Dżemsja

Dżemsja
	; Jamesia americana
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	dereniowce
Rodzina	hortensjowate
Rodzaj	dżemsja
	Nazwa systematyczna
	Jamesia J. Torrey et A. Gray; Fl. N. Amer. 1: 593. Jun 1840 (nom. cons.)
	Typ nomenklatoryczny
	J. americana J. Torrey et A. Gray
Synonimy
	Edwinia Heller;
	Edwinia Heller;

Dżemsja (Jamesia) – rodzaj krzewów z rodziny hortensjowatych. Obejmuje dwa gatunki (czasem traktowane jako dwie odmiany jednego gatunku) występujące w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej (od północnego Meksyku po Kalifornię i Wyoming). Rosną w suchych formacjach zaroślowych i leśnych z jałowcami i sosnami na obszarach górskich, sięgając do rzędnej 3600 m n.p.m.

Krzewy te bywają uprawiane, choć raczej tylko w kolekcjach botanicznych. Nazwa rodzaju upamiętnia Edwina Jamesa – uczestnika ekspedycji majora Stephena H. Longa w Góry Skaliste w 1820.

Morfologia

Pokrój: Krzewy o pędach prosto wzniesionych, rozpościerających się i przewisających osiągające zwykle do ok. 2 m wysokości. Młode pędy z pojedynczymi włoskami, starsze z korą łuszczącą się podłużnymi pasmami.
Liście: Naprzeciwległe, sezonowe, ogonkowe. Blaszka jajowata, rombowata do zaokrąglonej. Na brzegu karbowana, rzadziej całobrzega. Użyłkowanie pierzaste. Z powodu owłosienia liście mają barwę szarozieloną.
Kwiaty: Obupłciowe, zebrane po kilka do kilkudziesięciu w kwiatostany szczytowe (rzadko kwiaty rozwijają się pojedynczo). Hypancjum półkuliste przylega do zalążni. Kielich i korona jest czterokrotna w przypadku J. tetrapetala i pięciokrotna u J. americana. Działki są rozpostarte, wąskojajowate do lancetowatych, trwałe. Płatki jajowate, u nasady zwężone w paznokieć, białe lub różowe. Pręcików jest 8 u J. tetrapetala i 10 u J. americana. Zalążnia jest wpół dolna, z 3–5 częściowymi przegrodami i 3–5 szyjkami słupka.
Owoce: Stożkowate do jajowatych torebki zwieńczone trwałymi szyjkami słupka i pękające od nasady klapami (otwierają się do połowy długości owocu). W każdej z komór zawierają 25–50 eliptycznych nasion.

Systematyka

Pozycja systematyczna rodzaju

Rodzaj z podrodziny Jamesioideae, siostrzany dla rodzaju Fendlera, z rodziny hortensjowatych w rzędzie dereniowców.

Wykaz gatunków

Jamesia americana Torr. & A.Gray – dżemsja amerykańska
Jamesia tetrapetala N.H.Holmgren & P.K.Holmgren

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-11-12] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-11-12] (ang.).
1 2 3 Jamesia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-11-12].
1 2 Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Ludmiła Karpowiczowa (red.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 136.
1 2 3 Jamesia Torr. & A.Gray. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-11-12].
1 2 3 4 5 6 Craig C. Freeman: Jamesia Torrey & A. Gray. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-11-12].
1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs. London: MacMillan, 2002, s. 223. ISBN 0-333-73003-8.
↑ Genus Jamesia Torr. & A. Gray. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2021-11-12].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-11-12] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-11-12] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Jamesia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-11-12].

[ludmila-4] 1 2 Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Ludmiła Karpowiczowa (red.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 136.

[powo-5] 1 2 3 Jamesia Torr. & A.Gray. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-11-12].

[america-6] 1 2 3 4 5 6 Craig C. Freeman: Jamesia Torrey & A. Gray. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-11-12].

[philipstree-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs. London: MacMillan, 2002, s. 223. ISBN 0-333-73003-8.

[grin-8] Genus Jamesia Torr. & A. Gray. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2021-11-12].