Bruno Winawer (1930) | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 marca 1883 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
11 kwietnia 1944 |
| Narodowość | |
| Język |
polski |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
Bruno Winawer (ur. 17 marca 1883 w Warszawie, zm. 11 kwietnia 1944 w Opolu Lubelskim) – polski autor pochodzenia żydowskiego, komediopisarz, prozaik, poeta, felietonista, tłumacz, z wykształcenia fizyk. Autor popularnych komedii obyczajowych, często związanych z tematyką naukową, licznych felietonów popularnonaukowych i literackich oraz powieści fantastycznonaukowych.
Życiorys
Podczas rewolucji 1905 związany z SDKPiL, autor polskiej Marsylianki robotniczej. Studiował fizykę na Uniwersytet Ruprechta i Karola w Heidelbergu. Był asystentem laureata nagrody Nobla Pietera Zeemana na Uniwersytecie Amsterdamskim. Po powrocie do kraju pracował jako nauczyciel matematyki i fizyki w Szkole Wawelberga i Rotwanda. Wykładał fizykę na Wydziale Przyrodniczym (1911) oraz algebrę i geometrię w ramach Kursów Wieczornych dla Techników a także matematykę w ramach Wyższych Kursów Technicznych na Wydziale Technicznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie. W latach 1917–1920 pracował naukowo na Politechnice Warszawskiej.
Po wybuchu II wojny światowej przebywał najpierw we Lwowie, 17 września 1940 wstąpił do Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy. Po zajęciu Lwowa przez hitlerowskie Niemcy w 1941 trafił do getta warszawskiego. W 1942 przedostał się na aryjską stronę, gdzie ukrywał się pod przybranym nazwiskiem. Aresztowany na skutek denuncjacji, został wywieziony do obozu zagłady w Treblince, skąd udało mu się jednak wydostać. Zmarł w szpitalu w Opolu Lubelskim.
Twórczość
- Księga Hjoba: komedja nudna w 3 aktach (1921, komedia)
- Roztwór Pytla (1922, komedia)
- R. H. Inżynier (1922, komedia)
- Doktor Przybram (1924, powieść fantastycznonaukowa)
- Jeszcze o Einsteinie: teorja względności z lotu ptaka (1924)
- Boczna antena. Ostatnie biuletyny z frontów wieczystych (1926, zbiór felietonów)
- Dług honorowy (1929, powieść fantastycznonaukowa)
- Literaturę trzeba przewietrzyć (1935, zbiór felietonów)
- Ziemia w malignie (1937, zbiór felietonów)
- Ślepa latarka (1922, powieść)
- Notatnik Szymona van Geldern (1907)
- Niziny
- Losy Europy
- Rokowania pokojowe
- Rycerz z łabędziem
- Tematy i warjacje (1921)
- Trzysta miljonów koni (1930)
- Turnieje maszyn (1930)
- Znajomek z Fiesole (1925, komedia)
- Bohater mechaniczny
Upamiętnienie
- W latach 80. istniał Konkurs im. Bruno Winawera.
Przypisy
- ↑ Józef Kozłowski: Śpiewy proletariatu polskiego. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1977, s. 103.
- ↑ Dziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych, 1906-1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, Podkarpacka BC – wersja elektroniczna
- 1 2 Andrzej Niewiadomski, Antoni Smuszkiewicz: Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1990, s. 213–215. ISBN 83-210-0892-5.
- ↑ Bohdan Urbankowski, Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 123.
- ↑ Zbigniew Dranka. Roman Kanciruk. Jestem marzycielem. „Podkarpacie”. Nr 31 (865), s. 3, 30 lipca 1987.
Bibliografia
- Literatura polska XX w., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13029-6.
- Bruno Winawer – Boczna antena – nakładem Bibljoteki Groszowej Warszawa, Moniuszki 11 1928
Linki zewnętrzne
- Dzieła Bruno Winawera w bibliotece Polona