Bronisław Lachowicz (oficer)

Bronisław Lachowicz
	major
Data i miejsce urodzenia	1 maja 1907 ; pod Orszą
Data i miejsce śmierci	12 października 1943 ; pod Lenino
	Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Czerwona; ludowe Wojsko Polskie
Jednostki	1 pułk piechoty
Stanowiska	dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa (front wschodni: bitwa pod Lenino)
	Odznaczenia

Bronisław Lachowicz (ur. 18 kwietnia^?/1 maja 1907 pod Orszą, zm. 12 października 1943 pod Lenino) – major Wojska Polskiego.

Życiorys

Był Polakiem, urodził się 1 maja 1907 pod Orszą, siedem kilometrów na zachód od Lenino. Był synem Jakuba. Miał brata Stanisława. Był żonaty z Lubą.

W 1925 rozpoczął służbę w Armii Czerwonej. Ukończył Leningradzką Szkołę Kawalerii, a następnie służył na Dalekim Wschodzie. Podczas II wojny światowej służył nadal w Armii Czerwonej. Wiosną 1943 został skierowany do 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, w której dowodził I batalionem 1 pułku piechoty. Według powojennych relacji był lubiany przez Koścuszkowców za swój żarliwy stosunek do polskości. 12 października 1943 dowodzony przez niego batalion został użyty do rozpoznania walką sił niemieckich, co zapoczątkowało bitwę pod Lenino. Kierował wówczas natarciem na wieś Trigubowo (potem przemianowana na Kościuszkowo). Atak nie powiódł się wskutek nieprzyjacielskiego ognia z broni maszynowej. Po zdobyciu pierwszej linii obrony Niemców mjr Lachowicz poległ śmiertelnie trafiony pociskiem przeciwpancernym w piersi (według innej wersji wybuchła mu pod nogami mina moździerzowa). Wówczas dowodzenie batalionem przejął dotychczasowy oficer polityczno-wychowawczy ppor. Roman Paziński, poległy chwilę potem w ataku na drugą linię umocnień.

Upamiętnienie

W październiku 1943 Lucjan Szenwald ułożył słowa Ballady o Pierwszym Batalionie, którego ósma i dziewiąta zwrotka brzmią:

Wstał major Lachowicz o krok przed szeregiem,
pistolet mu w ręku zabłysnął.
„Na szturm, bracia! Stąd kilometrów o siedem
jest dom, który był mi kołyską.
Tam żona, tam synek w ramionach jej płacze
i was czeka dom o żołnierze-tułacze.”

I powiódł ich poprzez transzeje niemieckie,
płomiennym przewodził im ciałem.
I wiódł ich na druty, na gniazda strzeleckie
na twierdzę, na śmierć! Ja myślałem,
że serce wybuchło mu, pełne Ojczyzną,
a to w piersi granat się gorzki rozbryznął.

Postać Bronisława Lachowicza została ukazana w książce Alojzego Srogi pt. Początek drogi Lenino z 1972, w opowieści Włodzimierza Sokorskiego pt. Bitwa z 1983.
W 1973 imieniem mjr. Bronisława Lachowicza nazwano 41 pułk zmechanizowany.
W 1974 został zbudowany statek drobnicowiec Bronisław Lachowicz.
W 1977 ukazała się publikacja pt. Major Bronisław Lachowicz (1907-1943), autorstwa Adrianny Gozdeckiej.
W filmie Do krwi ostatniej… z 1978 i jego telewizyjnej wersji rolę mjr. Bronisława Lachowicza zagrał Jerzy Braszka.
W 1980 został wybity medal upamiętniający majora Bronisława Lachowicza, wydany przez Mennicę Państwową, a zaprojektowany przez Andrzeja Nowakowskiego.

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari – pośmiertnie (Polska Ludowa)
Order Wojny Ojczyźnianej I stopnia – pośmiertnie (ZSRR)

Zobacz też

Żołnierze Armii Czerwonej i Armii Radzieckiej w ludowym Wojsku Polskim

Przypisy

↑ Leszek Grot, Grigorij Łobariew: Pamięć wspólnej walki. Książka poświęcona bohaterskiej walce narodów Związku Radzieckiego i Polski w czasie II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989, s. 99.
1 2 3 4 5 6 Zbigniew Siatkowski. Myślenie wierszem. Romantyk spod Lenino. Lucjan Szenwald. „Gazeta Krakowska”. Nr 248, s. 3, 17 października 1973.
↑ Marian Naszkowski: Lata próby. Warszawa: Książka i Wiedza, 1965, s. 362.
1 2 3 Słów kilka o Podporuczniku Pazińskim. „Trybuna Robotnicza”. Nr 230, s. 4, 13 października 1945.
↑ Ignacy Żarczewski. Żołnierska śmierć. „Rzeczpospolita”. Nr 297, s. 1, 1 listopada 1945.
↑ Jerzy Putrament. Kościuszkowcy. „Nowiny”. Nr 345, s. 5, 14 października 1953.
1 2 Henryk Hubert: Borem, lasem…. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 313.
1 2 3 „Wojskowy Przegląd Historyczny”, Tom XVI z 1971, s. 361 362.
1 2 3 Mała Encyklopedia Wojskowa 1970 ↓, s. 147.
↑ Andrzej Łydka: Lenino – jedna z zapomnianych bitew. polska-zbrojna.pl, 2014-10-12. [dostęp 2020-07-19].
↑ Pod Lenino. „Widnokrąg”. Nr 41, s. 4-5, 9 października 1971.
↑ Ryszard Mazurkiewicz. Zwycięski szlak. „Gazeta Krakowska”. Nr 145, s. 3, 20 czerwca 1969.
↑ W.E.. Lenino. „Trybuna Robotnicza”. Nr 240, s. 3, 10 października 1958.
↑ Małgorzata Pantke: 70. rocznica bitwy pod Lenino - krwawego bojowego chrztu 1. Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki. wp.pl, 2013-10-13. [dostęp 2020-07-19].
↑ Piotr Pospiełow: Historia Wielkiej Wojny Narodowej Związku Radzieckiego, 1941-1945: Zasadniczy zwrot w przebiegu Wielkiej Wojny Narodowej listopad 1942 r.-grudzień 1943 r. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1965, s. 455.
↑ Lucjan Szenwald. W oczach poetów. Ballada o pierwszym batalionie. „Rzeczpospolita”. Nr 39, s. 4, 10 września 1944.
↑ Lucjan Szenwald. W oczach poetów. Ballada o pierwszym batalionie. „Rzeczpospolita”. Nr 277, s. 1, 12 października 1945.
↑ Lucjan Szenwald. W oczach poetów. Ballada o Pierwszym Batalionie. „Trybuna Robotnicza”. Nr 230, s. 4, 13 października 1945.
↑ Lucjan Szenwald. Ballada o pierwszym batalionie. „Echo Krakowa”. Nr 278, s. 1, 10 października 1948.
↑ Witold Szymczyk. Rzeszowiacy pod Lenino. Na marginesie książki A. Srogi. „Widnokrąg”. Nr 49, s. 4, 9 grudnia 1972.
↑ Włodzimierz Sokorski. Opowieść Włodzimierza Sokorskiego ogłoszona drukiem po raz pierwszy. „Gazeta Krakowska”. Nr 243, s. 3, 14 października 1983.
↑ Rozkazem nr 019/MON z 04.10.1973 w sprawie nadania jednostkom wojskowym historycznych nazw oraz imion zasłużonych działaczy partyjnych, żołnierzy oddziałów frontowych i partyzanckich a także ustanowienia dorocznych świąt – 41 pułkowi zmechanizowanemu nadano imię mjr. Bolesława Lachowicza.
↑ Leszkowicz 2022 ↓, s. 749.
↑ Bronisław Lachowicz. plo.com.pl. [dostęp 2020-07-19].
↑ Major Bronisław Lachowicz (1907-1943). books.google.pl. [dostęp 2020-07-19].
↑ „Do krwi ostatniej” – reż. Jerzy Hoffmann – recenzja i ocena filmu | Portal historyczny Histmag.org - historia dla każdego! [online], histmag.org [dostęp 2020-10-25] .
↑ Andrzej Romaniak: Medale, medaliony, plakiety. Katalog zbiorów. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2005, s. 81. ISBN 83-919305-8-0.
↑ Henryk Hubert: Borem, lasem…. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 108.

Bibliografia

Mała Encyklopedia Wojskowa. Jerzy Bordziłowski (red.). T. II: K–P. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970.
Tomasz Leszkowicz: Spadkobiercy Mieszka, Kościuszki i Świerczewskiego. Ludowe Wojsko Polskie jako instytucja polityki pamięci historycznej. Warszawa: Wydawnictwo Instytut Pamięci Narodowej, 2022. ISBN 978-83-8229-588-7.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] Leszek Grot, Grigorij Łobariew: Pamięć wspólnej walki. Książka poświęcona bohaterskiej walce narodów Związku Radzieckiego i Polski w czasie II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989, s. 99.

[ZS-2] 1 2 3 4 5 6 Zbigniew Siatkowski. Myślenie wierszem. Romantyk spod Lenino. Lucjan Szenwald. „Gazeta Krakowska”. Nr 248, s. 3, 17 października 1973.

[3] Marian Naszkowski: Lata próby. Warszawa: Książka i Wiedza, 1965, s. 362.

[TŚ1945-230-4] 1 2 3 Słów kilka o Podporuczniku Pazińskim. „Trybuna Robotnicza”. Nr 230, s. 4, 13 października 1945.

[5] Ignacy Żarczewski. Żołnierska śmierć. „Rzeczpospolita”. Nr 297, s. 1, 1 listopada 1945.

[6] Jerzy Putrament. Kościuszkowcy. „Nowiny”. Nr 345, s. 5, 14 października 1953.

[HH-7] 1 2 Henryk Hubert: Borem, lasem…. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 313.

[WPH_1971-8] 1 2 3 „Wojskowy Przegląd Historyczny”, Tom XVI z 1971, s. 361 362.

[CITEREFMała_Encyklopedia_Wojskowa1970147-9] 1 2 3 Mała Encyklopedia Wojskowa 1970 ↓, s. 147.

[10] Andrzej Łydka: Lenino – jedna z zapomnianych bitew. polska-zbrojna.pl, 2014-10-12. [dostęp 2020-07-19].

[11] Pod Lenino. „Widnokrąg”. Nr 41, s. 4-5, 9 października 1971.

[12] Ryszard Mazurkiewicz. Zwycięski szlak. „Gazeta Krakowska”. Nr 145, s. 3, 20 czerwca 1969.

[13] W.E.. Lenino. „Trybuna Robotnicza”. Nr 240, s. 3, 10 października 1958.

[14] Małgorzata Pantke: 70. rocznica bitwy pod Lenino - krwawego bojowego chrztu 1. Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki. wp.pl, 2013-10-13. [dostęp 2020-07-19].

[15] Piotr Pospiełow: Historia Wielkiej Wojny Narodowej Związku Radzieckiego, 1941-1945: Zasadniczy zwrot w przebiegu Wielkiej Wojny Narodowej listopad 1942 r.-grudzień 1943 r. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1965, s. 455.

[16] Lucjan Szenwald. W oczach poetów. Ballada o pierwszym batalionie. „Rzeczpospolita”. Nr 39, s. 4, 10 września 1944.

[17] Lucjan Szenwald. W oczach poetów. Ballada o pierwszym batalionie. „Rzeczpospolita”. Nr 277, s. 1, 12 października 1945.

[18] Lucjan Szenwald. W oczach poetów. Ballada o Pierwszym Batalionie. „Trybuna Robotnicza”. Nr 230, s. 4, 13 października 1945.

[19] Lucjan Szenwald. Ballada o pierwszym batalionie. „Echo Krakowa”. Nr 278, s. 1, 10 października 1948.

[20] Witold Szymczyk. Rzeszowiacy pod Lenino. Na marginesie książki A. Srogi. „Widnokrąg”. Nr 49, s. 4, 9 grudnia 1972.

[21] Włodzimierz Sokorski. Opowieść Włodzimierza Sokorskiego ogłoszona drukiem po raz pierwszy. „Gazeta Krakowska”. Nr 243, s. 3, 14 października 1983.

[22] Rozkazem nr 019/MON z 04.10.1973 w sprawie nadania jednostkom wojskowym historycznych nazw oraz imion zasłużonych działaczy partyjnych, żołnierzy oddziałów frontowych i partyzanckich a także ustanowienia dorocznych świąt – 41 pułkowi zmechanizowanemu nadano imię mjr. Bolesława Lachowicza.

[CITEREFLeszkowicz2022749-23] Leszkowicz 2022 ↓, s. 749.

[24] Bronisław Lachowicz. plo.com.pl. [dostęp 2020-07-19].

[25] Major Bronisław Lachowicz (1907-1943). books.google.pl. [dostęp 2020-07-19].

[26] „Do krwi ostatniej” – reż. Jerzy Hoffmann – recenzja i ocena filmu | Portal historyczny Histmag.org - historia dla każdego! [online], histmag.org [dostęp 2020-10-25] .

[27] Andrzej Romaniak: Medale, medaliony, plakiety. Katalog zbiorów. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2005, s. 81. ISBN 83-919305-8-0.

[28] Henryk Hubert: Borem, lasem…. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 108.