Widok ogólny | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ cmentarza |
wyznaniowy |
| Wyznanie | |
| Stan cmentarza |
czynny |
| Liczba kwater cmentarnych |
brak podziału |
| Data otwarcia |
XIX w. |
Położenie na mapie gminy Kuryłówka | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | |
Położenie na mapie powiatu leżajskiego | |
| 50°20′28″N 22°29′09″E/50,341111 22,485833 | |
Cmentarz w Kulnie – nekropolia w Kulnie, pierwotnie unicka, następnie prawosławna, po II wojnie światowej współużytkowana przez prawosławnych i katolików.
Historia i opis
Dokładna data powstania cmentarza nie jest znana. Został on urządzony na potrzeby miejscowej ludności wyznania unickiego. Wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej w 1875 został przemianowany na prawosławny, tak, jak miejscowa cerkiew św. Michała Archanioła. Cmentarz był użytkowany przez miejscową ludność prawosławną do końca II wojny światowej i wysiedlenia niemal wszystkich Ukraińców wyznania prawosławnego z Kulna (pozostały 93 osoby). Po wojnie został opuszczony, a według relacji prawosławnych kapłanów Michała Kaliny i Aleksego Baranowa także zdewastowany – rozbito część nagrobków, zniszczono ogrodzenie. W latach 50. XX wieku cerkiew w Kulnie została jednak otwarta ponownie, a od 1972 na mocy porozumienia obu Kościołów jest współużytkowana przez prawosławnych i katolików. Dwuwyznaniowy stał się również cmentarz w Kulnie. Cmentarz znajduje się na północny wschód od wsi, na pagórkowatej polanie w lesie.
Na terenie nekropolii znajduje się największa na terenie gminy Kuryłówka liczba nagrobków dawnych ukraińskich mieszkańców tego obszaru. Zachowało się kilkadziesiąt pomników nagrobnych sprzed II wojny światowej, w tym najstarsze z końca XIX w. Mają one kształt stell zwieńczonych krucyfiksami, krzyżami prawosławnymi lub krzyżami łacińskimi z wyrzeźbionymi krzyżami prawosławnymi; inne pomniki mają postać postumentów z inskrypcjami. Na cmentarzu zachował się także metalowy, ażurowy, bogato zdobiony krzyż z płaskorzeźbą anioła na przecięciu ramion otoczony metalowym ornamentalnym ogrodzeniem wzniesiony na grobie podpułkownika rosyjskiej straży granicznej Piotra Sokołowskiego.
Nagrobek z 1905 Grób podpułkownika straży granicznej Sokołowskiego z 1895 Nagrobek z 1936 z inskrypcją w j. ukraińskim Nagrobek z 1924 z inskrypcją cerkiewnosłowiańską
Przypisy
- 1 2 3 PROGRAM Opieki nad zabytkami Gminy Kuryłówka ma lata 2010 – 2014 [online], webcache.googleusercontent.com [dostęp 2016-08-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-16].
- 1 2 3 Bystre parafia pw. Świętego Andrzeja Boboli [online], www.diecezja.zamojskolubaczowska.pl [dostęp 2016-08-01].
- ↑ Pelica G. J.. Ślady wyrwane z zapomnienia. „Przegląd Prawosławny”. 6 (252), czerwiec 2006. ISSN 1230-1078.
- ↑ Wysocki J., Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944–1956. Lublin: Instytut Pamięci Narodowej, 2011, ss. 81–82 i 127. ISBN 978-83-7629-260-1.