Bruno Mark Nadolczak
Piast, Serb

Bruno Nadolczak (ze zbiorów NAC)
kapitan
Data i miejsce urodzenia

30 marca 1913
patrz uwaga [a]

Data i miejsce śmierci

11 września 2010
Cape May

Przebieg służby
Lata służby

1937–1945

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne
Armia Krajowa
Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość

Jednostki

360 Pułk Piechoty,
3 Dywizja Piechoty (PSZ),
3 Brygada Kadrowa Strzelców,
Brygada Szkolna (PSZ),
Oddział II Informacyjno-Wywiadowczy Podokręgu Piotrków,
Oddział II Okręgu Łódź AK

Stanowiska

zastępca dowódcy plutonu, adiutant komendanta obwodu, dowódca batalionu, zastępca szefa oddziału, członek sztabu Okręgu

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
działania zbrojne podziemia antykomunistycznego w Polsce

Późniejsza praca

tłumacz, kierownik działu ubezpieczeń, wiceprezes firmy

Odznaczenia

Bruno Mark Nadolczak ps. „Piast”, „Serb” (ur. 30 marca 1913, zm. 11 września 2010 w Cape May (New Jersey, Stany Zjednoczone)) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych, Armii Krajowej i Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, cichociemny, działacz polonijny. Został awansowany do stopnia pułkownika.

Życiorys

Bruno Nadolczak w dzieciństwie mieszkał w Japonii, Ameryce Południowej, Francji i Niemczech. Powrócił do Polski w 1918 roku. Ukończył polonistykę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, po czym został zmobilizowany do wywiadu wojskowego i wysłany do Niemiec, gdzie służył w wywiadzie w latach 1937–1939.

II wojna światowa

We wrześniu 1939 roku walczył w 360 pułku piechoty. Dostał się do niewoli niemieckiej, był jeńcem obozu, skąd udało mu się uciec w styczniu 1940 roku. Przekroczył granicę polsko-węgierską 1 lutego 1940 roku. W kwietniu 1940 roku dotarł do Francji, gdzie służył jako dowódca III batalionu 7 pułku piechoty 3 Dywizji Piechoty. W czerwcu 1940 roku przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie został skierowany początkowo do 3 Brygady Kadrowej Strzelców i Brygady Szkolnej. Przeszedł kurs OKDAW (polska szkoła wywiadu pod kamuflażem Oficerskiego Kursu Doskonalenia Administracji Wojskowej). Był jednym z 4 adiutantów gen. Władysława Sikorskiego. W latach 1942–1943 w ramach jednej z akcji został zrzucony na terytorium niemieckie.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w wywiadzie został zaprzysiężony 5 listopada 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 października 1944 roku w ramach operacji „Poldek 1” dowodzonej przez por. naw. Stanisława Kleybora. Dostał przydział do Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego Podokręgu Piotrków na stanowisko zastępcy szefa oddziału. Od grudnia 1944 roku do stycznia 1945 roku był oficerem w Oddziale II Okręgu Łódź AK, od 18 grudnia – w składzie sztabu okręgu.

W 1945 roku działał w zrzeszeniu Wolność i Niezawisłość, w ramach którego przedstawił raport o ludobójstwie i zsyłkach Polaków do ZSRR. Był aresztowany przez UB, więziony w Miedzeszynie, przesłuchiwany i torturowany m.in. przez Józefa Światłę. Między 1945 a 1947 roku (według różnych źródeł) udało mu się zbiec z więzienia i przedostał się do Londynu. W czasie pobytu w Wielkiej Brytanii studiował na University of Cambridge.

Po wojnie

Po przeniesieniu się do Stanów Zjednoczonych w 1953 roku zamieszkał początkowo na Manhattanie, później w New Brighton, by osiedlić się w Stapleton w 1954 roku. W połowie lat 80. przeniósł się Annandale, a w 2004 roku przeprowadził się do Cold Spring.

Mieszkając w Stanach Zjednoczonych zaczął pracę jako tłumacz języka francuskiego (mówił 11 językami) w firmie Barber Steamship Lines, by następnie awansować na kierownika działu ubezpieczeń tej firmy, a po 30 latach pracy odszedł na emeryturę jako jej wiceprezes.

Nadolczak był autorem wspomnień pt. Silniki grają równo opublikowanych w książce Drogi cichociemnych... (wyd. I, II, III, Veritas, Londyn, 1954, 1961, 1972, Bellona, Warszawa, 1993, 2008).

Działalność społeczna po wojnie

Nadolczak był w 1953 roku organizatorem Koła Polskich Spadochroniarzy w USA. Był ostatnim prezesem Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia. KNAPP powstał 12 maja 1942 roku i został rozwiązany w 1959 roku. Od 1964 roku był zastępcą delegata wojskowego na Stany Zjednoczone (do momentu nominacji Ryszarda Kaczorowskiego na stanowisko prezydenta RP na Uchodźstwie).

W latach 1989–1990 był członkiem VIII Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej z obszaru Stanów Zjednoczonych, będąc delegatem Koła Byłych Żołnierzy AK. Od 1989 roku do śmierci był komendantem „niezależnego oddziału Armii Krajowej w Stanach Zjednoczonych”.

Awanse

  • podporucznik – ze starszeństwem z dniem 20 października 1941 roku
  • porucznik – ze starszeństwem z dniem 1 marca 1944 roku
  • kapitan – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1945 roku
  • major
  • podpułkownik – (przed 1989 rokiem)
  • pułkownik –

Odznaczenia

Życie rodzinne

Bruno Nadolczak ożenił się w latach 50. z Aldoną Popławską (1925–2012), z którą miał dwie córki: Ewę Nadolczak i Maję, późniejszą Bannister. Pozostawił również w Wielkiej Brytanii syna Jana Cosgrove’a.

Zmarł w North Cape Center w Cape May (New Jersey). Został pochowany 15 września 2010 roku na polskim cmentarzu Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown, Pensylwania, w kwaterze weteranów wojennych.

Uwagi

  1. Miejsce urodzenia jest niejasne: według Tucholskiego urodził się w Hussen-Courl w Westfalii, według wspomnienia pośmiertnego urodził się w Mandżurii (w Chinach), natomiast według informacji domu pogrzebowego Evoy urodził się w Czarnkowie.
  2. Informacja o nadaniu tego orderu nie istnieje w Monitorze Polskim w okresie między śmiercią Nadolczaka a datą uroczystości jego uhonorowania (8 listopada 2013 roku). Co więcej, z informacji opublikowanej przez Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku wynika, że Nadolczakowi przyznano powtórnie Krzyż Kawalerski, natomiast z informacji opublikowanej przez Nowy Dziennik wynika, że Nadolczak został uhonorowany tym razem Krzyżem Oficerskim.

Przypisy

  1. Tucholski 1984a ↓.
  2. Tucholski 1984b ↓.
  3. 1 2 3 4 Bruno Nadolczak, 97. 2010-09-15. [dostęp 2013-12-12]. (ang.).
  4. 1 2 3 Evoy Funeral Homes, Inc.: Bruno Mark Nadolczak. [dostęp 2015-12-05].
  5. 1 2 Wiesław M Klimkowski. Unia, rząd i my. „Patriotyczny Ruch Polski”. 219, s. 9, 2009-06-15. [dostęp 213-12-13].
  6. 1 2 Pulkownik Bruno Mark Nadolczak. [dostęp 2013-12-12].
  7. 1 2 3 4 Joanna Trzos. Polonia pożegnała pułkownika Bruno M. Nadolczaka. „Nowy Dziennik”, 2010-09-15. [dostęp 2013-12-12].
  8. Marek Nadolczak. [dostęp 2013-12-12].
  9. Pozycja 17: Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 czerwca 1989 roku w sprawie powołania członków Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej z obszaru Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej z tytułu powołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. 4, 1989-06-29. Londyn. [dostęp 2015-12-05].
  10. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. 7, 1979-12-31. Londyn. [dostęp 2013-12-13].
  11. M.P. z  1994  r. nr  6 , poz.  49
  12. 1 2 Obchody Święta Niepodległości Polski. Strona Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku, 2013-11-08. [dostęp 2015-12-04].
  13. 1 2 Uroczystości w Konsulacie Generalnym RP, świętujemy rocznicę odzyskania niepodległoci. Nowy Dziennik (Polish Daily News)”, s. 1, 3, 2013-11-11. Nowy Jork. [dostęp 2015-12-05].
  14. Pożegnanie Aldony Nadolczak. 2012-06-04. [dostęp 2013-12-12].

Bibliografia

  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 143–145. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 370. ISBN 83-211-0537-8.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, 1984, s. 258.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.