Christine Paul-Podlasky (2011) | |
| Imię i nazwisko |
Krystyna Podleska |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Zawód | |
| Współmałżonek | |
| Lata aktywności |
od 1967 |
Christine Paul-Podlasky, właśc. Krystyna Podleska (ur. 1948 w Londynie) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.
Życiorys
Urodziła się w Londynie. Jest córką urodzonego w Imperium Rosyjskim na Uralu Czesława Podleskiego, wywodzącego się z rodziny ziemiańskiej z Kresów Wschodnich. W Londynie jej ojciec poznał swą przyszłą żonę Urszulę (związek małżeński zawarł w 1943, wówczas jako oficer 1 Dywizji Pancernej dowodzonej przez gen. Stanisława Maczka). Dziadkiem Krystyny Podleskiej, od strony matki, był rzeźbiarz Mieczysław Lubelski, wujem Alfred Lubelski, jest praprawnuczką Filipa Lubelskiego.
Uczęszczała do szkoły baletowej Royal Ballet „White Lodge”, której nie ukończyła. W okresie młodzieńczym należała do kontrkultury hippisowskiej. Jest absolwentką Webber Douglas Academy of Dramatic Art w Londynie (1969). Po ukończeniu szkoły zmieniła, za radą dyrektora, pisownię imienia oraz nazwisko z Christina Podleska na Christine Paul. Do używania właściwego nazwiska – Krystyna Podleska – powróciła dopiero po osiedleniu się w Polsce.
Do Polski przyjechała po raz pierwszy w 1958. Poznała wówczas Stanisława Dygata, przyjaciela ojca z lat młodości, co kilkanaście lat później zaowocowało propozycją głównej roli w filmie Stanisława Lenartowicza Za rok, za dzień, za chwilę....
W latach 1967–1992 występowała w Teatrze Nowym w POSK-u w Londynie. Pracowała również m.in. w Polskim Teatrze Dramatycznym w Londynie, Royal Court Theatre, Richmond Theatre, Phoenix Theatre Leicester, The Almost Free Theatre i Lyric Theatre. Występowała m.in. z Ireną Anders (pseud.art. Renata Bogdańska), Zofią Terné i Henrykiem Vogelfängerem. Reżyserzy i krytycy teatralni doceniali jej talent komiczny, zachwycali się jej urodą i żywiołowością.
Od połowy lat 70. przyjeżdżała okazjonalnie do Polski na zdjęcia do filmów Krzysztofa Zanussiego, Stanisława Lenartowicza, Stanisława Barei i Ewy Kruk. Jej plany rozwoju kariery w Polsce zniweczyło wprowadzenie w grudniu 1981 stanu wojennego – wybrała wówczas dalsze życie w Wielkiej Brytanii. Po śmierci rodziców w 1999 osiedliła się w Zielonkach pod Krakowem. Występowała m.in. w Teatrze Ludowym w Krakowie (w latach 1998–1999, 2002, 2005), gdzie grała m.in. w sztuce Mój boski rozwód, która swą premierę miała 26 czerwca 2005. W 2008 zagrała epizodyczną rolę – Barbarę Podlaską-Dżekson, sąsiadkę Kiepskich i Paździochów, która przybyła ze Stanów Zjednoczonych – w serialu Świat według Kiepskich.
25 stycznia 2014 w Teatrze Druga Strefa w Warszawie odbył się jej benefis z okazji 45. rocznicy pracy artystycznej i 66. urodzin. Jej dorobek filmowy to role w 11 filmach fabularnych (spośród których najbardziej znaną jest rola Aleksandry Kozeł w filmie Miś) i 10 serialach telewizyjnych.
Poza aktorstwem zajmuje się tłumaczeniem sztuk z języka angielskiego na polski.
Życie prywatne
Jej pierwszym mężem był polski szermierz i zdobywca srebrnego medalu na igrzyskach olimpijskich w Tokio Janusz Różycki, z którym rozwiodła się po 7 latach małżeństwa. Kolejnym, drugim mężem był dyrygent Jacek Kaspszyk, z którym rozwiodła się po 5 latach. Od 1998 jest żoną aktora i reżysera Janusza Szydłowskiego, którego poznała 10 lat wcześniej.
Filmografia
Filmy fabularne
- 1970: Na samym dnie (Deep End) – dziewczyna w białym ubraniu
- 1971: Tragedia Makbeta – tancerka
- 1972: Cyrk wampirów (Vampire Circus) – Rosa
- 1976: Barwy ochronne – Nelly Livington-Pawluk, uczestniczka obozu
- 1976: Za rok, za dzień, za chwilę... – Wanda Borejko
- 1980: Kontrakt – Patrycja, córka Penelopy
- 1981: Miś – Aleksandra Kozeł
- 1983: Palace Hotel – Nicole, córka państwa Lacoste
- 2006: Job, czyli ostatnia szara komórka – nauczycielka angielskiego
- 2008: Jak żyć? – położna
- 2009: Zamiana – Aldona Piesko
Seriale telewizyjne
- 1975: The Venturers, odc. 4 pt. Gilt Edged – kelnerka (udział gościnny)
- 1975: The Rough with the Smooth, odc. 5 – Sammy (udział gościnny)
- 2003: Tygrysy Europy 2 – pani Helenka, sekretarka Nowaka
- 2008: Ranczo, odc. 31 pt. Radio interaktywne – Belgijka Carol (udział gościnny)
- 2008: Świat według Kiepskich, odc. 284 pt. Podlaska – Barbara Podlaska-Dżekson; odc. 384 pt. Trzeba zabić tę miłość (2012) – Wioletta
- 2008: Egzamin z życia, odc. 106
- 2009: Niania, odc. 126 pt. Na obczyźnie – Krysia z Misia (udział gościnny)
- 2010: Licencja na wychowanie, odc. 2 – Marianna Lebiega, przewodnicząca komitetu rodzicielskiego
- 2010: Ojciec Mateusz, odc. 31 pt. Spa – Elżbieta Domaszczyńska
- 2010–2011: Pierwsza miłość – babcia Wanda; taksówkarka, która na zlecenie Sabiny Weksler ścigała samochód prowadzony przez Aleksa Bieleckiego
Role teatralne
- 1967: Piękna Lucynda (Teatr Polski ZASP, Londyn; reż. Marian Hemar) – trzy role: Terpsychora, Zuzanna i Wawrzonek (specjalnie dopisana dla Krystyny Podleskiej)
- 1970: Obrona Ksantypy (Teatr Polski ZASP, Londyn; reż. Leopold Kielanowski) – Sofrone
- 1977: Polka prosto z kraju (Teatr Polski ZASP, Londyn; reż. Leopold Kielanowski) – Ewa Morowiec, z kraju, na urlopie w Anglii
- 1978: W małym domku (Teatr Polski ZASP, Londyn; reż. Maryna Buchwaldowa) – Maria, żona doktora
- 1979: Moralność pani Dulskiej (Teatr Polski ZASP, Londyn; reż. Krzysztof Różycki) – Hesia Dulska
- 1988: Powróćmy jak za dawnych lat (Teatr Nowy w POSK-u, Londyn; reż. Włada Majewska)
- 1989: Żołnierz królowej Madagaskaru (Teatr Nowy w POSK-u, Londyn; reż. Jerzy Wróblewski)
- 1990: Fifty-fifty (Teatr Nowy w POSK-u, Londyn; reż. Bogdan Hussakowski)
- 1995: Zwierzoczłekoupiór (Teatr TV; reż. Mikołaj Grabowski) – matka Bawoła
- 1998: Wieczór kawalerski (Teatr Ludowy w Krakowie, Scena pod Ratuszem; reż. Janusz Szydłowski) – Daphne
- 2002: Siostry Parry (Teatr Ludowy w Krakowie. Scena pod Ratuszem; reż. Piotr Szalsza) – Malka
- 2005: Mój boski rozwód (monodram, Teatr Ludowy w Krakowie; reż. Jerzy Gruza) – Angela Kennedy Lipsky
Przekłady i tłumaczenia
- 2002: Alistair Foot, Anthony Marriott, Bez seksu proszę – współautorstwo przekł. z Anną Wołek
- 2003: John Boynton Priestley, Pan Inspektor przyszedł – współautorstwo przekł. z Anną Wołek
- 2005: Geraldine Aron, Mój boski rozwód – współautorstwo przekł. z Anną Wołek
- 2006: Marie Jones, Kamienie w kieszeniach (spektakl TV) – współautorstwo przekł. z Anną Wołek
- 2008: Mike Leigh, Przyjęcie (spektakl TV, 2009) – współautorstwo przekł. pierwowzoru z Anną Wołek
- 2009: Good Morning, Lenin! (film dokumentalny) – współautorstwo tłum. z Rafałem Dominiczakiem i Alicją Szyszkowiak
- 2011: Steven Markwick, Mały lord (musical) – współautorstwo przekł. z Anną Wołek
Uwagi
- ↑ Ta oraz kolejna zmiana w 1981, polegająca na dopisaniu przez twórców w czołówce filmu Miś do nazwiska „Paul” drugiego członu „Podlasky” (wyglądającego na angielskie zniekształcenie właściwego nazwiska „Podleska”), spowodowały spore zamieszanie. Do dziś aktorka figuruje w różnych źródłach danych pod trzema nazwiskami: Christine Paul, Christine Paul-Podlasky (role filmowe) i Krystyna Podleska (role teatralne i nowsze role filmowe). Zdarzyły się ponadto dwa przypadki błędnej pisowni nazwiska („Podlewska”) w napisach filmowych.
- ↑ Rola niewymieniona w czołówce.
- ↑ W napisach czołówki jako Christine Paul-Podlasky. Zmiana nazwiska „Podleska” na „Podlasky” spotkała się z dezaprobatą aktorki (patrz: przyp.).
- ↑ Podano rok premiery. Rok realizacji: 1977.
- ↑ Podano rok premiery. Rok realizacji: 2001.
- 1 2 W napisach błędny zapis nazwiska: „Podlewska” zamiast „Podleska”.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Wacław Krupiński: „Miś” zmienił moje życie. Dziennik Teatralny – pierwszy polski wortal teatralny. teatry.art.pl > Archiwum [on-line] (pierwotnie: Dziennik Polski, 28 grudnia 2012), 2012-12-29. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Klaudia Iwanicka: Dziewczyna misia. Warszawa: Edipresse Polska SA, 2016. ISBN 978-83-7945-453-2. (Rozdział I, Rodzice).
- ↑ Ś. p. Alfred Lubelski. „Kurjer Warszawski”. 103 (13), s. 2, 13 stycznia 1923. Warszawa. [dostęp 2017-04-12]. (pol.). (dodatek poranny).
- 1 2 3 4 Henryka Wach-Malicka: Rozmowy. Krystyna Podleska. Między garderobą a teatralnym barkiem. Dziennik Teatralny – pierwszy polski wortal teatralny. teatry.art.pl [on-line] (pierwotnie: Dziennik Zachodni, 14 kwietnia 2006), 2006-06-19. [dostęp 2014-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-07-23)].
- ↑ Mój boski rozwód – Geraldine Aron. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 2010. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Warszawa. Jubileusz Krystyny Podleskiej. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Aktualności [on-line], 2014-01-24. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Piękna Lucynda – Marian Hemar. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 2010. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Piękna Lucynda. Komedia muzyczna Mariana Hemara. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 1967-02-05. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Obrona Ksantypy. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 1970-11-29. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Polka prosto z kraju – Stanisław Baliński. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 2010. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ W małym domku – Tadeusz Rittner. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 2010. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Moralność pani Dulskiej – Gabriela Zapolska. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 2010. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ Obrona Ksantypy. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 1979-02-09. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ POWRÓĆMY JAK ZA DAWNYCH LAT « Teatr Nowy [online], teatrnowylondyn.net [dostęp 2016-11-22].
- ↑ Żołnierz królowej Madagaskaru « Teatr Nowy, „www.teatrnowylondyn.net” [dostęp 2016-11-22].
- ↑ FIFTY-FIFTY « Teatr Nowy [online], teatrnowylondyn.net [dostęp 2016-11-22].
- ↑ Wieczór kawalerski – Robin Hawdon. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 2010. [dostęp 2014-02-14].
- ↑ (Perfect wedding). Wieczór kawalerski. Portal teatralny e-teatr. e-teatr.pl > Archiwum wirtualne [on-line], 1998-12-05. [dostęp 2014-02-14].
Linki zewnętrzne
- Christine Paul-Podlasky w bazie IMDb (ang.)
- Christine Paul-Podlasky w bazie Filmweb
- Christine Paul w bazie filmpolski.pl
- Christine Paul-Podlasky, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2021-04-09].
- Krystyna Podleska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2021-04-09].
- Christine Paul na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
- oficjalna strona internetowa. krystynapodleska.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-17)].
- Krystyna Podleska w Salonie Literackim. www.zppno.org, 2017. [dostęp 2023-04-02].