cmentarz Kukijski
Państwo

 Gruzja

Miejscowość

Tbilisi

Adres

Norio
Tbilisi

Położenie na mapie Tbilisi
Położenie na mapie Gruzji
41°42′57″N 44°49′31″E/41,715833 44,825278

Cmentarz Kukijski – zespół cmentarny w dzielnicy Kukia w Tbilisi, we wschodniej części miasta, na stoku wzgórza Machata. Założony w XVIII w. W starej części cmentarza znajduje się kościół pw. św. Nino, patronki Gruzji.

Historia

Miejsce pochówku Polaków jest nazywane "Polskim wzgórzem". Zachowało się ponad 90 polskich nagrobków z których najstarsze pochodzące z XIX wieku są wykonane są z tufu i granitu, a te z XX wieku głównie z piaskowca i lastrico. Na zachowanych grobach 33 inskrypcje nagrobne wykonane są w języku polskim, ponad połowa w języku rosyjskim, a pozostałe w języku gruzińskim, pomimo tego pochowane pod nimi osoby są Polakami. Większość zachowanych nagrobków powstała w XX w., w tym jedna trzecia w 2 połowie wieku. Tylko 18 pomników pochodzi z wieku XIX w. i ma najciekawszą formę spośród wszystkich odnotowanych.

Lokalizacja

Cmentarz znajduje się niedaleko Kościoła św. Piotra i Pawła w Tbilisi. W centralnej części Tbilisi, po północno-wschodniej stronie rzeki Mtkwari (Kura), na północ od linii kolejowej. Ma kształt nieregularny. „Polskie Wzgórze” znajduje się w zachodniej części cmentarza.

Renowacja polskich grobów

W 2010 roku nagrobek ks. Maksymiliana Orłowskiego został poddany konserwacji przez Fundację Terpa. W 2012 zostały odnowione trzy pochodzące z XIX w. nagrobki polskich inżynierów górniczych: Klemensa Ruciewicza, Józefa Arkadiusza Szmideckiego i Bronisława Stebelskiego. Umieszczono na nich czarne, kamienne krzyże wieńczące nieforemne cokoły (przypominające zlepione kamienie). W 2013 roku na polu grobowym dwóch pierwszych nagrobków urządzono lapidarium polskich nagrobków usuniętych ze swoich pierwotnych lokalizacji. Prace prowadzone były w ramach programu realizowanego na terenie Gruzji przez Fundację Ochrony Wspólnego Dziedzictwa Kulturowego TERPA, a finansowanego z funduszy Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”.

Pochowani na cmentarzu

Na cmentarzu spoczywają osoby różnych narodowości i wyznań, w tym również Polacy, (głównie ci, którzy znaleźli się w Gruzji po upadku powstania listopadowego) i osoby związane z Polską, m.in.:

Przypisy

  1. ↑ Akhali Kukia Cemetery. [dostęp 2015-04-20].
  2. ↑ Old Tbilisian Gravestones – the Endangered Heritage of 19th-early 20th century Georgia. [dostęp 2015-04-20].
  3. ↑ Kukia cemetery. [dostęp 2015-04-20].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Mróz J. Szałygin J. Polskie dziedzictwo w Gruzji http://www.tbilisi.msz.gov.pl s. 31-35 [Dostęp 2018-04-03]
  5. 1 2 Tbilisi – polskie groby na cmentarzu Kukijskim, „dzieje.pl” [dostęp 2018-04-08] (pol.).
  6. 1 2 Konserwacja nagrobka ks. Maksymiliana Orłowskiego na cmentarzu Kukia w Tbilisi. [dostęp 2015-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 kwietnia 2015)].
  7. ↑ Cmentarz Kukijski. [dostęp 2015-04-20].
  8. ↑ Kukia cemetery. [dostęp 2015-04-20].
  9. ↑ Kukia cemetery. [dostęp 2015-04-20].
  10. 1 2 Janusz Mróz, TBILISI, NAGROBKI INŻYNIERÓW KLEMENSA RUCIEWICZA I JÓZEFA ARKADIUSZA SZMIDECKIEGO [online], www.polonika.gov.pl [dostęp 2018-04-08].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.