| męczennicy | |
Daria z Chryzantem na rosyjskiej ikonie. | |
| Data urodzenia |
III wiek |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Czczeni przez | |
| Wspomnienie | |
| Atrybuty |
palma męczeństwa, kamienie, korona, lew |
| Patroni | |
Chryzant i Daria (cs. Мученики Хриса́нф и Да́рия; zm. 257 lub 283) – męczennicy wczesnochrześcijańscy, święci Kościoła katolickiego, prawosławnego i ormiańskiego.
Życiorys
Daria była westalką w Rzymie. Chryzant, który był synem senatora, został chrześcijaninem po przeczytaniu Ewangelii. Po poznaniu Chryzanta, Daria przyjęła chrzest i wyszła za mąż. Wraz ze św. Chryzantem nawróciła wielu pogan na wiarę chrześcijańską.
Oboje zginęli śmiercią męczeńską za panowania cesarza Walensa lub Numeriana. Cesarz zakazał chrześcijanom zbierania się na cmentarzach. Za złamanie tego prawa Chryzant i Daria skazani zostali na śmierć: wrzucono ich do dołu powstałego po nieużywanym akwedukcie i tam żywcem zakopano. Pochowani zostali przy Via Salaria.
W Martyrologium rzymskim pod datą 25 października znajduje się opis męczeństwa:
Dnia 25-go października w Rzymie męczeństwo św. Chryzanta i Darii, małżonków. Po wielu mękach, jakich doświadczali za stałość w wierze, cesarz Numerian polecił ich wrzucić do dołu i zasypać ziemią i kamieniami.
Badania szczątków z Reggio nell’Emilia, przeprowadzone w 2011 roku przez paleopatologa Ezio Fulcheri z Uniwersytetu Genueńskiego, wykazały, że przechowywane tam kości należały do żyjących w okresie Cesarstwa rzymskiego dwojga młodych i zdrowych ludzi, zmarłych prawdopodobnie z powodu uduszenia, co zdaniem naukowca potwierdza autentyczność Chryzanta i Darii.
Kult świętych
Relikwie
Relikwie małżonków zostały przeniesione w 844 roku do Prüm, skąd część trafiła w 848 do Münstereifel. Znajdują się również w Wiedniu, Salzburgu i Neapolu, Reggio nell’Emilia i Oria. Prawdopodobnie znajdowały się również w krakowskim kościele św. Mikołaja.
Dzień obchodów
Wspomnienie liturgiczne św. Darii wraz ze św. Chryzantem obchodzone jest w Kościele katolickim 25 października.
Cerkiew prawosławna również wspomina małżonków razem: 19 marca/1 kwietnia, tj. 1 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego.
Apostolski Kościół Ormiański i Kościół katolicki obrządku ormiańskiego wspominają świętych małżonków 17 października, natomiast wspólnoty ormiańskie w Rosji, Gruzji i w Ziemi Świętej, które używają kalendarza juliańskiego, 17/30 października.
Ikonografia
W ikonografii, sztuce zachodniej, święci przedstawiani są jako rzymski młodzieniec i jako rzymska matrona z palmami w dłoniach. Chryzant niekiedy jest też ukazywany jako rycerz Chrystusa z wiankiem na głowie. Ich atrybutami są kamienie i korona. Atrybutem Chryzanta jest również chorągiew i tarcza, a Darii lew.
Zobacz też
Uwagi
- ↑ liturgia katolicka
- ↑ Prawosławna liturgia wg kalendarza gregoriańskiego.
- ↑ podwójne datowanie
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Deon ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Brewiarz ↓.
- 1 2 3 4 Мученица Да́рия Римская [online], Православный Церковный календарь [dostęp 2022-03-11] (ros.).
- 1 2 3 4 Ker Than, Legendary Saints Were Real, Buried Alive, Study Hints [online], National Geographic, 16 kwietnia 2011 [dostęp 2022-03-11] (ang.).
- ↑ 25 października. [w:] Rzymskie Martyrologium [on-line].
- ↑ Święci i błogosławieni (Daria). sancti-in-polonia.dle.interia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-26)]. – Święci w Polsce i ich kult w świetle historii, rozdz. 2. (autorzy: Jacek i Maria Łempiccy; Kraków 2008)
Bibliografia
- Święci męczennicy Chryzant i Daria [online], Brewiarz.pl, 30 września 2013.
- męcz. Chryzant i Daria na cerkiew.pl, oprac. Jarosław Charkiewicz
- męcz. Daria na cerkiew.pl
- Chryzant i Daria, męczennicy rzymscy [online], DEON.pl z inicjatywy SJ i Wydawnictwa WAM za Frosem i Sową [dostęp 2011-11-09].
- Chrysanthius [online], Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.).
- Daria [online], Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.).
Linki zewnętrzne
- Wezwanie do św. Darii. sancti-in-polonia.dle.interia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-08-26)]. (przypis: Święci w Polsce i ich kult w świetle historii, rozdz. 7.)
- Holy Martyrs Chrysanthus and Daria in Orthodoxy [online] [dostęp 2007-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-04] (ang.).