Cephalocereus senilis

*Cephalocereus senilis*
	; „Głowa starca” w środowisku naturalnym
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Gromada	rośliny naczyniowe
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	magnoliopsida
Rząd	goździkowce
Rodzina	kaktusowate
Rodzaj	cefalocereus
Gatunek	Cephalocereus senilis
	Nazwa systematyczna
	Cephalocereus senilis (Haw.) K.Schum.; H.G.A.Engler & K.A.E.Prantl, Nat. Pflanzenfam. 3(6a): 181 (1894)
Synonimy
	Cactus senilis Haw.; Cephalophorus senilis (Haw.) Lem.; Cereus senilis (Haw.) Salm-Dyck ex DC.; Echinocactus senilis (Haw.) Beaton; Euporteria senilis (Haw.) Kreuz. & Buining; Pilocereus senilis (Haw.) Lem.;
	Cactus senilis Haw.; Cephalophorus senilis (Haw.) Lem.; Cereus senilis (Haw.) Salm-Dyck ex DC.; Echinocactus senilis (Haw.) Beaton; Euporteria senilis (Haw.) Kreuz. & Buining; Pilocereus senilis (Haw.) Lem.;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; zagrożony

Cephalocereus senilis – gatunek z rodziny kaktusowatych (Cactaceae), zwyczajowo zwany „głową starca” lub „cereusem starczym”. Pochodzi z meksykańskich stanów Hidalgo i Veracruz. Rośnie na wapiennych i gipsowych stokach wzgórz na wysokości od 1000 do 1500 metrów n.p.m. Jego kwiaty zapylane są głównie przez spijające nektar nietoperze takie jak: smukłonoska kaktusowego, smukłonoska dużego, wieprzoryjka meksykańskiego, czy jęzornika ryjówkowatego.

Morfologia

Pokrój: W naturalnym środowisku kaktus kolumnowy osiągający do 15 m wysokości i 40 cm średnicy. W warunkach hodowlanych znacznie niższy. Roślina często rozgałęzia się w dolnej części, rzadziej w górnej, liczba pędów rzadko jest większa niż 5-6. Pędy pokryte są 12–30 niskimi i zaokrąglonymi na szczycie żebrami pokrytymi gęstymi areolami. Wyrasta z nich 1–5 cierni środkowych o długości do 2 cm i 20–30 włosowato cienkich i białych cierni bocznych, osiągających do 12 cm długości. Ciernie te w miesiącach letnich chronią przed wysokimi temperaturami, a w zimę przed niskimi.
Kwiaty: Roślina osiągając około 6 metrów zaczyna rozwijać z areoli pseudocefalia, które zazwyczaj otaczają szczytową część pędu. W okresie wiosennym wyrastają około pięciocentymetrowe białoworóżowe, lejkowate kwiaty, które otwierają się w nocy. Mierzą one około 9 centymetrów długości i 8 średnicy.
Owoce: Owalne, różowoczerwone, pokryte żółtymi włoskami. Osiągają od 2,5 do 3 cm długości.

Nazewnictwo

Nazwa stanowi kombinację greckiego słowa kephalē = „głowa” i nazwy rodzaju Cereus oraz pochodzącego z łaciny słowa senilis = „starczy”. Nazwę zawdzięcza charakterystycznym szarobiałym cierniom przypominającym włosy starca.

Zastosowanie

Roślina wykorzystywana jest jako roślina ozdobna, zwykle doniczkowa. Wymaga silnego nasłonecznienia, podłoża podstawowego dla sukulentów z dodatkiem węglanu wapnia. Toleruje spadki temperatur do 13 °C. Zimą wymaga suszy.

Przypisy

1 2 3 J. GuadalupeJ.G. Martínez J. GuadalupeJ.G., E.E. Sánchez E.E., R. BárcenasR.B. Luna R. BárcenasR.B., Cephalocereus senilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2023-11-16] (ang.).
1 2 Cephalocereus senilis (Haw.) K.Schum., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-24] .
1 2 3 4 JanJ. Riha JanJ., RudolfR. Subik RudolfR., Encyklopedia kaktusów, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BGW, 1992, s. 36-37, ISBN 83-7066-424-5 .
1 2 3 4 5 CliveC. Innes CliveC., CharlesCh. Glass CharlesCh., Ilustrowana encyklopedia. Kaktusy, Warszawa: Elipsa, 2006, s. 39, ISBN 83-85152-28-8 .
1 2 3 4 Paul CarpenterP.C. Standley Paul CarpenterP.C., Trees and shrubs of Mexico, Washington: Govt. Print. Off, 1920, s. 890, DOI: 10.5962/bhl.title.15726, OCLC 840773 [dostęp 2023-11-18] .
1 2 3 4 GiuseppeG. Mazza GiuseppeG., Cephalocereus senilis [online], Monaco Nature Encyclopedia, 10 sierpnia 2008 [dostęp 2023-11-18] (ang.).
1 2 3 4 5 Dawn LaynaD.L. Fried Dawn LaynaD.L., The Art of Southwest Landscaping, Page Publishing, 2018, s. 295-296, ISBN 978-1-64027-421-1, ISBN 1-64027-421-9 (ang.).
1 2 MaryM. Irish MaryM., Gardening in the Desert - A Guide to Plant Selection and Care, University of Arizona Press, 2000, s. 132, ISBN 978-0-8165-2057-2, ISBN 0-8165-2057-7 (ang.).
1 2 cephalocereussenilis [online], www.public.asu.edu [dostęp 2023-11-16] .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[iucn-1] 1 2 3 J. GuadalupeJ.G. Martínez J. GuadalupeJ.G., E.E. Sánchez E.E., R. BárcenasR.B. Luna R. BárcenasR.B., Cephalocereus senilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2023-11-16] (ang.).

[powo-2] 1 2 Cephalocereus senilis (Haw.) K.Schum., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-24] .

[riha-3] 1 2 3 4 JanJ. Riha JanJ., RudolfR. Subik RudolfR., Encyklopedia kaktusów, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BGW, 1992, s. 36-37, ISBN 83-7066-424-5 .

[innes-4] 1 2 3 4 5 CliveC. Innes CliveC., CharlesCh. Glass CharlesCh., Ilustrowana encyklopedia. Kaktusy, Warszawa: Elipsa, 2006, s. 39, ISBN 83-85152-28-8 .

[:2-5] 1 2 3 4 Paul CarpenterP.C. Standley Paul CarpenterP.C., Trees and shrubs of Mexico, Washington: Govt. Print. Off, 1920, s. 890, DOI: 10.5962/bhl.title.15726, OCLC 840773 [dostęp 2023-11-18] .

[:4-6] 1 2 3 4 GiuseppeG. Mazza GiuseppeG., Cephalocereus senilis [online], Monaco Nature Encyclopedia, 10 sierpnia 2008 [dostęp 2023-11-18] (ang.).

[:0-7] 1 2 3 4 5 Dawn LaynaD.L. Fried Dawn LaynaD.L., The Art of Southwest Landscaping, Page Publishing, 2018, s. 295-296, ISBN 978-1-64027-421-1, ISBN 1-64027-421-9 (ang.).

[:3-8] 1 2 MaryM. Irish MaryM., Gardening in the Desert - A Guide to Plant Selection and Care, University of Arizona Press, 2000, s. 132, ISBN 978-0-8165-2057-2, ISBN 0-8165-2057-7 (ang.).

[:1-9] 1 2 cephalocereussenilis [online], www.public.asu.edu [dostęp 2023-11-16] .