Braszowice (niem. Baumgarten) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie, nad rzeką Braszówką.

Podział administracyjny

W latach 1954-1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Braszowice, po jej zniesieniu w gromadzie Sadlno. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Demografia

W 1885 w miejscowości mieszkały 1172 osoby, w 1933 – 1086 osób, a w 1939 – 1022 osoby. W 2009 było ich 876, natomiast 2 lata później (III 2011) liczba ta nieznacznie wzrosła, do 882 osób. Obecnie jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Ząbkowice Śląskie.

Nazwa

12 listopada 1946 nadano miejscowości polską nazwę Braszowice.

Historia

W 1253 została po raz pierwszy pisemnie wspomniana miejscowość Bomgart (tj. Braszowice). Później przekształciła się ta nazwa w Baumgarten (niem. „sad”), która to figurowała w dokumentach aż do końca II wojny światowej. W 1270 była ona w posiadaniu hrabiego Mrocko i jego syna Przecława ze śląskiego rodu szlacheckiego Pogorzelów, którzy chętnie zasiedlali swe włości niemieckimi osadnikami. Z tegoż roku pochodzi pierwsza wzmianka o istnieniu probostwa wraz z niejakim „proboszczem Henrykiem”. W 1321 Braszowice znalazło się w składzie księstwa ziębickiego na skutek podziału księstwa świdnickiego i w 1336 stało się czeskim lennem.

W okresie reformacji mieszkańcy Braszowic stali się luteranami. Jednakże podczas kontrreformacji za panowania cesarza Ferdynanda III kościół farny został oddany katolikom. W 1663 roku cała wieś znalazła się w posiadaniu klasztoru cystersów w Kamieńcu Ząbkowickim. 27 lutego 1741 w okolicach wsi miała miejsce potyczka między wojskami pruskimi i austriackimi. Od 1742 Braszowice znajdowały się w obrębie Prus. Po sekularyzacji klasztoru w Kamieńcu Ząbkowickim w 1810, wieś przeszła w posiadanie rodu Oranje-Nassau, a później Hohenzollernów. W 1894 odnotowano w miejscowości parafialny kościół katolicki, fabrykę maszyn gospodarskich oraz miejsca występowania chryzoprazu i magnezytu.

Po II wojnie światowej wieś Braszowice znalazła się w obrębie Polski, a dotychczasowa ludność została wysiedlona i zastąpiona repatriantami.

Zabytki

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są:

• kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca z lat 1736–1739
• zespół fortów ziemnych z 1813
  • fort nr 4
  • fort nr 5
  • fort nr 6
  • fort nr 7
  • fort nr 8
  • fort nr 9

Osoby pochodzące z Braszowic

• Alois Taux (1817–1861), muzyk, kompozytor, pierwszy rektor Mozarteum w Salzburgu
• Otto Steinmann (1831–1894), pruski polityk, poseł do landtagu i reichstagu
• Eugen Steinmann (1839–1899), pruski landrat
• Karl Sindermann (1869–1922), socjaldemokrata pruski, poseł do landtagu i reichstagu
• Carl Graf Hoyos (1923–2012), psycholog pracy i organizacji

Przypisy