Burzyk różowonogi

Burzyk różowonogi
	Ardenna creatopus
	(Coues, 1864)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	rurkonose
Rodzina	burzykowate
Rodzaj	Ardenna
Gatunek	burzyk różowonogi
Synonimy
	Puffinus creatopus Coues, 1864;
	Puffinus creatopus Coues, 1864;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; narażony na wyginięcie
	Zasięg występowania

Burzyk różowonogi (Ardenna creatopus) – gatunek dużego wędrownego ptaka oceanicznego z rodziny burzykowatych (Procellariidae). Narażony na wyginięcie.

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy opisał Elliott Coues w 1864 roku, nadając mu nazwę Puffinus creatopus. Holotyp pochodził z San Nicolas Island w Kalifornii. Obecnie (2021) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza ten gatunek w rodzaju Ardenna. Takson ten bywał czasami łączony w jeden gatunek z burzykiem bladodziobym (A. carneipes). Nie wyróżnia się podgatunków.

Występowanie i biotop

Występuje na rozległym obszarze Pacyfiku, wzdłuż zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej oraz Ameryki Południowej. Gniazduje u środkowych wybrzeży Chile: na dwóch wulkanicznych wyspach archipelagu Juan Fernandez (Robinson Crusoe i Santa Clara) oraz na wyspie Mocha, prawdopodobnie także na wyspie Santa María w zatoce Arauco. Spotykany także poza naturalnym zasięgiem występowania u wybrzeży Nowej Zelandii, wschodniej Australii oraz na Hawajach.

Morfologia

Długość ciała około 48 cm. Upierzenie szarobrązowe, spód jaśniejszy (także pod skrzydłami). Dziób i nogi różowe. Brak dymorfizmu płciowego – obie płcie oraz młode ptaki bardzo do siebie podobne.

Ekologia i zachowanie

Tryb życia

Ptak wędrowny, przystosowany do życia na otwartym oceanie, zbiera pokarm z powierzchni wody, ale potrafi także nurkować w falach.

Pożywienie

Pokarm stanowią ryby i kałamarnice.

Lęgi

W okresie lęgowym, który rozpoczyna się w listopadzie, burzyki różowonogie wędrują na południe. Samica składa 1 białe jajo w norze pod ziemią. W kwietniu po zakończeniu lęgów, wracają na północ.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje burzyka różowonogiego za gatunek narażony na wyginięcie (VU – Vulnerable) nieprzerwanie od 1994 roku. Powodem takiego sklasyfikowania gatunku jest fakt, że gniazduje on tylko w trzech znanych lokalizacjach, co czyni go podatnym na zdarzenia losowe i wpływ człowieka. Jego populacja jest szacowana na około 59 tysięcy dorosłych osobników (stan na rok 2018). Trend liczebności populacji nie jest znany.

Przypisy

↑ Puffinus creatopus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-05-20] (ang.).
1 2 3 Ardenna creatopus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Procellariidae Leach, 1820 - burzykowate - Petrels & Shearwaters (Wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-05-20].
1 2 3 Pink-footed Shearwater (Puffinus creatopus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-09)]. (ang.).
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Petrels, albatrosses. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-05-20]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 DavidD. Alderton DavidD., Encyklopedia ptaków świata, Warszawa: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 35, ISBN 978-83-8172-650-4 (pol.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[itis-1] Puffinus creatopus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-05-20] (ang.).

[iucn-2] 1 2 3 Ardenna creatopus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-3] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Procellariidae Leach, 1820 - burzykowate - Petrels & Shearwaters (Wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-05-20].

[ibc-4] 1 2 3 Pink-footed Shearwater (Puffinus creatopus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-09)]. (ang.).

[ioc-5] 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Petrels, albatrosses. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-05-20]. (ang.).

[:3-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 DavidD. Alderton DavidD., Encyklopedia ptaków świata, Warszawa: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 35, ISBN 978-83-8172-650-4 (pol.).