Cancioneiro Geral (pol. Śpiewnik powszechny) – pierwsza drukowana antologia poezji portugalskiej, zawierająca utwory z przełomu piętnastego i szesnastego wieku, opublikowana w 1516 roku.
Autor antologii
Kompilatorem antologii był poeta Garcia de Resende. W książce znalazło się około tysiąca utworów. Garcia de Resende uwzględnił w swoim wyborze własne wiersze, między innymi dłuższy poemat Trovas à Morte de Inês de Castro (Pieśń o śmierci Inês de Castro).
Inni autorzy
W zbiorze przedstawiony został dorobek 286 poetów. Wśród zaprezentowanych autorów znaleźli się między innymi pierwszy renesansowy poeta portugalski Francisco de Sá de Miranda, który wprowadził do ojczystej literatury formy włoskie, przede wszystkim sonet, i znany jako autor sielanek Bernardim Ribeiro.
Zróżnicowanie gatunkowe
W antologii została zaprezentowana gatunkowa panorama ówczesnej poezji portugalskiej. Znalazły się tam utwory liryczne, satyryczne, dydaktyczne, elegijne, religijne, dramatyczne, a nawet jedna niezbyt udana, próba epicka - poemat Luisa Anriquesa, opowiadający o zdobyciu przez oddziały portugalskie pod dowództwem księcia Bragança Azamoru w 1513.
Znaczenie historyczne
Cancioneiro Geral jest dziełem pomnikowym. Jest też zarazem pierwszym zachowanym do naszych czasów portugalskim dziełem literackim wydanym drukiem. Omawiany zbiór stanowi najważniejsze źródło do historii literatury portugalskiej wczesnego renesansu. Nie sposób napisać żadnej pracy naukowej na temat liryki portugalskojęzycznej początku ery nowożytnej bez odwołania do tego dzieła.
Dzieło Garcii de Resende można porównać z wcześniejszym łacińskim tomem Carmina burana lub z późniejszą angielską Tottel's Miscellany (1557).
Jubileusz
W 2016 roku w Portugalii obchodzony jest jubileusz pięćsetlecia ukazania się antologii. Jednym z punktów upamiętnienia tej rocznicy był międzynarodowy kongres, który odbył się na Uniwersytecie w Evorze, rodzinnym mieście Garcii de Resende.
Bibliografia
- Andrée Crabbé Rocha, Garcia de Resende e o Cancioneiro Geral, Lisboa 1979 (cvc.instituto-camoes.pt).
- Tito de Noronha, O cancioneiro geral de Garcia de Rezende, Porto 1871.
Przypisy
- ↑ Zobacz: Cancioneiro geral de Garcia de Resende, Tomo V, Nova edição preparada pelo Dr. a. J. Gonçálves Guimarãis, Coimbra 1910. https://archive.org.
- ↑ Józef Dzierżykraj-Morawski: Literatura portugalska, w: Wielka literatura powszechna, tom II, część II pod redakcją dra Stanisława Lama. Warszawa: Gutenberg Print, 1995, s. 1022-1023. ISBN 83-86381-73-6.
- ↑ Zobacz: Projecto Vercial, http://alfarrabio.di.uminho.pt.
- ↑ Cancioneiro geral, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-07-08] (ang.).
- 1 2 Garcia de Resende, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-11-26] (ang.).
- 1 2 3 4 Janina Klave: Historia literatury portugalskiej. Zarys. Wrocław: Ossolineum, 1985, s. 61-64. ISBN 83-04-00931-5.
- ↑ Francisco de Sá de Miranda, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-11-26] (ang.).
- ↑ Bernardim Ribeiro, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-11-26] (ang.).
- ↑ Stephen Hamrick: Tottel's Miscellany and the English Reformation. muse.jhu.edu. [dostęp 2016-11-26]. (ang.).
- ↑ Poesia de Cancioneiro e Cultura de Corte. Nos 500 anos do Cancioneiro Geral. cancioneiroresende.uevora.pt. [dostęp 2016-11-26]. (port.).
- ↑ Jornada 500 anos do Cancioneiro Geral de Garcia de Resende. plataforma9.com. [dostęp 2016-11-26]. (port.).
- ↑ 500 anos do Cancioneiro Geral de Garcia de Resende acontece em junho.. ch.ufc.br. [dostęp 2016-11-26]. (port.).
- ↑ Congresso Internacional. 6-8 de outubro 2016. pportodosmuseus.pt. [dostęp 2016-11-26]. (port.).
- ↑ Garcia de Resende. parquedospoetas.cm-oeiras.pt. [dostęp 2016-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-27)]. (port.).