| wieś | |
Dwór w Choryni | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2009) |
417 |
| Strefa numeracyjna |
65 |
| Kod pocztowy |
64-000 |
| Tablice rejestracyjne |
PKS |
| SIMC |
0371512 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kościan | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego | |
Położenie na mapie powiatu kościańskiego | |
| 52°02′23″N 16°46′01″E/52,039722 16,766944 | |
Choryń – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan.
Położenie
Choryń leży na Równinie Kościańskiej, przy drodze wojewódzkiej nr 308, na południowy wschód od Kościana. Na północ od miejscowości przebiega linia kolejowa z Kościana do Miejskiej Górki (przystanek kolejowy Choryń) oraz przepływa Rów Wyskoć. Wieś leży na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego.
Historia
Wieś była własnością rodziny Choryńskich herbu Abdank. Po wygaśnięciu rodu, właścicielami byli kolejno: Bojanowscy, Śliwniccy i Taczanowscy. 21 września 1831 w chrzcie Zofii Taczanowskiej jako chrzestny uczestniczył Adam Mickiewicz. Poeta gościł tu jeszcze w okresie od stycznia do marca 1832, w towarzystwie m.in. swego brata Franciszka. Zainspirowany rozmowami z powstańcami listopadowymi napisał w Choryni Redutę Ordona.
W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Chorynia należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Choryń należała do okręgu krzywińskiego tego powiatu i stanowiła siedzibę odrębnego majątku, którego właścicielem był wówczas (1846) Taczanowski. Według spisu urzędowego z 1837 roku Choryń liczyła 264 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 19 dymów (domostw).
Do 1938 w Choryni był pochowany gen. Edmund Taczanowski.
Pod koniec XIX wieku wieś liczyła 385 mieszkańców. Kościół podlegał parafii w Wyskoci. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.
Gospodarka
W Choryni ma swoją siedzibę państwowa Stacja Selekcji Roślin, zajmująca się badaniami nad nowymi odmianami zbóż i ich hodowlą. Wyhodowano w niej m.in. popularne odmiany pszenicy ozimej i żyta. Biura ulokowały się w zabudowaniach dworskich. Od 1991 przedsiębiorstwo używa nazwy „Danko”.
Zabytki i turystyka
We wsi znajdują się zabytkowe:
- neogotycki kościół św. Katarzyny Sieneńskiej z 1851 roku. Obok kościoła stoi neogotycka dzwonnica z 1850 oraz kaplica grobowa rodziny Taczanowskich, z lat 1669-1670.
- klasycystyczny dwór Taczanowskich z 1759 z zabudowaniami towarzyszącymi: dworem-oficyną (nowy dwór), spichrzem z I poł. wieku i wozownią z II poł. XVIII wieku albo I poł. XIX wieku oraz parkiem krajobrazowymi o pow. 2,8 ha.
Przez wieś przebiega zielony szlak pieszy łączący miejscowości na terenie parku krajobrazowego.
Przypisy
- ↑ woj. wielkopolskie >> pow. kościański >> gmina Kościan. Wszystkie dane dla miejscowości Choryń. [w:] Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-10-20].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 152 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 16295
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 83, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-10-20].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Alicja Dziewulska, Jan Maj: Kościan: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-149-6.
- 1 2 3 4 Choryń, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 634.
- 1 2 3 4 5 6 Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 347. ISBN 83-7079-589-7.
- 1 2 3 4 5 Kazimierz Szalewski: Leszno i okolice. Sport i Turystyka, 1981, s. 75-76. ISBN 83-217-2348-9.
- 1 2 3 Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 214.
- ↑ Sprowadzenie do Poznania zwłok gen. E. Taczanowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 250 z 3 listopada 1938.
- 1 2 3 Bogdan Zgodziński: Województwo leszczyńskie. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1981, s. 56.
- 1 2 Historia. Danko. [dostęp 2014-10-21]. (pol.).
- 1 2 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 88. [dostęp 2014-10-20].
Linki zewnętrzne
- Dwór w Choryni. staff.amu.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-22)].