Christopher Gadsden (ur. 16 lutego 1724 w Charleston zm. 28 sierpnia 1805 tamże) – amerykański generał i polityk, jeden z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych (jako jeden z sygnatariuszy Kongresu Kontynentalnego z ramienia prowincji Karoliny Południowej), a także handlarz niewolnikami. Był delegatem do Kongresu Kontynentalnego, generałem brygady Armii Kontynentalnej podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, zastępcą gubernatora Karoliny Południowej, a także jednym z czołowych członków ruchu patriotów w Karolinie Południowej podczas rewolucji amerykańskiej. Gadsden był także twórcą flagi współcześnie używanej jako jeden z symboli libertarian.

Dzieciństwo i młodość

Christopher Gadsden urodził się 16 lutego 1724 w Charleston w Karolinie Południowej, w rodzinie Elizabeth oraz Thomasa Gadsdenów, jego ojciec był celnikiem. Podstawowe wykształcenie zdobył w Londynie (według niektórych źródeł w Bristolu) w Anglii. Następnie odbył czteroletnią praktykę w Filadelfii w stanie Pensylwania. W latach 1745–1747, podczas wojny króla Jerzego, służył jako płatnik na pokładzie brytyjskiego okrętu wojennego „Aldborough”.

Kariera polityczna

Od 1757 roku, przez prawie trzydzieści lat, Gadsden zasiadał w Zgromadzeniu Ogólnym Karoliny Południowej (ang. South Carolina General Assembly). W 1765 sprzeciwiał się decyzji parlamentu brytyjskiego dotyczącego wprowadzenia ustawy stemplowej (ang. Stamp Act), czyli ustawy nakładającej podatki od wszelkich dokumentów urzędowych wydawanych w 13 koloniach brytyjskich w Ameryce. W myśl ustawy dokumenty urzędowe (np. pozwolenia, umowy handlowe, przeniesienia majątku czy też testamenty) musiały być opatrzone znaczkiem skarbowym. Następnie wstąpił do Synów Wolności w Charleston, był także jednym z czołowych członków ruchu patriotów w Karolinie Południowej.

W 1774 roku został wybrany delegatem na I Kongres Kontynentalny, obradujący od 5 września do 26 października 1774 roku w Filadelfii. Podczas Kongresu zaproponował, aby odrzucić całe ustawodawstwo uchwalone od 1763 roku przez parlament brytyjski w odniesieniu do 13 kolonii brytyjskich w Ameryce. Ponadto proponował także atak na Królewską Marynarkę Wojenną oraz przygotowanie każdej kolonii do wojny. W 1776 roku został członkiem South Carolina Provincial Congress, był także współtwórcą konstytucji Karoliny Południowej.

W 1775 roku zaprojektował słynną flagę Don’t Tread On Me, współcześnie używaną jako jeden z symboli libertarian. W latach 1778–1780 był zastępcą gubernatora Karoliny Południowej.

Kariera wojskowa

W 1776 został pułkownikiem w 1. pułku Karoliny Południowej, wraz z którym uczestniczył w odparciu ataku brytyjskiej marynarki na Charleston, za co został awansowany do stopnia generała brygady Armii Kontynentalnej. Rok później, w wyniku sporu z oficerem Armii Kontynentalnej Robertem Howe, zrezygnował z funkcji generała brygady.

Podczas oblężenia Charleston w 1780 roku, Gadsden nalegał, aby Armia Kontynentalna pozostała w mieście i skapitulowała. Przez dziesięć miesięcy był więziony w St. Augustine na Florydzie. Pozostawał zamknięty w lochach Castillo de San Marcos przez 42 tygodnie, cierpiąc z powodu złej diety.

Późniejsze życie i śmierć

Po dziesięciu miesiącach więzienia w St. Augustine, Gadsden powrócił do Karoliny Południowej, aby odbudować swoje interesy, które ucierpiały podczas wojny. Był członkiem Zgromadzenia Jacksonborough (ang. Jacksonborough Assembly), a kiedy w 1782 roku gubernator John Rutledge złożył swój mandat, Gadsden został wybrany gubernatorem Karoliny Południowej, lecz odmówił powołując się na słaby stan zdrowia. W 1788 roku głosował za ratyfikacją Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

Gadsden zmarł 28 sierpnia 1805 roku w wyniku urazów głowy odniesionych podczas upadku w pobliżu swojego domu. 15 września 1805 roku został pochowany na cmentarzu św. Filipa w Charleston.

Handel niewolnikami

Będąc kupcem, Gadsden zajmował się także handlem niewolnikami, jednocześnie wypowiadając się przeciwko samemu niewolnictwu. W przemówieniu z 1766 roku odniósł się do niewolnictwa określając je jako zbrodnia, a także zaznaczył, iż uważa, że będzie się ono rozwijać, ponieważ niewolnictwo rodzi niewolnictwo.

W 1774 roku Gadsden posiadał dwie plantacje ryżu, na których pracowało ponad dziewięćdziesięciu niewolników.

Życie prywatne

Gadsden ożenił się trzykrotnie. 28 lipca 1746 roku poślubił Jane Godfrey, para miała dwoje dzieci. 29 grudnia 1755 roku ożenił się z Mary Hasell. Jego drugie małżeństwo dało mu czwórkę dzieci. Po śmierci Mary w 1768 roku, 14 kwietnia 1776 roku Gadsden poślubił Ann Wragg, para nie miała potomstwa.

Przypisy

Bibliografia

• E. Stanley Godbold Jr., Robert H. Woody: Christopher Gadsden and the American Revolution. Knoxville: University of Tennessee Press, 1982. ISBN 978-0-87049-363-8.brak strony w książce
• Daniel J. McDonough: Christopher Gadsden and Henry Laurens: The Parallel Lives of Two American Patriots. Sellinsgrove, Pa.: Susquehanna University Press, 2000. ISBN 978-1-57591-039-0.brak strony w książce
• Richard Walsh: Charleston’s Sons of Liberty: A Study of the Artisans, 1763–1789. Columbia: University of South Carolina Press, 1959.brak strony w książce