Budynek LOT-u
Dom Meblowy
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Miejscowość

Gdańsk

Adres

ul. Wały Jagiellońskie 2/4

Typ budynku

pawilon

Styl architektoniczny

modernizm

Architekt

Lech Kadłubowski

Kondygnacje

2

Powierzchnia użytkowa

1480 m²

Rozpoczęcie budowy

1959

Ukończenie budowy

1961

Pierwszy właściciel

Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Meblami

Kolejni właściciele

Polskie Linie Lotnicze LOT

Obecny właściciel

Elfeko S.A.

Położenie na mapie Gdańska
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa pomorskiego
54°21′01″N 18°38′48″E/54,350278 18,646667

Budynek LOT-u (pierwotnie Dom Meblowy) – modernistyczny pawilon w śródmieściu Gdańska. Powstał na potrzeby sklepu meblowego, następnie należał do Polskich Linii Lotniczych LOT. Znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.

Historia

Powstał w miejscu XVI-wiecznych fortyfikacji ziemnych i zniszczonego w czasie II wojny światowej XIX-wiecznego hotelu Danziger Hof. Budynek zaprojektował Lech Kadłubowski. Prace ziemne rozpoczęto w 1959 r., a właściwe prace budowlane na początku 1960. Pierwotnie planowano oddanie obiektu do użytku jesienią 1960, jednak budowa przedłużyła się z powodu niedoboru materiałów wykończeniowych. Ostatecznie dom meblowy został otwarty dopiero 27 listopada 1961, a prasa przezwała go "pałacem meblowym" czy "szklanym pałacem". W pawilonie prowadzono sprzedaż oraz prezentowano nowoczesne, wygodne meble. W celu sprawdzenia gustu klientów eksponowano prototypy mebli przed wprowadzeniem ich do produkcji. W 1979 budynek przebudowano i zaadaptowano na potrzeby biur i kas PLL LOT, w wyniku czego utracił swój pierwotny charakter. Przez lata przechodził kolejne modyfikacje pogarszające jego estetykę.

Od początku XXI w. planowano zastąpienie pawilonu nową zabudową. Proponowano też rekonstrukcję Danziger Hofu. W 2012 r. budynek wraz z dwiema działkami został kupiony za 12,5 mln zł przez firmę Elfeko S.A. z zamiarem wyburzenia pawilonu i budowy nowoczesnego obiektu przeznaczonego na hotel i biura. Inwestycja miała rozpocząć się w ciągu trzech lat i zakończyć w 2017 r.. Od 2013 r. przygotowywano konkurs architektoniczny na nową zabudowę, który ostatecznie ogłoszono dopiero w kwietniu 2017 r.. Konkurs był dwuetapowy. Wpłynęło 19 prac, z których do drugiego etapu zakwalifikowano sześć. Pierwszej nagrody nie przyznano, gdyż żadna z prac nie usatysfakcjonowała w pełni jury konkursu. Drugie miejsce zajęła pracownia KD Kozikowski Design, a wyróżnienie przyznano pracowni Eovastudio z Sewilli. Nagrodzony projekt spotkał się z falą krytyki. Zastrzeżenia miała też wojewódzka konserwator zabytków, z którą architekt uzgadniał poprawki do projektu. We wrześniu 2019 r. nowy wojewódzki konserwator zabytków wystąpił o opracowanie opinii na temat architektonicznych walorów dawnego pawilonu meblowego, a w styczniu 2020 r. odmówił rozbiórki obiektu, ponieważ posiada on cechy budynku zabytkowego, które powinny być chronione. Budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków.

Architektura

Budynek znajduje się między Wałami Jagiellońskimi a Targiem Węglowym. Od południa sąsiaduje z Bramą Wyżynną. Składa się dwóch części, głównej prostopadłościennej bryły i asymetrycznego aneksu, mieszczącego klatkę schodową. Dolna kondygnacja jest cofnięta o jeden metr z każdej strony. Pierwotnie wszystkie elewacje były przeszklone, co zapewniało odpowiednie oświetlenie kompletów meblarskich oraz pozwalało na oglądanie ekspozycji także z zewnątrz. Ponieważ wysokość pawilonu odpowiada wielkości dawnego wału fortyfikacji, nie zasłania on widoku panoramy Głównego Miasta z Wałów Jagiellońskich. Powierzchnia budynku wynosi 1480 m².

Ze względu na położenie na początku Drogi Królewskiej, w sąsiedztwie przystanków tramwajowego i autobusowego oraz charakterystyczne, widoczne z daleka napisy "LOT", stał się punktem orientacyjnym i popularnym miejscem zbiórek i spotkań gdańszczan.

Zobacz też

Przypisy

  1. Gminna ewidencja zabytków
  2. Pawilon LOT-u w Gdańsku kończy 60 lat. Dziś szpecący blaszak, kiedyś "szklany pałac"
  3. 1 2 Wasielewski 2017 ↓.
  4. Dni Lot-u policzone. 2001-02-01. [dostęp 2020-02-02].
  5. Katarzyna Korczak: Targ Węglowy dziś, jutro. 2004-03-04. [dostęp 2020-02-02].
  6. Patryk Szczerba: Hotel i biura zamiast budynku LOT-u w Gdańsku. 2012-08-31. [dostęp 2020-02-02].
  7. Ewa Budnik: Jesienią konkurs architektoniczny na następcę LOT-u. 2013-09-06. [dostęp 2020-02-02].
  8. MP: Konkurs na nowy budynek LOT-u w Gdańsku ogłoszony. 2017-04-07. [dostęp 2020-02-02].
  9. Ewa Budnik: Nowy budynek LOT-u będzie miał współczesną architekturę. 2017-10-12. [dostęp 2020-02-02].
  10. Maciej Pietrzak: Tak ma wyglądać obiekt, który zastąpi budynek LOT-u. 2017-10-12. [dostęp 2020-02-02].
  11. Maciej Pietrzak: Inwestycje w Gdańsku. Wizja „nowego LOT-u” przy Bramie Wyżynnej budzi kontrowersje. 2017-10-22. [dostęp 2020-02-02].
  12. ms: Wojewódzka konserwator zabytków: LOT będzie mniej nowoczesny, Młode Miasto niższe, ale gęstsze. 2019-02-01. [dostęp 2020-02-02].
  13. Karol Uliczny: Konserwator zabytków zmienia instytucję, która wypowie się na temat wartości byłego pawilonu meblowego. 2019-10-18. [dostęp 2020-02-02].
  14. Ewa Budnik: Konserwator zabytków nie pozwoli na rozbiórkę LOT-u. 2020-01-31. [dostęp 2020-02-02].
  15. Gminna ewidencja zabytków miasta Gdańska, stan na dzień 10.08.2022, poz. 6431.
  16. Ewa Budnik: Budynek LOT-u idzie pod młotek. 2012-03-15. [dostęp 2020-02-02].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.