Calotriton arnoldi – gatunek płaza ogoniastego z rodziny salamandrowatych.

Epitet gatunkowy płaza upamiętnia herpetologa E. N. Arnolda.

Od swej najbliższej krewniaczki traszki pirenejskiej (Calotriton arnoldi) odróżnia się gładszą, czekoladową na grzbiecie a przezroczystą na brzusznej stronie ciała skórą, podgardlem barw różowej i kości słoniowej, a także szczegółami anatomii kręgów ogonowych. Badania genetyczne wskazują, że linie obu gatunków zaliczanych do rodzaju Calotriton rozeszły się około półtora miliona lat temu.

Inne badania szacują ten czas na 1,7 miliona lat temu, a także zaowocowały ustaleniem następujących powiązań (Carranza & Amat, 2005, uproszczone):

W obrębie samego gatunku C. arnoldi wyróżnia się dwie odmienne pod względem genetycznym i morfologicznym populacje, zamieszkujące dwie strony doliny rzecznej.

Odkrycie i występowanie

Zwierzę znane jest nauce od niedawna. Odkryto je w 2005 w obrębie hiszpańskiego Parku Narodowego Montseny.

Płaz ten występuje jedynie na północnym wschodzie Hiszpanii, a dokładniej w Katalonii, w miejscu odkrycia go; jest to jedyny przedstawiciel swej gromady będący endemitem wymienionego państwa. Zasiedla tereny położone wyżej, niż 600 metrów nad poziomem morza, a wedle innych źródeł pomiędzy 700 i 1200 metrów. Na obszarze poniżej 40 km² żyje około półtora tysiąca osobników, zamieszkując 7 strumieni. Siedlisko płaza to oligotroficzne strumienie o zimnej (poniżej 15 °C), czystej wodzie, w której rozpuszcza się duża ilość tlenu. Nie zapuszcza się on jednak w pobliskie lasy bukowe i dębowe. generalnie nie przemieszcza się prawie wcale, gdyż te same osobniki spotykano w tych samych miejscach lub bardzo blisko.

Status

Całkowitą liczbę osobników tego gatunku określa się na 1000–1500 zwierząt. Ulega ona spadkowi, szacuje się, że w ostatnim dziesięcioleciu obniżyła się ona o 15%. Dotyczy to zwłaszcza wyższych partii strumieni i ma związek z obniżeniem się w nich poziomu wody, butelkowanej i sprzedawanej. Nie można także wykluczyć roli innych zmian w środowisku spowodowanych działalnością ludzką, wspomina się też o globalnym ociepleniu.

Zwierzę zamieszkuje Park Narodowy Montseny, co jednak nie wystarcza dla skutecznej ochrony gatunku. Dlatego też prowadzi się program rozmnażania płaza w niewoli. Obejmuje go także załącznik II konwencji berneńskiej oraz załącznik IV dyrektywy siedliskowej Unii Europejskiej.

Przypisy