali z powrotem do USA. Mieszkali w Nowym Jorku, Salt Lake City i przez kilkadziesiąt lat w Filadelfii. Prowadzili dom „zawsze gościnny dla przybyszów z Polski”.

Danuta Hiż była recenzentką szeregu prac swojego męża, a także innych akademików z jego kręgu. Opublikowała kilka artykułów. Filozof Charles H. Kahn zadedykował małżeńśtwu Hiżów swoją książkę The Verb „be” in Ancient Greek.

Jej listy do redakcji były publikowane na łamach The New York Times.

Zmarła 29 grudnia 2015. Została pochowana na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w grobowcu rodzinnym (kwatera LX, rząd płd., miejsce 23).

Publikacje

  • A program for applying the principle of parsimony in multiple regression (współautorzy: James B. Bartoo, Donald T. Laird)
  • Transformational Decomposition: A Simple Description of an Algorithm for Transformational Analysis of English Sentences (artkyuł pokonferencyjny, Second Conference Internationale Sur Le Traitement Automatique Des Langues, COLING 1967, Grenoble, France, August 1967; współautor Aravind Joshi)

Upamiętnienie

W 2010 roku Polskie Towarzystwo Semiotyczne ustanowiło Nagrodę im. Henryka i Danuty Hiżów jako „indywidualną nagrodę pieniężną przyznawaną w drodze konkursu za najlepszą pracę poświęconą filozofii języka i teorii znaku”. Fundusz Nagrody stanowią środki finansowe ofiarowane przez Hiżów jednemu z zaprzyjaźnionych polskich małżeństw, które następnie przekazało te środki Polskiemu Towarzystwu Semiotycznemu.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Henryk Hiż: Mój życiorys (jeszcze nie cały). W: Fragmenty filozoficzne ofiarowane Henrykowi Hiżowi w siedemdziesiątą piątą rocznicę urodzin. Jerzy Pelc (red.). T. XXIII. Warszawa: Zakład Semiotyki Logicznej Uniwersytetu Warszawskiego, Polskie Towarzystwo Semiotyczne, 1992, s. 11–18, seria: Biblioteka Myśli Semiotycznej.
  2. ↑ Danuta Hiż. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2020-02-19].
  3. 1 2 Jan Woleński: Słowo wstępne. W: Henryk Hiż: Wybór pism. Warszawa: Aletheia, 2013, s. 7–14.
  4. ↑ Poland: A Crisis That Need Not Have Happened; 'Those Callous Banks'. The New York Times, 20 grudnia 1981. s. 16. [dostęp 2020-02-19].
  5. ↑ Medicine for Iraq. The New York Times, 8 marca 1991. s. 28. [dostęp 2020-02-19].
  6. ↑ How to Engage Russia. The New York Times, 5 marca 1998. s. 28. [dostęp 2020-02-19].
  7. ↑ Semiotics in Poland. SemiotiX, maj 2011. [dostęp 2020-02-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 marca 2020)].
  8. 1 2 Konkurs o Nagrodę im. Henryka i Danuty Hiżów. „Studia Semiotyczne”. 30 (1), 2016.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.