| porucznik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 marca 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 października 1915 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1915 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
komendant kompanii |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
| | |
Bronisław Mansperl ps. Chaber (ur. 13 marca 1891 w Warszawie, zm. 26 października 1915 pod Kuklami na Wołyniu) – porucznik Legionów Polskich, działacz niepodległościowy żydowskiego pochodzenia, kawaler Orderu Virtuti Militari, student medycyny, .
Życiorys
Urodził się 13 marca 1891 w Warszawie, w rodzinie Władysława i Rozalii z Majerczaków. W 1905 uczestniczył w strajku szkolnym. W 1908 złożył egzamin dojrzałości w warszawskiej prywatnej szkole Wróblewskiego i wkrótce wyjechał na studia medyczne na paryską Sorbonę. Przez pewien czas dowodził oddziałem Związku Strzeleckiego w Paryżu.
Od sierpnia 1914 służył w 2 plutonie 1 Kompanii Kadrowej. Następnie dowodził III plutonem 1 kompanii III batalionu 1 pułku piechoty Legionów, a od 22 maja 1915 (po śmierci pod Kozinkiem porucznika Mieczysława Brodowskiego) dowodził 1 kompanią III batalionu. Był uczestnikiem kilku bitew, poległ w stopniu porucznika I Brygady Legionów, w bitwie pod Kuklami na Wołyniu, walcząc przeciwko wojskom rosyjskim.
14 lutego 1916 został pochowany w alei głównej cmentarza żydowskiego przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 31). Wspomnienie o nim pt. Chaber napisał Juliusz Kaden-Bandrowski, a jego miniaturę namalował Artur Szyk.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 7175 – pośmiertnie 17 maja 1922
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie 19 grudnia 1930 roku „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
- Odznaka Pamiątkowa „Pierwszej Kadrowej” – pośmiertnie
Przypisy
- ↑ Żołnierze Niepodległości ↓.
- ↑ Pogrzeby legionistów w Warszawie, „Czas”, 93, Kraków, 21 lutego 1916, s. 2..
- ↑ Grób Bronisława Mansperla w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
- ↑ Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.
- ↑ PAC, Henryk Wereszycki „przewraca się w grobie”… [online], Niezależna Gazeta Obywatelska, 30 stycznia 2018 [dostęp 2023-03-01].
- ↑ Marek Gałęzowski, Żydzi w Legionach [online], Uważam Rze Historia, 10 lipca 2018 [dostęp 2023-03-01], aktualizacja 22.02.2023.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 6.
- ↑ M.P. z 1930 r. nr 300, poz. 423.
- ↑ 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legionistów Polskich, 1934, s. 20.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Henryk Kroszczor: Cmentarz Żydowski w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 18. ISBN 83-01-04304-0.
- Wiktor Krzysztof Cygan, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich, tom I, Warszawska Oficyna Wydawnicza "Gryf", Warszawa 1992, ISBN 83-85209-08-5 (tu rocznik urodzenia: 1890 lub 1891, data śmierci: 22 października 1915, pseudonim: "Haber")
- Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 42. ISBN 83-90-66296-5.