| nr rej. : - A/1227/23 z 19 lipca 2023 (woj. śląskie) - A/1414/90 z 29 października 1990 (woj. katowickie) | |
Kirkut w Katowicach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres | |
| Typ cmentarza |
wyznaniowy |
| Wyznanie |
judaizm |
| Stan cmentarza |
czynny |
| Powierzchnia cmentarza |
1,1 ha |
| Liczba grobów |
949 - 1400 |
| Data otwarcia |
1869 |
Położenie na mapie Katowic | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa śląskiego | |
| 50°15′21″N 19°00′29″E/50,255833 19,008056 | |
Cmentarz żydowski w Katowicach − cmentarz znajdujący się przy ul. Kozielskiej 16, w dzielnicy Śródmieście.
W 1868 katowicka gmina żydowska kupiła od Josefa Ludnowskiego, za 480 talarów, teren pod nowy cmentarz − były to 3 morgi ziemi. Cmentarz został otwarty w 1869. Jego teren powiększono w 1927. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali cmentarz. Przywozili tu zwłoki zamordowanych obrońców Katowic. Po zakończeniu wojny, dokonano kolejnego rozszerzenia terenu cmentarza (w 1945). Cmentarz jest otoczony murowanym ogrodzeniem. Na powierzchni 1,1 ha zachowało się około 1400 nagrobków, choć są też informacje, że jedynie 949.
Pierwszą osobą pochowaną na tym cmentarzu był czteroletni Carl Munzer. Na cmentarzu pochowani są członkowie takich rodów jak Goldstein, Glaser, Schalscha. W 1890 przebudowano dom pogrzebowy, a obok wzniesiono budynek Bractwa Pogrzebowego z mieszkaniem dla stróża.
Na cmentarzu znajduje się pomnik poświęcony ofiarom Holokaustu. Ma formę szerokiego ołtarza. Na stelach, wieńczących mensę, umieszczone są polsko-hebrajskie inskrypcje. Na mensie są tablice, upamiętniające sześć rodzin, które wymordowali Niemcy w czasie II wojny światowej. Na mensie zlokalizowano dwa znicze stojące. Cmentarz został wpisany do rejestru zabytków 29 października 1990 (nr rej.: A/1414/90). Granice ochrony obejmują: teren cmentarza, nagrobki, budynek pogrzebowy, budynek bractwa pogrzebowego, ogrodzenie z bramą kutą.
Przypisy
- ↑ Spis obiektów nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków z terenu województwa śląskiego (stan na 24 sierpnia 2023 r.) (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2023-09-27]
- 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023 [dostęp 2011-06-09].
- ↑ Atrakcje turystyczne. katowice.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-08-09)]. (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-06-09]
- 1 2 Waldemar Jama, Aleksandra Niesyto: Cmentarze Katowic. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 1997, s. 22. ISBN 83-907154-5-7.
- 1 2 Waldemar Jama, Aleksandra Niesyto: Cmentarze Katowic. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 1997, s. 23. ISBN 83-907154-5-7.
- ↑ Wirtualny Sztetl
- ↑ Burchard podaje, że zachowało się 1417 nagrobków
- ↑ Waldemar Jama, Aleksandra Niesyto: Cmentarze Katowic. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 1997, s. 24. ISBN 83-907154-5-7.
Bibliografia
- Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 190.
- Żydowskie Katowice nadal istnieją. www.katowice.gazeta.pl. [dostęp 2011-06-09]. (pol.).
- Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-09]. (pol.).
- Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-09]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Cmentarz żydowski w Katowicach na portalu Wirtualny Sztetl
- Budynki cmentarza żydowskiego w Katowicach na portalu Wirtualny Sztetl
- Cmentarz żydowski w Katowicach (www.kirkuty.xt.pl)