Budzistowo
wieś

Widok na miejscowość od północy
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Powiat

kołobrzeski

Gmina

Kołobrzeg

Strefa numeracyjna

94

Kod pocztowy

78-100

Tablice rejestracyjne

ZKL

SIMC

0307460

Położenie na mapie gminy wiejskiej Kołobrzeg
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Położenie na mapie powiatu kołobrzeskiego
54°09′26″N 15°34′42″E/54,157222 15,578333

Budzistowo (do 1948 niem. Altstadt) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, nad rzeką Parsętą, 4 km od jej ujścia do morza.

Tereny nad Parsętą oraz przyległe do północnej części wsi zostały objęte obszarem ochrony siedlisk „Dorzecze Parsęty”.

Do Budzistowa dochodzi droga powiatowa nr 0282Z z Kołobrzegu, która łączy wieś także z drogą wojewódzką nr 163.

W miejscowości znajduje się filia Biblioteki Publicznej Gminy Kołobrzeg.

Historia

Historia Budzistowa sięga VIII wieku. To tutaj był zlokalizowany przedlokacyjny Kołobrzeg, na co wskazuje stara niemiecka nazwa miejscowości Altstadt (dosł. Stare Miasto). W połowie IX wieku na terenie obecnej wsi powstał gród, który z czasem stał się centrum polityczno-gospodarczym regionu. Gród był ufortyfikowany. Wokół posiadał wysoki wał drewniano-ziemny, widoczny do dzisiaj. Z upływem lat gród przeradzał się w niewielki ośrodek miejski. Od południa i północy powstawały podgrodzia, oraz mały port nad rzeką.

W połowie X wieku gród wraz z całym Pomorzem znalazł się w granicach państwa Piastów. Pierwszy raz wzmiankowany jest w roku 1000 w Kronice Thietmara z Merseburga, który zapisał, że utworzonej właśnie (999–1000) metropolii gnieźnieńskiej poddano 3 biskupów: Reinberna, biskupa katedry solno-kołobrzeskiej, krakowskiego – Poppona i wrocławskiego – Jana (łac. Reinbernum Salsae Cholbergiensis aeclesiae episcopum, Popponem Cracuaensem, Iohannem Wrotizlaensem). To właśnie tutaj stała pierwsza katedra kołobrzeska. Ówczesny Kołobrzeg na miejscu dzisiejszego Budzistowa mógł liczyć od dwóch do czterech tysięcy mieszkańców.

W początkach XII wieku gród został zdobyty przez Bolesława Krzywoustego, opisał to Gall Anonim, a potwierdziły XX wieczne badania archeologiczne.

W roku 1939 wieś zamieszkiwało około 260 osób.

W latach 1950–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Zabytki

Zabytki architektury oraz zabytkowa zieleń

Stanowiska archeologiczne

  • wczesnośredniowieczne grodzisko dwuczłonowe nad Parsętą (VIII–XIII w.) – wpisane do rejestru pod nr 276 z dn. 4 kwietnia 1960 r. (AZP 15-15/97-103), objęte strefą W.I ochrony archeologicznej; w tym:
    • gród (AZP 15-15/97);
    • obwarowane podgrodzie płd. (AZP 15-15/98)
    • nieobwarowane podgrodzie płn. (AZP 15-15/99);
    • osada przygrodowa (AZP 15-15/100);
    • port (domniemany) (AZP 15-15/101);
    • most (AZP 15-15/102);
    • gotycki kościół z 1222 r. (AZP 15-15/103);
  • inne liczne osady, ślady osadnicze i cmentarzyska z okresu do wczesnego średniowiecza.

Samorząd mieszkańców

Gmina Kołobrzeg utworzyła jednostkę pomocniczą – sołectwo „Budzistowo”, obejmujące jedynie wieś Budzistowo. Mieszkańcy wyłaniają na zebraniu wiejskim sołtysa oraz radę sołecką. Mieszkańcy Budzistowa wybierają 1 radnego do 15-osobowej Rady Gminy Kołobrzeg.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 106 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 12828
  3. ↑ Arkusz nr 1/14. W: Techmex: Obszar PLH320007 (Dorzecze Parsęty) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
  4. ↑ Sieć dróg - gmina Kołobrzeg. Zarząd Dróg Powiatowych w Kołobrzegu. [dostęp 2011-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-19)].
  5. ↑ Biblioteka Publiczna Gminy Kołobrzeg. [dostęp 2010-07-24].
  6. 1 2 3 Robert Śmigielski: Gmina Kołobrzeg Okolice Kołobrzegu. Dzieje i atrakcje turystyczne. Kołobrzeg: Agencja Usługowo-Handlowa "MAX", 2005, s. 15. ISBN 83-919113-1-4.
  7. ↑ Józef Mitkowski, Kraków wczesnodziejowy [w:] Celina Bobińska (pod red.), Kraków i Małopolska przez dzieje, Kraków 1970, s.101
  8. ↑ Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i TurystykaWarszawa, 1980, s. 112, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
  9. ↑ Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kołobrzeg 2010. ss. 41, 63-64, 67 (Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/287/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 3 marca 2010 r.)
  10. 1 2 Plan Zagospodarowania Przestrzenego miejscowości Budzistowo. § 10, (Uchwała Nr L/336/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 27 września 2010 r.)
  11. ↑ Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kołobrzeg 2010. ss. 51-53 (Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/287/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 3 marca 2010 r.)
  12. ↑ Wykaz sołectw. Urząd Gminy Kołobrzeg, 2009-01-09. [dostęp 2011-03-09].
  13. ↑ Uchwała Nr XXIV/140/97 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 31 stycznia 1997 roku ws. nadania statutów Sołectwom Gminy Kołobrzeg
  14. ↑ Uchwała Nr XXX/192/2002 Rady Gminy Kołobrzeg dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 51, poz. 1090, z poprawką z 2002 Nr 59, poz. 1347)
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.