Contubernium (łac. cum 'z' + taberna 'chata') — trwały i prawnie dopuszczalny związek między niewolnikami lub osobą wolną i niewolnikiem w prawie rzymskim. Contubernium było związkiem czysto faktycznym, niewywołującym jakichkolwiek skutków prawnych. Dzieci pochodzące z takiego związku stawały się własnością właściciela niewolnicy. Rozdzielania członków jednej rodziny niewolniczej poprzez ich sprzedaż różnym właścicielom zabronił Konstantyn Wielki w 325 roku.
Według Senatus consultum Claudianum z 52 r. wolna kobieta współżyjąca z niewolnikiem wbrew woli jego właściciela traciła wolność. Dopuszczalna była umowa z właścicielem, że na jego własność przechodzą tylko dzieci z takiego związku. Hadrian zabronił takich umów, dzieci były wolne, o ile właściciel zgadzał się na taki związek. Kodeks Justyniana odwołał to Senatus Consultum.
Lex Aelia Sentia uznawała za słuszną przyczynę wyzwolenie swego syna lub córki, naturalnego brata lub siostry zrodzonych z takiego związku.
Przypisy
- ↑ Paulus, Sent. 2,19,6:Inter servos et liberos matrimonium contrahi non potest, contubernium potest (między niewolnikiem i wolnym małżeństwo nie może być zawarte, contubernium może). Prawo to właściciel mógł przyznać komuś bądź sobie (Roman Law Slavery s. 76).
- ↑ A. Dębiński, Rzymskie prawo prywatne. Kompendium, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7334-993-3.
- ↑ Kodeks Teodozjański ks. 2,25
- ↑ Uchwała powtórzona za Wespazjana, auctor senatui fuit decernendi, ut quae se alieno servo iunxisset, ancilla haberetur, Swetoniusz biogram Wespazjana 11.
- ↑ Instytucje Gaiusa, ks. I, 84
- ↑ ks. 7,24 De senatus consulto Claudiano tollendo, Instytucje Justyniana ks. 3, 12, 1