Cleyera

*Cleyera*
	; Cleyera japonica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	wrzosowce
Rodzina	Pentaphylacaceae
Rodzaj	Cleyera
	Nazwa systematyczna
	Cleyera Thunberg; Nova Gen. Pl. 68. 18 Jun 1783 (nom. cons.)
	Typ nomenklatoryczny
	C. japonica Thunberg
Synonimy
	Sakakia Nakai; Tristylium Turczaninow;
	Sakakia Nakai; Tristylium Turczaninow;

Cleyera – rodzaj roślin z rodziny Pentaphylacaceae. Obejmuje 22 gatunki. Rośliny te występują w Azji na obszarze od Himalajów, poprzez Mjanmę, północny Wietnam, Chiny po Japonię oraz w Ameryce Środkowej na obszarze od Meksyku po Panamę. Rosną w lasach, często na terenach skalistych. Kwiaty rozwijają się latem, zapylane są przez owady.

Cleyera japonica jest drzewem świętym w Shintō – wiązanki z gałązek tego gatunku zwane sakaki wykorzystywane są podczas obrzędów, a same drzewa są często sadzone przy miejscach kultu (jinja). Z kolei w Himalajach liści tej rośliny używa się do zaparzania herbaty. Poza tym ten gatunek (rzadziej też inne) rozpowszechniony jest w obszarach o łagodnym klimacie jako roślina ozdobna, szczególnie popularne są odmiany pstrolistne – 'Fortunei' i 'Tricolor'. Różne gatunki z rodzaju dostarczają poza tym cenionego drewna.

Morfologia

Pokrój: Krzewy i drzewa zwykle osiągające do 12 m wysokości.
Liście: Zimozielone, skrętoległe, ułożone na pędach dwurzędowo, ogonkowe, całobrzegie lub piłkowane.
Kwiaty: Drobne, obupłciowe, wyrastają pojedynczo lub zebrane po 2–4 w kątach liści. Kwiaty osadzone są na cienkich szypułkach długości ok. 1 cm, nieco zgrubiałych na końcu, wsparte są dwoma odpadającymi przysadkami rozwijającymi się na szypułce tuż pod kwiatem. Działki kielicha w liczbie 5 są nierównej wielkości, u nasady zrośnięte. Także płatki występują w liczbie 5 i są zrośnięte u nasady. Pręciki są liczne (od 25 do 30), ich nitki są długie i nagie. Zalążnia jest zwykle naga, dwu- lub trójkomorowa, w każdej z 8–16 zalążkami. Szyjka słupka pojedyncza, cienka i trwała, na szczycie rozdzielona na dwie lub trzy łatki.
Owoce: Jajowate lub spłaszczone jagody zawierające po kilka nasion w każdej z komór. Nasiona gładkie, błyszczące, czarnobrązowe, kulistawe do nerkowatych. Owoce są czerwone, po dojrzeniu czarne.

Systematyka

Pozycja systematyczna

W systemie APG IV z 2016 i według Angiosperm Phylogeny Website jest to rodzaj z rodziny Pentaphylacaceae należącej do rzędu wrzosowców (Ericales). W innych ujęciach włączany bywał do herbatowatych Theaceae i Ternstroemiaceae.

Wykaz gatunków

Cleyera albopunctata (Planch. ex Griseb.) Krug & Urb.
Cleyera bolleana (O.C.Schmidt) Kobuski
Cleyera cernua (Tul.) Kobuski
Cleyera cuspidata Hung T.Chang & S.H.Shi
Cleyera ekmanii (O.C.Schmidt) Kobuski
Cleyera incornuta Y.C.Wu
Cleyera integrifolia (Benth.) Choisy
Cleyera japonica Thunb.
Cleyera lipingensis (Hand.-Mazz.) T.L.Ming
Cleyera longicarpa (Yamam.) Masam.
Cleyera neibensis Alain
Cleyera nimanimae (Tul.) Krug & Urb.
Cleyera obovata H.T.Chang
Cleyera obscurinervia (Merr. & Chun) H.T.Chang
Cleyera orbicularis Alain
Cleyera pachyphylla Chun ex Hung T.Chang
Cleyera serrulata Choisy
Cleyera ternstroemioides (O.C.Schmidt) Kobuski
Cleyera theoides (Sw.) Choisy
Cleyera vaccinioides (O.C.Schmidt) Kobuski
Cleyera velutina B.M.Barthol.
Cleyera yangchunensis L.K.Ling

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-08-27] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-08-27] (ang.).
1 2 3 Cleyera. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2013-10-14].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cleyera Thunberg. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-08-27].
1 2 3 4 5 Cleyera Thunb.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-08-27].
1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 310, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 175. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 488–489. ISBN 978-1-842466346.
1 2 3 4 KlausK. Kubitzki KlausK. (red.), Flowering plants - Dicotyledons : Celastrales, Oxalidales, Rosales, Cornales, Ericales, Heidelberg 2004, s. 457, ISBN 978-3-662-07257-8, OCLC 891765338 .
↑ Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer Netherlands, 2009, s. 173. ISBN 978-1-4020-9609-9.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-08-27] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-08-27] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Cleyera. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2013-10-14].

[china-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cleyera Thunberg. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-08-27].

[powo-5] 1 2 3 4 5 Cleyera Thunb.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-08-27].

[mabb-6] 1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 310, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[philips-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 175. ISBN 0-333-73003-8.

[christenhusz-8] 1 2 Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 488–489. ISBN 978-1-842466346.

[kubitzki-9] 1 2 3 4 KlausK. Kubitzki KlausK. (red.), Flowering plants - Dicotyledons : Celastrales, Oxalidales, Rosales, Cornales, Ericales, Heidelberg 2004, s. 457, ISBN 978-3-662-07257-8, OCLC 891765338 .

[armen-10] Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer Netherlands, 2009, s. 173. ISBN 978-1-4020-9609-9.