| wieś | |
Kościół pw. św. Doroty | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2011) |
482 |
| Strefa numeracyjna |
23 |
| Kod pocztowy |
05-192 |
| Tablice rejestracyjne |
WND |
| SIMC |
0119899 |
Położenie na mapie gminy Nasielsk | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |
Położenie na mapie powiatu nowodworskiego | |
| 52°34′23″N 20°40′01″E/52,573056 20,666944 | |
Cieksyn – wieś w Polsce położona na Wysoczyźnie Ciechanowskiej w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk. Leży przy ujściu rzeczki Nasielnej do Wkry.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0119907 | Cieksynek | część wsi |
| 0119913 | Kolonia Cieksyn | kolonia |
Historia
Wieś istniała już prawdopodobnie w pierwszej połowie XIV w., o czym świadczą zapisy w kronikach kościelnych z 1423 r. Według informacji z 1449 r. tutejszy kościół uposażony był przez Falentę, a od początku XV w. wieś była w posiadaniu rodziny Bielińskich.
Ziemak z Cieksyna w 1516 r. pełnił urząd kasztelana ciechanowskiego.
Prywatna wieś szlachecka Cieksyno położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie nowomiejskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego.
W rejonie tym były prowadzone intensywne walki w trakcie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. W miejscowym kościele wmurowane są kamienne kule armatnie pochodzące jeszcze z okresu wojny polsko-szwedzkiej.
W latach 1952-1954 miejscowość była siedzibą gminy Cieksyn. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cieksyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
W latach 1990–2010 Cieksyn rozwinął się turystycznie. W okolicy powstały liczne osiedla działkowe i gospodarstwa agroturystyczne.
Zabytki
Kościół parafialny pod wezw. św. Doroty, gotycko-renesansowy, jednonawowy z prostokątnym prezbiterium zamkniętym od wschodu apsydą. Od północy zakrystia i wieża, pod którą kaplica. Wzniesiony w 3 ćwierci XVI w. przez płocki warsztat Jana Baptysty Wenecjanina, należy do tzw. "grupy pułtuskiej" charakteryzującej się kolebkowym, ornamentowanym sklepieniem nawy i prezbiterium. Na ścianie nawy figuralne płyty nagrobne biskupa Jana Borukowskiego i jego brata, Piotra Borukowskiego, opata benedyktynów w Płocku.
Transport
Na południe od wsi przebiega droga wojewódzka nr 571. W miejscowości znajduje się przystanek kolejowy Cieksyn, obsługiwany przez pociągi Kolei Mazowieckich na szlaku Nasielsk-Płońsk.
Pomniki przyrody
We wsi liczne pomniki przyrody:
- lipa drobnolistna obok kościoła - 24 m wys., obwód 670 cm
- klon zwyczajny 22 m.
- 3 lipy drobnolistne po 21 m.
- 6 dębów szypułkowych po 19 m.
Turystyka
W Cieksynie rozpoczyna się niebieski pieszy szlak turystyczny prowadzący doliną Wkry do Pomiechówka.
Przypisy
- ↑ Wieś Cieksyn w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2017-04-21], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-09-29].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 163 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 17346
- 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- 1 2 3 4 5 Juliusz Uliasz, Dariusz Wiśniewski, Anna Tekiel, Elżbieta Mlącka: Legionowo: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2006. ISBN 83-7135-228-X.
- ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
- ↑ Rozkład stacyjny dla stacji Cieksyn. Infopasażer. [dostęp 2013-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (pol.).
- ↑ Studium uwar. zagosp. przestrzennego m. i gm. Nasielsk. [dostęp 2008-07-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-15)].
Linki zewnętrzne
- Cieksyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 683.