Chico Buarque
Imię i nazwisko

Francisco Buarque de Hollanda

Data i miejsce urodzenia

19 czerwca 1944
Rio de Janeiro

Narodowość

brazylijska

Dziedzina sztuki

muzyka, literatura, film

Odznaczenia
Nagrody
Strona internetowa

Francisco Buarque de Hollanda (ur. 19 czerwca 1944 w Rio de Janeiro), powszechnie znany jako Chico Buarque – brazylijski muzyk i pisarz.

Życiorys

Chico Buarque wychowywał się w środowisku intelektualistów. Jego ojcem był znany historyk Sérgio Buarque de Hollanda. Matka Maria Alvim była pianistką i malarką. W wieku dwóch lat rodzina przeniosła się do São Paulo, a w 1953 do Rzymu.

Jako dziecko, w wieku 9 lat napisał Marchinhas de Carnaval. Później powiedział, że jego marzeniem było „śpiewać jak João Gilberto, komponować jak Tom Jobim i pisać jak Vinicius de Moraes”. Począwszy od 1964 jego kompozycje i teksty były wykorzystywane również komercyjnie. W 1965 przerwał studia architektoniczne, by poświęcić się karierze muzycznej. Przełomem okazała się piosenka A Banda (1966), która w wykonaniu Nary Leão wygrała w krajowym konkursie piosenki. Francuska piosenkarka France Gall spopularyzowała jej niemiecką wersję Zwei Apfelsinen im Haar. Chico Buarque od połowy lat 60. jest uważany za jednego z głównych przedstawicieli MPB. Sztuka Roda Viva, wystawiona w 1967 wywołała skandal polityczny i w konsekwencji artysta został zmuszony do emigracji. Azyl polityczny uzyskał we Włoszech, ale już w 1970 powrócił do Brazylii i w 1971 nagrał album Construção. Album o wyraźnych treściach społecznych i politycznych zyskał trzecią lokatę na liście 100 najlepszych brazylijskich albumów czasopisma Rolling Stone. W rankingu znalazł się jeszcze jeden album artysty – Meus Caros Amigos z 1976 na czterdziestym pierwszym miejscu. W 1978 odbyła się premiera Ópera do Malandro, do której Buarque napisał zarówno muzykę, jak i libretto. Sztuka doczekała się ekranizacji w 1985.

Napisał łącznie około 300 piosenek.

Chico Buarque jest także autorem powieści Estorvo (1991), Benjamin (1995), Budapeste (2003) i Leite Derramondo (2010). Aktywnie angażuje się w inicjatywy mające na celu wsparcie pozbawionych ziemi rolników.

W 2019 otrzymał prestiżową nagrodę Camõesa, przyznawaną w dziedzinie literatury portugalskojęzycznej, za całokształt twórczości.

Wybrane utwory (wraz z wersjami angielskimi)

  • A Banda (The Band)
  • A Flor da Terra/O que Será (What would it be)
  • Apesar de Você (Despite You)
  • As Vitrines
  • Brejo da Cruz (Cross` Bog)
  • Bye Bye, Brasil
  • Carolina
  • Construção/Deus Lhe Pague (Construction/God Bless You)
  • Cotidiano (Daily)
  • Feijoada Completa (Complete Feijoada)
  • Funeral de um Lavrador (Funeral of a Tiller)
  • Futuros Amantes (Future Lovers)
  • Homenagem Ao Malandro (Tribute to the `Malandro`)
  • Meu Caro Amigo (My Dear Friend)
  • Morena de Angola
  • Mulheres de Atenas (Women from Athens)
  • Noite dos Mascarados (Night of the Masquerade)
  • Olhos nos Olhos (Eyes on the Eyes)
  • Paratodos
  • Quem Te Viu, Quem Te Vê
  • Roda Viva (Fuss)
  • Sonho de um Carnaval (Dream of a Carnival)
  • Terezinha
  • Vai Levando (Carrying on)
  • Vai Passar (It Will Pass)

Książki

  • A Banda (1966, teksty piosenek)
  • Fazenda Modelo (1974)
  • Chapéuzinho Amarelo (1979, książka dla dzieci)
  • À Bordo do Rui Barbosa (1981)
  • Estorvo (1991, powieść), uhonorowana Nagrodą Jabuti w 1992
  • Benjamin (1995)
  • Budapeste (2003, powieść, uhonorowana Nagrodą Jabuti w 2004, wydanie polskie: Budapeszt, wydawnictwo "Muza", Warszawa 2005, przekład Joanna Karasek)
  • Leite Derramado (powieść), uhonorowana Nagrodą Jabuti w 2010

Utwory sceniczne

Filmy

  • Quando o carnaval chegar (1972, współautor scenariusza)
  • Para viver um grande amor (1983, współautor scenariusza)
  • Ópera do Malandro (1985, scenariusz)
  • Estorvo (2000, scenariusz oparty na własnym spektaklu)
  • Benjamin (2003, scenariusz oparty na własnej powieści)
  • Srebrne urwisko (O Abismo Prateado, 2011 – scenariusz Beatriz Bracher zainspirowany piosenką Olhos nos Olhos z 1976)
  • Wielki Mistyczny Cyrk (O Grande Circo Místico, 2018, scenariusz oparty na własnym musicalu)

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Harold Emert, Brazil’s Chico Buarque Wins Prestigious Camões Prize for Literature, „The Rio Times”, Rio de Janeiro, 24 maja 2019 [dostęp 2019-06-16] (ang.).
  2. ↑ Construcão, [w:] Toninho Spessoto, Rolling Stone · Os 100 maiores discos da música brasileira, Rolling Stone, 9 listopada 2007 [dostęp 2019-06-16] (port.).
  3. ↑ Fabiana Seragusa, Filme inspirado em canção de Chico Buarque é "quase de terror", diz diretor [online], Folha de S. Paulo – Guia Folha, 23 kwietnia 2013 [dostęp 2019-06-16] (port.).
  4. ↑ Ordens Honoríficas Portuguesas – Cidadāos Estrangeiros com Ordens Portuguesas. ordens.presidencia.pt. [dostęp 2014-02-16]. (port.).
  5. ↑ Ministério da Cultura: Ordem do Mérito Cultural 2003. www2.cultura.gov.br. [dostęp 2014-02-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-02)]. (port.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.