Chubsuguł

Chubsuguł
	; Widok na wschodni brzeg
	Położenie
Państwo	Mongolia
Wysokość lustra	1645 m n.p.m.
	Morfometria
Powierzchnia	2760 km²
Wymiary; • max długość; • max szerokość	; 136 km; 36,5 km
Głębokość; • średnia; • maksymalna	; 138 m ; 262 m
Objętość	380,7 km³
	Hydrologia
Rzeki wypływające	Egijn gol
	Położenie na mapie Mongolii Chubsuguł
	51°06′N 100°30′E/51,100000 100,500000

Chubsuguł (mong. Хөвсгөл нуур, Chöwsgöl nuur; zwane potocznie Małym Bajkałem, w przeszłości w j. polskim używano także nazwy Koso-Goł) – słodkowodne jezioro tektoniczne w północnej części Mongolii, w pobliżu granicy z Rosją.

Jest to drugie co do wielkości jezioro Mongolii i zarazem najgłębsze jezioro tego kraju. Chubsuguł jest 16. co do wielkości zbiornikiem słodkiej wody na świecie, ma blisko 70% mongolskich zasobów wody słodkiej i 2% światowych. Należy do jezior ultraoligotroficznych. Powierzchnia jeziora wynosi 2760 km², objętość 380,7 km³, długość 136 km, szerokość do 36,5 km, głębokość maksymalna 262 m, a głębokość średnia 138 m. Lustro wody leży na wysokości 1645 m n.p.m. Chubsuguł jest od grudnia do maja zamarznięty. Do jeziora wpływa 96 rzek i strumieni (34 stałych), a wypływa tylko jedna – Egijn gol.

Chubsuguł pod wieloma względami przypomina Bajkał. Jest wydłużone, bardzo głębokie i leży w tym samym co Bajkał rowie tektonicznym. Łączy się z nim poprzez wspomniany odpływ Egijn gol i Selengę. Ma też wiele elementów fauny i flory spokrewnionej z bajkalską. Zachodnie i wschodnie brzegi jeziora są bardzo strome.

Od 1913 roku latem na jeziorze odbywa się regularna żegluga między portami na południowym i północnym brzegu.

Pierwsze kompleksowe badania jeziora i okolicy przeprowadziła w pierwszej połowie lat 70. XX w. radziecko-mongolska ekspedycja naukowa. W otoczeniu jeziora znaleziono m.in. pokłady rud aluminium i manganu. W górach otaczających jezioro udokumentowano duże złoża fosforytu i grafitu. Na jeziorze rozwinęło się rybołówstwo. Rejon jeziora w 1992 został ustanowiony parkiem narodowym.

Jezioro Chubsuguł

Przypisy

↑ Wielka encyklopedia powszechna PWN. red. Bogdan Suchodolski. T. 6. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965.
1 2 3 4 Chubsuguł, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-03-27] .
1 2 Монгол орны усны нөөц. mne.mn. [dostęp 2011-11-03]. (mong.).
↑ Hövsgöl. Academy of Natural Sciences. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-18)]. (ang.).
1 2 Hovsgol (Khuvsgul). World Lakes. [dostęp 2011-11-03]. (ang.).
1 2 About Lake Hövsgöl. Academy of Natural Sciences. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-05)]. (ang.).
1 2 pmm: Ekspedycja "Chubsuguł", w: "Poznaj Świat" R. XXII, nr 2 (255), luty 1974, s. 39
↑ Bałdangijn Gungaadasz: Mongolska Republika Ludowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 36. ISBN 83-01-05616-9.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] Wielka encyklopedia powszechna PWN. red. Bogdan Suchodolski. T. 6. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965.

[PWN-2] 1 2 3 4 Chubsuguł, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-03-27] .

[mne-3] 1 2 Монгол орны усны нөөц. mne.mn. [dostęp 2011-11-03]. (mong.).

[4] Hövsgöl. Academy of Natural Sciences. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-18)]. (ang.).

[autonazwa2-5] 1 2 Hovsgol (Khuvsgul). World Lakes. [dostęp 2011-11-03]. (ang.).

[autonazwa1-6] 1 2 About Lake Hövsgöl. Academy of Natural Sciences. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-05)]. (ang.).

[PŚ-7] 1 2 pmm: Ekspedycja "Chubsuguł", w: "Poznaj Świat" R. XXII, nr 2 (255), luty 1974, s. 39

[8] Bałdangijn Gungaadasz: Mongolska Republika Ludowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 36. ISBN 83-01-05616-9.