Circaetus

	Circaetus
	Vieillot, 1816
	; Przedstawiciel rodzaju – gadożer białobrzuchy (C. pectoralis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	jastrzębie
Plemię	Circaetini
Rodzaj	Circaetus
	Typ nomenklatoryczny
	Falco gallicus J.F. Gmelin, 1789
Synonimy
	Circaeetus Vigors, 1824; Circaetos Bonaparte, 1826; Senex Gray, 1838; Circaetes Kaup, 1849; Melanaetus Roberts, 1922; Smithaetus Roberts, 1922;
	Circaeetus Vigors, 1824; Circaetos Bonaparte, 1826; Senex Gray, 1838; Circaetes Kaup, 1849; Melanaetus Roberts, 1922; Smithaetus Roberts, 1922;
Gatunki
	zobacz opis w tekście
	zobacz opis w tekście

Circaetus – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce.

Morfologia

Długość ciała 54–78 cm, rozpiętość skrzydeł 114–188 cm; masa ciała 908–2500 g (samice są nieco większe i cięższe od samców).

Systematyka

Etymologia

Circaetus (Circaetos, Circaetes, Circaeetus): gr. κιρκος kirkos „jakiś rodzaj jastrzębia”, tu powiązany z błotniakiem; αετος aetos „orzeł”.
Senex: łac. senex, senis „starsza osoba” (tj. „marudny, białowłosy”). Gatunek typowy: Falco gallicus J.F. Gmelin, 1789.
Melanaetus: gr. μελαναετος melanaetos „czarny orzeł” (możliwe że stworzenie mityczne), od μελας melas, μελανος melanos „czarny”; αετος aetos „orzeł”. Gatunek typowy: Circaetus cinereus Vieillot, 1818.
Smithaetus: Sir Andrew Smith (1797–1872), szkocki zoolog, etnolog, podróżnik po Afryce Południowej; gr. αετος aetos „orzeł”. Gatunek typowy: Circaetus pectoralis A. Smith, 1829.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Circaetus gallicus (J.F. Gmelin, 1788) – gadożer zwyczajny
Circaetus beaudouini J. Verreaux & Des Murs, 1862 – gadożer prążkowany
Circaetus pectoralis A. Smith, 1829 – gadożer białobrzuchy
Circaetus cinereus Vieillot, 1818 – gadożer brunatny
Circaetus fasciolatus Kaup, 1847 – gadożer krótkoskrzydły
Circaetus cinerascens J.W. von Müller, 1851 – gadożer białopręgi

Opisano również dwa gatunki kopalne, znane ze skamieniałości odkrytych w Bułgarii:

Circaetus rhodopensis Boew, 2012 (miocen)
Circaetus haemusensis Boew, 2015 (plejstocen)

Uwagi

1 2 3 Niepoprawna późniejsza pisownia Circaetus Vieillot, 1816.

Przypisy

↑ Circaetus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ L.J.P. Vieillot: Analyse d’une nouvelle ornithologie élémentaire. Paris: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1817, s. 23. (fr.).
↑ N.A. Vigors. Sketches in Ornithology; or, Observations on the leading Affinities of some of the more extensive groups of Birds. „The Zoological journal”. 1 (3), s. 322, 336, 1824. (ang.).
↑ Ch.L. Bonaparte. The genera North American birds, and a synopsis of the species found in the United States. „Annals of the Lyceum of Natural History of New York”. 2, s. 24, 1824. (ang.).
↑ G.R. Gray: Birds: Family—Falconidæ. W: Ch. Darwin: The zoology of the voyage of H.M.S. Beagle, under the command of captain Fitzroy, R.N., during the years 1832 to 1836. Cz. 3: Birds. London: Smith, Elder & Co., 1838, s. 13. (ang.).
↑ T.T. Kaup: Monograph of the Falconidæ, systematically arranged. W: W. Jardine: Contributions to ornithology for 1849. Edinburgh: W.H. Lizars, 1849, s. 109. (ang.).
1 2 A. Roberts. Review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8 (4), s. 209, 1922. (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0.. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.accipi1.01. [dostęp 2020-05-30]. (ang.).
1 2 3 4 Etymologia za: The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Circaetini Sundevall, 1836 (wersja: 2019-03-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-30].
↑ Z. Boew. Circaetus rhodopensis sp. n. (Aves: Accipitriformes) from the Late Miocene of Hadzhidimovo (SW Bulgaria). „Acta Zoologica Bulgarica”. 64 (1), s. 5–12, 2012. (ang.).
↑ Z. Boew. An Early Pleistocene Snake Eagle, Circaetus haemusensis sp. n. (Aves, Accipitriformes) from Varshets, Northwestern Bulgaria. „Acta Zoologica Bulgarica”. 67 (1), s. 127–138, 2015. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[uwaga1-3] 1 2 3 Niepoprawna późniejsza pisownia Circaetus Vieillot, 1816.

[itis-1] Circaetus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Vieillot-2] L.J.P. Vieillot: Analyse d’une nouvelle ornithologie élémentaire. Paris: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1817, s. 23. (fr.).

[Vigors-4] N.A. Vigors. Sketches in Ornithology; or, Observations on the leading Affinities of some of the more extensive groups of Birds. „The Zoological journal”. 1 (3), s. 322, 336, 1824. (ang.).

[Bonaparte-5] Ch.L. Bonaparte. The genera North American birds, and a synopsis of the species found in the United States. „Annals of the Lyceum of Natural History of New York”. 2, s. 24, 1824. (ang.).

[Gray-6] G.R. Gray: Birds: Family—Falconidæ. W: Ch. Darwin: The zoology of the voyage of H.M.S. Beagle, under the command of captain Fitzroy, R.N., during the years 1832 to 1836. Cz. 3: Birds. London: Smith, Elder & Co., 1838, s. 13. (ang.).

[Kaup-7] T.T. Kaup: Monograph of the Falconidæ, systematically arranged. W: W. Jardine: Contributions to ornithology for 1849. Edinburgh: W.H. Lizars, 1849, s. 109. (ang.).

[Roberts-8] 1 2 A. Roberts. Review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8 (4), s. 209, 1922. (ang.).

[Winkler&inni-9] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0.. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.accipi1.01. [dostęp 2020-05-30]. (ang.).

[Jobling-10] 1 2 3 4 Etymologia za: The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-11] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Circaetini Sundevall, 1836 (wersja: 2019-03-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-30].

[Crhodopensis-12] Z. Boew. Circaetus rhodopensis sp. n. (Aves: Accipitriformes) from the Late Miocene of Hadzhidimovo (SW Bulgaria). „Acta Zoologica Bulgarica”. 64 (1), s. 5–12, 2012. (ang.).

[Chaemusensis-13] Z. Boew. An Early Pleistocene Snake Eagle, Circaetus haemusensis sp. n. (Aves, Accipitriformes) from Varshets, Northwestern Bulgaria. „Acta Zoologica Bulgarica”. 67 (1), s. 127–138, 2015. (ang.).