Bujanka puszysta

Bujanka puszysta
	Bombylius posticus
	Fabricius, 1805
	; Imago
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	muchówki
Rodzina	bujankowate
Podrodzina	Bombyliinae
Plemię	Bombyliini
Rodzaj	Bombylius
Gatunek	bujanka puszysta
Synonimy
	Bombylius micans Meigen, 1804; Bombylius argyropygus Pallas in Wiedemann, 1818; Bombylius fugax Pallas in Wiedemann, 1818 (nomen nudum); Bombylius vulpinus Wiedemann in Meigen, 1820; Bombylius fugax Wiedemann in Meigen, 1820; Bombylius tibialis Walker, 1849; Bombylius vulpinus var. desertorum Paramonov, 1926; Bombylius vulpinus var. palaestinus Paramonov, 1926;
	Bombylius micans Meigen, 1804; Bombylius argyropygus Pallas in Wiedemann, 1818; Bombylius fugax Pallas in Wiedemann, 1818 (nomen nudum); Bombylius vulpinus Wiedemann in Meigen, 1820; Bombylius fugax Wiedemann in Meigen, 1820; Bombylius tibialis Walker, 1849; Bombylius vulpinus var. desertorum Paramonov, 1926; Bombylius vulpinus var. palaestinus Paramonov, 1926;

Bujanka puszysta (Bombylius posticus) – gatunek muchówki z rodziny bujankowatych i podrodziny Bombyliinae. Zamieszkuje krainę palearktyczną od Półwyspu Iberyjskiego po Azję Środkową.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1804 roku przez Johanna Wilhelma Meigena pod nazwą Bombylius micans. Lokalizacja typowa znajduje się we Francji. Nazwa ta została jednak wykorzystana już w 1798 roku przez Johana Christiana Fabriciusa, w związku z czym autor ten wprowadził nową nazwę Bombylius posticus w 1805 roku. Przez długi czas gatunek znany był również pod synonimiczną nazwą Bombylius vulpinus wprowadzoną przez Christiana R.W. Wiedemanna w publikacji Meigena z 1820 roku.

Morfologia

Muchówka ta osiąga od 6,5 do 12 mm długości ciała o zwartej budowie. W całości porośnięta jest puszystym i długim owłosieniem o barwie złocistej, a na wierzchołku odwłoka białej.

Głowa jest dość mała, znacznie węższa od tułowia, w widoku bocznym mniej więcej trójkątna. Oczy złożone u samic są szeroko rozstawione, u samców zaś stykają się ze sobą na odcinku znacznie dłuższym od wysokości wzgórka przyoczkowego. Na tylnej krawędzi oczu brak jest wystających, czarnych szczecinek zaocznych. Twarz jest opylona, owłosiona skąpo. U samca policzki są czarne, zaś u samicy żółte. Czułki są wąsko rozstawione i mniej więcej tak długie jak głowa. Owłosienie czułków obecne jest tylko na członie pierwszym i drugim, u samicy jest głównie żółte, u samca czarne z wmieszanymi włoskami żółtymi tylko na spodzie. Aparat gębowy ma długi, smukły, sterczący ku przodowi ryjek i dość krótkie głaszczki.

Tułów jest krótki i szeroki, obficie owłosiony, po bokach bledziej niż na śródpleczu. Białawe łuseczki tułowiowe mają żółte włoski na brzegach. Przed nasadami skrzydeł rosną dwie lub trzy szczecinki żółte. Skrzydło jest przezroczyste z przyciemnieniem przy krawędzi kostalnej, pozbawione nakrapiania. Przezmianki mają ciemne główki. Odnóża mają brązowożółte nasady stóp, golenie i wierzchołki ud, zaś pozostałe części czarne.

Odwłok jest krótki i szeroki, szerszy od tułowia. Złociste owłosienie sięga do tergitu trzeciego, dalej jest białe. Samica ma na krawędzi drugiego tergitu rządek czarnych włosków.

Ekologia i występowanie

Owad ten zasiedla pobrzeża lasów, polany leśne, murawy kserotermiczne i napiaskowe, ogrody, skalniaki, przydroża i przytorza. Osobniki dorosłe aktywne są od kwietnia do lipca. Odwiedzają kwiaty celem żerowania na nektarze. Latają nisko, lotem zygzakowatym. Chętnie przysiadają na nasłonecznionych powierzchniach. Larwy są parazytoidami pszczół samotnic.

Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Afryce Północnej zamieszkuje Maroko, Algierię, Tunezję i Egipt. W Azji znany jest z Cypru, Turcji, Syrii, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, Kazachstanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Tadżykistanu, Iraku, Iranu i Afganistanu.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 Bombylius posticus – Bujanka puszysta. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2021-07-17].
1 2 3 N.L. Evenhuis, D.J. Greathead: World catalog of bee flies (Diptera: Bombyliidae). Revised September 2015. Bishop Museum, 2015. s. 1-206. [dostęp 2019-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 24 Bujanki – Bombyliidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.
1 2 3 4 5 6 Frank M.F.M. Hull Frank M.F.M., Bee flies of the world: the genera of the family Bombyliidae, Washington: Smithsonian Institution Press, 1973, DOI: 10.5962/bhl.title.48406, ISBN 0-87474-131-9 .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[insektarium-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 Bombylius posticus – Bujanka puszysta. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2021-07-17].

[cat-2] 1 2 3 N.L. Evenhuis, D.J. Greathead: World catalog of bee flies (Diptera: Bombyliidae). Revised September 2015. Bishop Museum, 2015. s. 1-206. [dostęp 2019-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[Trojan-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 24 Bujanki – Bombyliidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.

[Hull-4] 1 2 3 4 5 6 Frank M.F.M. Hull Frank M.F.M., Bee flies of the world: the genera of the family Bombyliidae, Washington: Smithsonian Institution Press, 1973, DOI: 10.5962/bhl.title.48406, ISBN 0-87474-131-9 .