Cerkiew św. Onufrego z Rosolina
obiekt muzealny

Elewacja południowa
Państwo

 Polska

Miejscowość

Sanok (przeniesiona z Rosolina)

Wyznanie

katolickie

Kościół

greckokatolicki

Wezwanie

św. Onufrego

Położenie na mapie Sanoka
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Położenie na mapie powiatu sanockiego
49°34′29,2″N 22°12′55,0″E/49,574778 22,215278

Cerkiew św. Onufrego z Rosolina – greckokatolicka drewniana cerkiew, wzniesiona we wsi Rosolin. Przeniesiona do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku w 1961 (sektor bojkowski).

Historia

Budowę cerkwi w Rosolinie zakończono według napisu na belce tęczowej (Domini 1750) oraz we wnętrzu tabernakulum 20 lipca 1750 w miejsce wcześniejszej, wzmiankowanej już w roku 1580. Podanie głosi, że cerkiew wzniesiona została przez Onufrego Giebułtowskiego, właściciela wsi, w podzięce za jego cudowne uratowanie z wód wezbranej rzeki Czarnej. Pewne niejasności z tym związane opisuje Ryszard Brykowski: w wystroju cerkwi występują herby Leliwa i Sas, ale nie Lis, którym pieczętowali się Giebułtowscy. Herbu Leliwa używała jednak matka Onufrego Giebułtowskiego, Wiktoria, z domu Karśnicka. Wedle tradycji cerkiew nie była nowa, a zakupiona została w okolicach Bandrowa i pochodzić może nawet z II połowy XVII wieku. Przemawiać za tym ma archaiczna budowa świątyni. W roku 1951 cerkiew została opuszczona, a w roku 1957 przeniesiono ją do skansenu w Sanoku.

Budowa

Rosolińska cerkiew jest świątynią orientowaną, trójdzielną o konstrukcji zrębowej, zbudowaną z drewna jodłowego. Trójdzielność cerkwi z zewnątrz jest właściwie niewidoczna, w wyniku charakterystycznej budowy znajdującego się nad wszystkimi częściami dachu. Dach babińca, mający wspólną kalenicę z dachem nawy łączy się z nim, a poprzez, wspierający się na wysuniętych belkach zrębu, dach okapowy nawy również z dachem nad prezbiterium. Strome połacie dachowe stanowią nawiązanie do gotyckich tradycji małopolskiego budownictwa sakralnego. Na kalenicy znajduje się niewielka wieżyczka.

Wnętrze

We wnętrzu cerkwi nigdy nie było ikonostasu. Zamiast nich znajdowały się w niej trzy ołtarze z przedstawieniami koronacji Matki Bożej, św. Jana Nepomucena i św. Mikołaja.

Wokół cerkwi

Dzwonnica

Przy cerkwi stała prosta, składająca się z trzech przykrytych dwuspadowym daszkiem słupów, dzwonnica parawanowa. Wiszące na niej niegdyś dzwony obecnie znajdują się w Baryczy. Do skansenu w Sanoku przeniesiona w roku 1957.

Kostnica

Na przycerkiewnym cmentarzu stała również niegdyś pochodząca z XVIII wieku niewielka drewniana kostnica, o budowie zrębowej, nakryta czterospadowym gontowym dachem. Do skansenu w Sanoku kostnicę przeniesiono w roku 1962.

Cmentarz

Na cmentarzu cerkiewnym nie zachowały się nagrobki.

Uwagi

  1. ↑ do ustalenia czy Cerkiew Postawiono Roku 1750 20 Juli odnosi się do kalendarza gregoriańskiego czy juliańskiego

Przypisy

  1. ↑ Cecylia Błońska. Młodość w pogoni... za starym zapieckiem. „Nowiny”, s. 6, Nr 196 z 15 i 16 sierpnia 1959.
  2. ↑ Najstarszy dom wiejski. „Nowiny”, s. 4, Nr 94 z 21 kwietnia 1961.
  3. ↑ Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. „Nowiny”, s. 5, Nr 274 z 18 i 19 listopada 1961.
  4. 1 2 Ryszard Brykowski. Drewniana cerkiew z Rosolina. „Ochrona Zabytków”. 40-41 (1-2), s. 58-63, 1958. Warszawa: Centralny Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków MKiS i Stowarzyszenie Historyków Sztuki. ISSN 0029-8247. [dostęp 2023-01-08].
  5. 1 2 Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, str. 301 ISBN 83-89188-08-2
  6. 1 2 Stanisław Kryciński, Cerkwie w Bieszczadach, Pruszków: Wydawnictwo Rewasz, 2005, s. 149, ISBN 83-89188-39-2, ISBN 83-89188-38-4, OCLC 69495051.

Bibliografia

  • Stanisław Kryciński, Cerkwie w Bieszczadach, Pruszków: Wydawnictwo Rewasz, 2005, s. 148-150, ISBN 83-89188-39-2, ISBN 83-89188-38-4, OCLC 69495051.
  • Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, str. 301-302 ISBN 83-89188-08-2

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.